Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam thường ít hơn trong các năm El Nino, nhưng vẫn có thể xuất hiện các cơn bão rất mạnh và gây thiệt hại lớn. Trong khoảng thời gian từ tháng 7-9/2026, khả năng sẽ có 2-3 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), từ tháng 7-9/2026, khả năng có 6-7 cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông; trong đó, có 2-3 cơn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.
Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia Nguyễn Đức Hòa cho biết, hiện nay ENSO (bao gồm hai pha trái ngược nhau là El Nino – hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và đông Thái Bình Dương và La Nina – lớp nước biển bề mặt ở khu vực nói trên lạnh đi dị thường) đã chuyển sang trạng thái El Nino với nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương cao hơn trung bình nhiều năm 0,9 độ C.
Với điều kiện ENSO trên, theo cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia, trong 3 tháng tới, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm. Áp thấp nhiệt đới và gió mùa Tây Nam có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động của tàu thuyền trên biển.
Trong các tháng tiếp theo, cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia dự báo El Nino tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh dần. Đặc biệt, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh có thể lên tới 63% trong giai đoạn tháng 11/2026 – 1/2027. Theo thống kê, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam thường ít hơn trong các năm El Nino, nhưng vẫn có thể xuất hiện các cơn bão rất mạnh và gây thiệt hại lớn.
Theo đó, trong khoảng thời gian từ tháng 10-12/2026, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm có 4,5 cơn bão, áp thấp nhiệt đới; trong đó khoảng 1,9 cơn đổ bộ vào đất liền).
Cơ quan khí tượng khuyến cáo trong các tháng 11-12 tới, gió mùa Tây Nam, bão, áp thấp nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông.
Như vậy, theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ nay đến hết năm 2026, khả năng có khoảng 11 cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông; trong đó khoảng 4-5 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
Do ảnh hưởng của El Nino, dự báo, nền nhiệt độ tại các khu vực trên phạm vi toàn quốc trong các tháng cuối năm 2026 cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C riêng tháng 10-12/2026 nhiệt độ có thể cao hơn từ 1,0-2,0 độ C.
Do vậy trong tháng còn lại mùa hè năm 2026 tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng tiếp tục xuất hiện nhiều hơn trung bình nhiều năm và có thể ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử.
Bên cạnh đó, El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa trong hầu hết các vùng của cả nước, phổ biến từ 25-50% (rõ rệt nhất là Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ). Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt.
Trong điều kiện El Nino, lượng mưa có xu thế giảm nhưng có thể xuất hiện những kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ. Ví dụ như mưa lớn lịch sử vào cuối tháng 7 năm 2015 tại Quảng Ninh là vào lúc El Nino; đợt lũ lớn, lũ lịch sử vào cuối tháng 9/2009 sau cơn bão số 9 (Ketsana) tại các tỉnh Quảng Nam – Quảng Ngãi.
Do ảnh hưởng của rãnh gió mùa, từ nay đến sáng 18/6 khu vực trung du và vùng núi Bắc Bộ xuất hiện một đợt mưa lớn diện rộng: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Cao Bằng, Tuyên Quang, Thái Nguyên mưa to từ 100-200 mm, có nơi trên 300 mm; Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu 70-150 mm, có nơi trên 250mm. Các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Lai Châu, Điện Biên nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất.
Thu Cúc / Báo Chính Phủ
