Số doanh nghiệp bất động sản công bố mất khả năng trả gốc, lãi trái phiếu đúng hạn đang tăng lên trên thị trường.
Mới đây nhất là trường hợp của CTCP Bông Sen. Theo công bố gửi HNX, tính đến 30/6/2026, công ty còn dư nợ gốc 4.800 tỷ đồng cho lô trái phiếu phát hành ngày 15/10/2021, lãi suất 15,75%/năm. Trong nửa đầu năm 2026, nghĩa vụ lãi phát sinh hơn 3.009 tỷ đồng nhưng toàn bộ khoản này chưa được thanh toán do tài khoản công ty bị phong tỏa.
Đáng nói, đây không phải là lần đầu tiên Bông Sen vi phạm nghĩa vụ thanh toán đối với lô trái phiếu này. Trước đó, công ty đã trả đủ lãi 3 kỳ đầu năm 2022, nhưng vỡ kỳ 4 và 5 khi tài khoản bị phong tỏa liên quan vụ án Vạn Thịnh Phát.
Trong khi đó, công ty TNHH No Va Thảo Điền cũng chưa thanh toán được hơn 1.056 tỷ đồng gốc đến hạn đối với lô trái phiếu NTDC H2227001 trị giá 2.300 tỷ đồng. Tổng nghĩa vụ phải trả (gồm gốc và các khoản liên quan) là 2.021,26 tỷ đồng, nhưng số tiền trả đúng hạn ghi nhận bằng 0. Lý do công ty đưa ra là chưa thu xếp được nguồn tiền.
Những trường hợp trên chỉ là phần nổi. Theo dữ liệu của VIS Rating, khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới với áp lực tập trung rõ rệt vào các tháng cuối năm 2026 và đỉnh điểm dự báo rơi vào tháng 12/2026.
Trong đó, bất động sản chiếm tỷ trọng đáng kể. Tính riêng giai đoạn tháng 8-12/2026, tổng dòng tiền trái phiếu doanh nghiệp (cả ngân hàng và phi ngân hàng) phải thanh toán lên gần 175.000 tỷ đồng, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Riêng nhóm bất động sản phải trả khoảng 79.000 tỷ đồng, tăng gần 42% so với cùng kỳ 2025.
Điểm đáng chú ý là áp lực này không chỉ đến từ lịch đáo hạn gốc theo kế hoạch mà còn từ hiệu ứng dội ngược của chính sách gia hạn. Theo đó, các lô trái phiếu gặp vấn đề từ năm 2024, được gia hạn tối đa 2 năm theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP, nay đáo hạn trở lại trong năm 2026.
Nghị định 08 giúp doanh nghiệp có thêm thời gian thu xếp vốn, nhưng bản chất là dịch chuyển nghĩa vụ nợ sang tương lai chứ không xử lý dứt điểm. Hệ quả là áp lực đáo hạn không giảm đi mà có xu hướng tái tích tụ qua các năm, và bất động sản tiếp tục là tâm điểm rủi ro. Với các doanh nghiệp yếu, lựa chọn còn lại chỉ là đàm phán gia hạn thêm, hoán đổi tài sản, hoặc phát hành mới với lãi suất cao hơn do điều kiện tín dụng bị siết chặt, tức vay nợ mới để đảo nợ cũ, trong một vòng lặp ngày càng tốn kém.
Minh Nhật / Vietnamfinance.vn
