Sau 1 năm thực hiện công tác chuẩn bị từ nghiên cứu thông tin tư liệu cho đến những sản phẩm phát triển – ứng dụng từ những cái gốc gác, dự án bảo tồn hoa văn thổ cẩm dân tộc thiểu số Ethnicity do các bạn trẻ thuộc thế hệ Z thực hiện đã chính thức ra mắt vào ngày 07 tháng 07 năm 2020.
Bằng việc tạo nên một thư viện số lưu trữ các vector hoa văn thổ cẩm gốc, tiếp đó lần lượt cho ra mắt các thư viện phát triển, ứng dụng từ các hoa văn gốc để giữ gìn, quảng bá và thúc đẩy việc biết đến về mặt thông tin và ứng dụng các hoa văn đó vào đời sống, dự án mong muốn được lan tỏa giá trị này đến với cộng đồng người Việt trong lĩnh vực văn hóa đến lĩnh vực sáng tạo.
Ethnicity Bắt Đầu Từ Đâu?
Trong bối cảnh chất liệu truyền thống vải thổ cẩm dần bị mai một bởi những thách thức của quá trình toàn cầu hóa, dẫn đến thị trường các sản phẩm cũng như nghề thổ cẩm đang dần bị mai một. Bên cạnh đó, vải hoa thổ cẩm dần bị mất chất với những cách tân quá đà của công nghiệp may mặc hiện đại, tạo nên những khoảng cách giữa một di sản văn hóa lâu đời với giới trẻ – đáng ra những vị khách tương lai, chúng tôi, những người trẻ yêu quý miền đất Tây Nguyên đại ngàn muốn gìn giữ và bảo vệ những nét đẹp văn hoá này, hơn thế nữa là quảng bá chúng đến với cộng đồng trong nước và quốc tế.
Hoa văn thổ cẩm mang bề nổi là một trong những giá trị văn hóa, là chất riêng, bản sắc riêng và là báu vật của 54 dân tộc trên dải đất hình chữ S, Việt Nam. Bề chìm là hiện tại các hộ dân thiểu số đã dần cất đi khung dệt của mình, những người trẻ thì không còn mảy may quan tâm đến những giá trị văn hóa này nữa, và Ethnicity ra đời như một lực cản lại vấn đề này.
Chặng Đường Của Ethnicity
Ethnicity là một dự án phi lợi nhuận, được lên ý tưởng vào cuối năm 2018 do một trong 10 lãnh đạo trẻ của quỹ Obama (Obama Foudation) và hoạt động mạnh mẽ từ tháng 3 năm 2020. Bắt nguồn từ thành phố Bảo Lộc, các bạn trẻ đến từ nhiều trường Đại học Khoa Học Tự Nhiên, Full Bright, RMIT, Arena Multimedia và HUFLIT đã nung nấu ý tưởng làm sống lại hoa văn dân tộc K’Ho và Mạ – cộng đồng mình từng sống cùng trong thời niên thiếu.
“Làm sao từ nay quà tặng của Thủ tướng và các vị lãnh đạo khi gặp các vị khách quốc tế, trong các chuyến công du là các sản phẩm thổ cẩm từ 54 dân tộc anh em.” – Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Lễ hội văn hóa thổ cẩm năm 2019. Thấu hiểu thực trạng cũng như hưởng ứng lời kêu gọi từ 53 dân tộc thiểu số và Chính quyền, từ đó, nhóm quyết định thực hiện dự án Ethnicity – mang “Ethnic” yếu tố dân tộc gắn liền với hơi thở thành thị – “city” bằng các hoạt động sau:
- Tạo nên điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng thiết kế – sáng tạo ứng dụng hoa văn dân tộc vào các sản phẩm đương đại. Ví dụ: các hoa văn thổ cẩm được thiết kế cách điệu, bắt kịp xu hướng từ những hoa văn gốc lên những bộ trang phục của H’Hen Niê, hay những bộ trang phục thổ cẩm cách tân trong các MV ca nhạc của nữ ca sĩ Hoàng Thùy Linh… Những hoa văn thổ cẩm này sẽ được Ethnicity mỹ thuật hóa lại và lưu trữ trong thư viện số được công khai miễn phí cho cộng đồng sử dụng, bên cạnh đó chúng tôi còn thu thập và nghiên cứu thêm các ý nghĩa của hoa văn thổ cẩm nhằm quảng bá vẻ đẹp tinh thần của di sản văn hóa này. Trong quá trình vector hóa, chúng tôi chú trọng để giữ lại nguyên vẹn kiểu dáng, nét dệt và màu sắc của các hoa văn thổ cẩm truyền thống.
- Hoa văn thổ cẩm được tại nên bởi các hình dáng khác nhau: hình tam giác, chữ nhật, vuông, tròn, đường thẳng, gấp khúc… mỗi hình dáng như vậy mang một ý nghĩa, một câu chuyện của người dệt. Dựa vào đây, Ethnicity sẽ phát triển những hình dáng đó theo nhiều phong cách, kết hợp với nhiều gam màu sắc bắt kịp xu hướng thời đại để thúc đẩy việc sử dụng cũng như quảng bá đến cộng đồng.
- Tạo nên làn sóng ứng dụng hoa văn thổ cẩm vào các thiết kế hằng ngày của người Việt như: đồ dùng sinh hoạt, thời trang, nghệ thuật, quà lưu niệm…
Bên cạnh đó, trong một xã hội phát triển nơi những người trẻ tuổi bị ảnh hưởng bởi các nền văn hóa nước ngoài, họ dần mất liên lạc với nền văn hóa truyền thống và bản sắc của dân tộc mình. Dự án Ethnicity còn mong muốn hướng giới trẻ đến một phong cách sống để họ có thể tự hào thể hiện các đặc trưng văn hóa của mình với thế giới thông qua việc áp dụng các hoa văn dân tộc trong các sản phẩm ứng dụng hằng ngày.
Hành Trình Quốc Tế Có Tên Ethnicity
Dự án phi lợi nhuận Ethnicity đã có cơ hội được giới thiệu, thuyết trình trước các bạn bè năm châu thông qua những chuyến đi trao đổi, tham dự hội thảo quốc tế của Jos Quyền – Trưởng dự án:
- Cuối năm 2018, khởi đầu cho tất cả – dự án Ethnicity vinh dự được chọn là 1 trong 10 dự án trong khối ASEAN được trình bày với Nguyên Tổng Thống Mỹ Barack Obama năm 2018.
- Tháng 04/2019, Ethnicity được quỹ ASEAN đề cử trở thành thành viên của Social Innova- tion Warehouse.
- Tháng 06/2019, Đại biểu Phan Văn Quyền đã ôm trọn tinh hoa văn hoá dân tộc thiểu số Việt Nam trong dự án Ethnicity đến với thế giới qua Diễn đàn thanh niên quốc tế UNESCO tại Trung Quốc.
- Cũng trong tháng 06/2019, dự án cũng xuất hiện tại Phiên họp của Ủy ban Di sản Thế Giới lần thứ 43 tại Baku, Azerbaijan.
- Tháng 08/2019, sau quá trình đào tạo, dự án Ethnicity chính thức có mặt trên trang website của Social Innovation Warehouse – một kho lưu trữ và quảng bá trực tuyến các dự án xã hội tiềm năng của các nhà lãnh đạo trẻ được liên kết với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.
- Tháng 11/2019, Ethnicity giới thiệu tại Hàn Quốc trong cuộc thi Ý Tưởng Sáng Tạo Đổi Mới Better Together Challenge 2019
Hoàng Yến / Văn Hóa
