Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 49 nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị quyết 254, tập trung vào việc tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai. Theo đó, Chủ tịch UBND xã có thể được trao thẩm quyền cấp sổ đỏ.
Theo Nghị định này, UBND cấp tỉnh được trao quyền chủ động hơn trong quản lý đất đai, bao gồm các nội dung quan trọng như: thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; giao đất, cho thuê đất; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn sử dụng đất.
Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh còn có thẩm quyền công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để triển khai dự án, cũng như phê duyệt phương án sử dụng đất. Trên cơ sở Luật Tổ chức chính quyền địa phương, cấp tỉnh có thể quyết định phân cấp hoặc ủy quyền cho các cơ quan, cá nhân phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Điểm mới đáng chú ý của Nghị định 49 là việc quy định rõ ràng thẩm quyền cấp sổ đỏ, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được giao quyền cấp giấy chứng nhận hoặc xác nhận nội dung thay đổi trên sổ đỏ đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, trong đó có việc xác định lại diện tích đất ở. Quy định này nhằm đưa thủ tục hành chính xuống gần người dân hơn, đồng thời giảm áp lực cho các cơ quan cấp trên.
Đối với những trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp tỉnh, việc cấp giấy chứng nhận sẽ do cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện. Các trường hợp còn lại, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ đảm nhiệm việc cấp giấy chứng nhận lần đầu hoặc thực hiện đăng ký biến động.
Các cơ quan, cá nhân được giao thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cũng phải chịu trách nhiệm trong việc đính chính, thu hồi, hủy hoặc cấp lại sổ đỏ nếu phát hiện sai sót.
Ngoài ra, Nghị định 49 còn giao UBND cấp tỉnh xây dựng và ban hành trình tự, thủ tục hành chính về đất đai cho từng trường hợp cụ thể, hoàn thành chậm nhất trước ngày 1/7/2026.
Các thủ tục mới phải bảo đảm tinh giản, rõ ràng, xác định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân, thời hạn giải quyết, thành phần hồ sơ và các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.
Trong thời gian chưa có quy định mới, UBND cấp tỉnh được phép tiếp tục áp dụng thủ tục theo quy định pháp luật hiện hành trước ngày 31/1/2026 hoặc ban hành thủ tục riêng cho từng trường hợp cần thiết.
Toàn bộ các quy định về trình tự, thủ tục hành chính đất đai phải được công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Gia Phúc / Vietnamfinance.vn
