Sau 5 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy ở các địa phương đã có nhiều chuyển biến. Tính đến nay, gần 4.000 cán bộ, công chức, viên chức đã được điều động, biệt phái, tiếp nhận và bố trí về cấp xã, góp phần tăng cường năng lực quản trị ở cơ sở, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Thông tin trên được Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 11/2025, trong phần đánh giá về tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết từ ngày 1/6 đến ngày 3/12/2025, Chính phủ đã ban hành hơn 170 văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn liên quan đến triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đáng chú ý, trong tháng 11, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 374/NQ-CP ngày 19/11/2025 phê duyệt hỗ trợ 2.615 tỷ đồng cho 27 địa phương (đợt 2) nhằm sửa chữa, nâng cấp trụ sở, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc cho đơn vị hành chính cấp xã phục vụ triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Cùng với đó, Ban Chỉ đạo của Chính phủ và các bộ, ngành đã khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn và tháo gỡ vướng mắc tại địa phương, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thống nhất, đồng bộ.
Bộ máy, nhân sự được kiện toàn
Về tổ chức bộ máy, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết, đến nay, các địa phương đã cơ bản kiện toàn đầy đủ các chức danh lãnh đạo UBND, HĐND; chỉ còn 5 địa phương còn thiếu và đang khẩn trương bổ sung, kiện toàn.
466 cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, 9.916 phòng chuyên môn cấp xã đã đi vào hoạt động. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 2/12, có 24/34 tỉnh, thành phố đã xây dựng đề án kiện toàn chức năng, nhiệm vụ trung tâm khuyến nông cấp tỉnh; 24/34 tỉnh, thành phố đã bố trí kiện toàn tổ chức khuyến nông cấp xã, 10 tỉnh, thành phố đang khẩn trương thực hiện theo chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và các văn bản hướng dẫn.
Việc rà soát, bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức ở cấp xã đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được nhiều địa phương quan tâm triển khai thực hiện và đạt được hiệu quả tích cực.
Tính đến nay, tổng số cán bộ, công chức, viên chức được điều động, biệt phái, tiếp nhận, bố trí về cấp xã tại các địa phương đã lên tới gần 4.000 người. Một số địa phương thực hiện quy mô lớn như: Hà Nội, An Giang, Cần Thơ, Bắc Ninh, Phú Thọ… Trong đó, riêng Hà Nội là khoảng 1.200 cán bộ.
Các địa phương cũng đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, bảo đảm đội ngũ cán bộ bám sát thực tiễn, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở.
61,54% nhiệm vụ phân cấp được đánh giá có tính khả thi cao
Trên cơ sở báo cáo của các 30/34 địa phương và ý kiến của 12/12 bộ, Bộ Nội vụ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về ý kiến của các địa phương đối với việc đánh giá tính khả thi đối với 949 nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền từ Trung ương cho chính quyền địa phương thực hiện.
Theo đó, có 584/949 nhiệm vụ (chiếm tỉ lệ 61,54%) bảo đảm tính khả thi để thực hiện; 355/949 nhiệm vụ (chiếm tỉ lệ 37,41%) cần ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản hướng dẫn thực hiện và 10/949 nhiệm vụ (chiếm tỉ lệ 1,05%) cần điều chỉnh thẩm quyền giữa Trung ương với địa phương hoặc giữa các cấp của chính quyền địa phương.
Về tài chính, ngân sách, trụ sở, tài sản công, bố trí nhà ở công vụ, theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến nay 178 đơn vị cấp xã thuộc 4 tỉnh thiếu thiết bị đã được trang bị đầy đủ. 100% đơn vị cấp xã đã mở tài khoản kho bạc và được trang bị máy móc phục vụ công tác.
Trong quản lý tài sản công, nhiều kết quả nổi bật được ghi nhận 17.496 cơ sở nhà, đất đã được xử lý; 9.056 cơ sở đang tiếp tục xử lý. Chỉ còn 89 xã (2,68%) thuộc 3 tỉnh chưa có xe ô tô phục vụ công tác; hiện nay, các địa phương đã bố trí kinh phí để mua sắm.
