Dự thảo Luật Xây dựng mới mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng, đồng thời cắt giảm, đơn giản thủ tục, thời gian tối đa cấp giấy phép xây dựng chỉ còn 7 ngày.
Chiều 16/10, tiếp tục phiên họp 50, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án luật Xây dựng thay thế cho luật Xây dựng 2014.
Trình bày tờ trình tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, dự án luật sửa đổi quy định về cấp giấy phép xây dựng theo hướng mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Theo đó, công trình thuộc đối tượng thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng, không phải cấp giấy phép xây dựng. Ví dụ, công trình thuộc dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh quy mô lớn hoặc công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng.
Đối với các công trình còn lại, cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng thực hiện quản lý thông qua thủ tục cấp giấy phép xây dựng.
Dự thảo luật sửa đổi cũng đơn giản hóa thủ tục hành chính về trình tự, điều kiện cấp phép xây dựng; giảm tối đa thời gian thực hiện cấp giấy phép (dự kiến tối đa 7 ngày).
Báo cáo thẩm tra về lập, thẩm định dự án và quyết định đầu tư xây dựng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải cho biết có ý kiến nhận định giấy phép xây dựng không phải “rào cản” mà là công cụ bảo vệ quyền lợi và trật tự xã hội. Vấn đề nằm ở chất lượng và quy trình cấp phép. Do đó, cần đơn giản hóa quy trình, quy định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và công khai thông tin để người dân, doanh nghiệp giám sát.
Bên cạnh đó, dự thảo luật mới chỉ quy định thẩm quyền thẩm định đối với dự án đầu tư công, PPP và đầu tư kinh doanh, nhưng chưa làm rõ đối với nhóm “dự án đầu tư xây dựng khác”. Do đó, cần bổ sung quy định cụ thể về thẩm quyền thẩm định cho các dự án sử dụng vốn ngân sách khác, vốn ODA hoặc vốn vay ưu đãi để tránh bỏ trống cơ chế pháp lý.
Nêu ý kiến tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải cho biết, những thay đổi trong cấp giấy phép xây dựng, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính cấp giấy phép là nội dung được người dân đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, bà Hải còn trăn trở trong việc chuyển đổi cơ chế này vì việc chuyển sang hậu kiểm là bước tiến rất tích cực trong quản lý hiện đại, song về tính đồng bộ, khả thi khi triển khai trong thực tiễn cũng có nguy cơ làm giảm hiệu quả.
Từ đó, bà Hải đề nghị quy định về hậu kiểm cần phải đồng bộ với luật Đầu tư, luật Đấu thầu và luật Bảo vệ môi trường. Nếu không có sự đồng bộ sẽ dẫn tới tình trạng chủ đầu tư phải đối mặt với nhiều cơ quan kiểm tra.
Tương tự, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật – Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng, các quy định mới về cấp giấy phép xây dựng cũng tiềm ẩn những rủi ro về chất lượng công trình khi cắt giảm rất nhiều thủ tục.
Ông Tùng đề nghị nghiên cứu quy định các chế tài mạnh và cơ chế kiểm tra hậu kiểm chặt chẽ đối với các công trình ảnh hưởng lớn tới an toàn, lợi ích cộng đồng. Đồng thời, có biện pháp hạn chế tối thiểu rủi ro thay đổi thiết kế xây sau thẩm định.
Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu nghiên cứu quy định về hậu kiểm rõ ràng, công khai thông tin, tránh lạm dụng hoặc buông lỏng kiểm tra, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, môi trường, phòng cháy, chữa cháy cũng như quyền lợi người dân.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý, nhiều sai sót, vi phạm trong xây dựng phát sinh không phải do cơ chế cấp phép xây dựng mà do thiếu minh bạch, thiếu nhất quán trong quy định về loại công trình cấp phép, điều kiện và thẩm quyền cấp phép.
Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần quan tâm đến chất lượng, cách thức, quy trình cấp phép để giấy phép xây dựng không phải là rào cản hay thủ tục gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Tuệ Lâm / Vietnamfinance.vn
