Ngôi nhà ba gian đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ, dựng bằng 16 cột gỗ lim, có lịch sử hơn 100 năm.
Ngôi nhà thuộc xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, xây dựng trên khu đất rộng chừng 900m2, mang đặc trưng của vùng thôn quê Bắc Bộ những năm đầu thế kỷ 20.
Ngôi nhà vốn thuộc sở hữu của ngụy viên Bắc kỳ Bá Bính. Người này có tên thật là Trần Duy Bính (không rõ năm sinh, mất năm 1946) – được cố nhà văn Nam Cao xây dựng thành nguyên mẫu nhân vật Bá Kiến trong tác phẩm Chí Phèo.
Hiện, ngôi nhà đã 105 tuổi, trải qua nhiều đời chủ những vẫn giữ được lối kiến trúc nguyên bản từ nền móng, cột kèo, mái ngói, sân vườn…
Nhà ba gian theo truyền thống người Việt, phía trước là khoảng sân gạch rộng hơn 50 m2, ngăn với bậc thềm bằng tấm liếp giúp chống mưa, nắng.
Hơn 20 người thợ đã thi công trong gần một năm để hoàn thiện.
16 cột trong nhà và các chi tiết gỗ đều làm từ gỗ lim.
Nóc thượng ốc của ngôi nhà có khắc dòng chữ Nho, ghi thời gian xây nhà vào năm 1910. Mái lợp duy nhất một loại ngói theo kiểu bít đốc, hai đầu bờ nóc có đấu vuông giật cấp.
Hiện phần mái ngói vẫn được giữ nguyên bản, chỉ có màu sắc là bạc đi theo thời gian.
Chân cột được kê đá tảng – loại đá xanh được đẽo gọt công phu.
Trên văng, kèo, li tô được chạm khắc cầu kỳ.
Trước kia ngôi nhà có tranh, ảnh, hoành phi…, nhưng bị bán và mối mọt nên giờ chỉ còn lại phần kiến trúc trên gỗ.
Bậc ngưỡng cửa được chồng cao hai cấp bằng gạch và gỗ.
Năm 2007, Sở Văn hoá thể thao và du lịch tỉnh Hà Nam mua lại ngôi nhà với giá 700 triệu đồng và bàn giao cho UBND xã Hòa Hậu trông coi, đón tiếp du khách đến tham quan, học tập, tìm hiểu.
Ngọc Thành/VNE