Các địa phương cũng tích cực bố trí nhà ở công vụ theo nhu cầu thực tế. Trong tháng 11, Quảng Ngãi và Đà Nẵng đã ban hành nghị quyết riêng để hỗ trợ cán bộ tại bộ phận một cửa và người lao động sau sắp xếp tổ chức.
Từ ngày 1/7 đến 30/11, 34 địa phương tiếp nhận 21,8 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, tăng 5,9 triệu so với tháng trước, trong đó 18,4 triệu hồ sơ được nộp trực tuyến. Riêng cấp xã tiếp nhận 13,4 triệu hồ sơ trực tuyến.
Tỉ lệ hồ sơ thủ tục hành chính xử lý đúng hoặc trước hạn tính trên số lượng hồ sơ được đồng bộ tại các địa phương đạt 92,78%.
Đến ngày 1/12, cả nước đã phủ sóng được 47/129 thôn “lõm sóng” chưa có điện, tăng 11 thôn so với tháng trước. Tuy vậy, vẫn còn 82 thôn chưa có điện, nhiều nơi nằm sâu trong rừng đặc dụng hoặc vùng núi cao, điều kiện thi công khó khăn, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cũng cho rằng, mô hình chính quyền 2 cấp vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Về thể chế, chính sách, vẫn còn 355 nhiệm vụ cần văn bản hướng dẫn; 10 nhiệm vụ cần điều chỉnh thẩm quyền.
Một số nội dung trong các quy định chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp như: Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh cho các điểm trạm y tế sau sắp xếp; sắp xếp tổ chức bộ máy Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế cấp tỉnh; các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh; thẩm quyền tuyển dụng viên chức ngành giáo dục tại các đơn vị sự nghiệp cấp xã; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
Về thủ tục hành chính, theo báo cáo của Văn phòng Chính phủ, đến nay, còn 29 thủ tục hành chính, giấy tờ công dân liên quan đến quản lý dân cư và 42 thủ tục hành chính liên quan đến phiếu lý lịch tư pháp chưa đáp ứng yêu cầu, cần tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa. Còn nhiều thủ tục hành chính có quy định chưa phù hợp để triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình…
Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ; công tác phủ sóng và cấp điện mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song tiến độ còn chậm.
Hoàn thiện pháp lý, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm thông suốt hệ thống
Để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động hiệu quả, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đề nghị các bộ, ngành khẩn trương giải quyết vướng mắc theo các kết luận của Trung ương và yêu cầu của Ban Chỉ đạo của Chính phủ.
Trong đó, khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện đối với 355 nhiệm vụ; xây dựng phương án đề xuất điều chỉnh thẩm quyền, định hướng nội dung sửa đổi, bổ sung tại các luật, nghị định và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Đối với những nội dung chưa thể giải quyết ngay, phải có phương án phân công, lộ trình thời gian cụ thể và thông tin đầy đủ đến các cơ quan, đơn vị, địa phương.
Đồng thời đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết 66/NQ-CP; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, bảo đảm liên thông dữ liệu giữa các hệ thống quốc gia và địa phương
Các địa phương khẩn trương kiện toàn bộ máy khuyến nông, văn phòng đăng ký đất đai theo mô hình chính quyền 2 cấp; sắp xếp viên chức về cấp xã, thành lập đơn vị sự nghiệp công cung ứng dịch vụ tổng hợp; tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, sắp xếp, bố trí đủ cán bộ cấp xã để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao, mạnh dạn thay đổi những cán bộ làm chưa tốt.
Quan tâm, bố trí đầy đủ các điều kiện về đường truyền, tín hiệu kết nối; hoàn thiện hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số bảo đảm kết nối thông suốt giữa các cấp chính quyền Trung ương đến cấp xã…
Thu Giang / Báo Chính Phủ
