Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/6 đã lên tiếng chỉ trích Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell vì quyết định giữ nguyên lãi suất, đồng thời cho rằng còn bày tỏ sự bất mãn đến mức suy nghĩ về việc… tự bổ nhiệm vào ghế điều hành ngân hàng trung ương.
Fed giữ nguyên lãi suất lần thứ 4
Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất chủ chốt trong cuộc họp ngày 18/6 trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách chờ đợi thêm thông tin về tác động của thuế nhập khẩu và những gián đoạn tiềm ẩn khác đối với nền kinh tế Mỹ trong năm nay.
Mặc dù giữ nguyên lãi suất, Fed vẫn phát tín hiệu rằng họ kỳ vọng sẽ cắt giảm lãi suất 2 lần trong năm 2025, ngay cả khi dự đoán rằng các mức thuế nhập khẩu do Tổng thống Donald Trump đề xuất có thể khiến lạm phát tăng cao hơn. Trong dự báo mới nhất công bố cùng ngày, các quan chức Fed cũng cho rằng tăng trưởng kinh tế sẽ chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng nhẹ.
Trước đó, Fed đã 3 lần cắt giảm lãi suất vào cuối năm ngoái, nhưng kể từ đầu năm nay vẫn duy trì lãi suất ở mức khoảng 4,3%. Lạm phát đã giảm đều đặn kể từ tháng 1, song Chủ tịch Fed Jerome Powell cảnh báo rằng thuế quan có thể đảo ngược xu hướng này trong thời gian tới.
“Việc tăng thuế trong năm nay nhiều khả năng sẽ đẩy giá cả lên và gây sức ép lên hoạt động kinh tế. Chúng tôi biết điều đó sẽ xảy ra, chỉ là chưa rõ quy mô cụ thể như thế nào”, ông Powell nói trong cuộc họp báo.
Thông thường, các điều chỉnh lãi suất của Fed sẽ ảnh hưởng đến chi phí vay thế chấp, mua ô tô, sử dụng thẻ tín dụng và các khoản vay kinh doanh. Hiện tại, dù lạm phát đang giảm, những dấu hiệu rạn nứt đã bắt đầu xuất hiện trong nền kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực nhà ở – nơi chi phí vay cao khiến doanh số bán và xây dựng nhà sụt giảm. Thị trường lao động cũng cho thấy dấu hiệu chững lại.
Tuy nhiên, ông Powell khẳng định nền kinh tế Mỹ vẫn đang trong trạng thái “khá tốt”, và Fed cần thận trọng trước khả năng giá cả có thể sớm tăng trở lại. Ông cho biết Fed sẽ có thêm thông tin vào mùa hè này để đánh giá tác động của thuế quan.
Theo ông George Pearkes, chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại Bespoke Investment Group, điều này đồng nghĩa với việc Fed sẽ chưa cắt giảm lãi suất cho đến ít nhất là tháng 9. Cuộc họp tiếp theo của Fed diễn ra vào tháng 7.
Bà Claudia Sahm, kinh tế trưởng tại New Century Advisors và từng là chuyên gia kinh tế của Fed, cho biết các dự báo cho thấy Fed tin rằng tác động của thuế quan chỉ mang tính tạm thời và lạm phát sẽ giảm trở lại vào các năm 2026–2027.
“Nếu không có thuế, Fed có thể đã hành động sớm hơn. Họ dường như tin rằng lạm phát tăng là tạm thời, nhưng chưa đủ cơ sở chắc chắn”, bà Sahm nhấn mạnh thêm.
Thực tế, lạm phát năm nay của Mỹ đã hạ nhiệt xuống 2,1% vào tháng 4, gần sát với mục tiêu 2% của Fed. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, vẫn ở mức cao 2,5%.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây sức ép với Fed. Trong phát biểu ngày 18/6, ông Trump nói Chủ tịch Fed Powell là “ngu ngốc” và cáo buộc ông hành động “vì chính trị” khi không cắt giảm lãi suất.
Phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump tỏ rõ sự bất mãn và thậm chí suy nghĩ về việc tự bổ nhiệm mình làm lãnh đạo Fed.
“Có lẽ tôi nên vào Fed. Tôi có được phép tự bổ nhiệm mình vào Fed không? Tôi sẽ làm tốt hơn nhiều so với những người này”, Tổng thống Trump tuyên bố.
Tổng thống Trump từ lâu đã không ngừng chỉ trích ông Powell. Đầu năm nay, ông từng khiến thị trường lo ngại khi nói rằng việc sa thải Chủ tịch Fed không thể diễn ra đủ nhanh. Mặc dù sau đó ông đã rút lại phát biểu này và tuyên bố sẽ không sa thải Powell trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào năm tới, nhưng người đứng đầu Nhà Trắng vẫn không ngần ngại tiếp tục công kích và khẳng định rõ ràng rằng ông sẽ không giữ Powell ở lại vị trí này nếu tái đắc cử.
“Những gì tôi sẽ làm là… ông ta sẽ rời vị trí trong khoảng 9 tháng nữa, ông ta buộc phải như vậy – may mắn là ông ta sẽ bị kết thúc nhiệm kỳ. Tôi sẽ không bao giờ tái bổ nhiệm ông ta. Ông ta làm việc rất tệ”, Tổng thống Trump nói.
Tổng thống đồng thời nhấn mạnh quan điểm lâu nay rằng Fed đã phản ứng quá chậm trong việc cắt giảm lãi suất.
Trước đây, Tổng thống Trump từng lập luận rằng việc giảm lãi suất sẽ thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng hiện nay, trọng tâm của ông đã chuyển sang chi phí vay của chính phủ liên bang, vốn đã tăng vọt sau đại dịch và khiến khoản thanh toán lãi suất hàng năm vượt quá 1.000 tỷ USD.
Tuy nhiên, việc gây sức ép để Fed cắt giảm lãi suất chỉ nhằm giúp chính phủ tiết kiệm chi phí trả nợ lại khiến giới kinh tế lo ngại, vì điều đó có thể đi ngược lại hai mục tiêu chính mà Quốc hội giao cho Fed: ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm.
Một trong những phàn nàn của ông Trump là Fed vẫn giữ nguyên lãi suất trong khi các ngân hàng trung ương lớn khác trên thế giới, bao gồm châu Âu, Canada và Anh, đã bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ.
Tuần này, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 0,5% sau khi đã nâng lãi suất cách đây không lâu. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Canada và Ngân hàng Anh đều đã cắt giảm lãi suất trong năm nay – một phần do tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Mỹ.
