Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 có hiệu lực thi hành ngay từ ngày được Quốc hội biểu quyết thông qua, để chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính hình thành sau sắp xếp có thể sớm chính thức bắt đầu hoạt động theo kế hoạch chung của Trung ương (có thể là từ ngày 01/7/2025).
Sáng 11/6, bắt đầu đợt 2 kỳ họp thứ 9, Quốc hội nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra về việc sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh năm 2025.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Quán triệt nghiêm túc Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII; căn cứ các nguyên tắc, quy định tại Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15, trên cơ sở hiện trạng, định hướng phát triển của 63 tỉnh, thành phố trong cả nước, Chính phủ xây dựng 23 phương án sắp xếp đối với 52 ĐVHC cấp tỉnh để hình thành 23 ĐVHC cấp tỉnh mới/
Kết quả sau sắp xếp, cả nước có 34 ĐVHC cấp tỉnh gồm 06 thành phố trực thuộc trung ương và 28 tỉnh.
Toàn bộ 23/23 ĐVHC cấp tỉnh hình thành sau sắp xếp đã đạt định hướng tiêu chuẩn của ĐVHC cấp tỉnh theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cũng cho biết, kết quả lấy ý kiến Nhân dân đạt tỷ lệ đồng thuận cao, trung bình cả nước là 96,19% và 100% HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã của 52 tỉnh, thành phố đã biểu quyết tán thành chủ trương sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh của địa phương mình.
Về phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức, tại Đề án của Chính phủ và 23 Đề án của địa phương đã nêu cụ thể nội dung phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh sau sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Theo tổng hợp từ các địa phương, sau khi rà soát, thống nhất cách tính số liệu theo ý kiến của Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp, tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức theo định mức được giao của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh thuộc 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 447.657 người (gồm: 2.321 cán bộ, 79.118 công chức, 366.218 viên chức).
Việc bố trí, sắp xếp số lượng cán bộ, công chức, viên chức của cấp tỉnh sau sắp xếp thực hiện theo quy định tại Điều 11 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15, các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Về phương án sắp xếp, bố trí trụ sở, xử lý tài chính tài sản công, tổng hợp theo số liệu báo cáo của các địa phương cho thấy, tổng số trụ sở công cấp tỉnh của 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 38.182 trụ sở; tiếp tục sử dụng 33.956 trụ sở; dôi dư 4.226 trụ sở.
Việc bố trí, sử dụng trụ sở, xử lý tài chính, tài sản công sau sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh sẽ thực hiện theo quy định của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Tiếp thu Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 46, trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các Bộ, cơ quan ngang Bộ, chính quyền địa phương các tỉnh, thành phố thực hiện đồng bộ, khẩn trương, quyết liệt các giải pháp về sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, giải quyết chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; sắp xếp, sử dụng trụ sở công, xử lý tài chính, tài sản công sau sắp xếp ĐVHC và các giải pháp khác nhằm phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn ĐVHC sau sắp xếp.
Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết vào ngày mai (12/6)
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sắp xếp các ĐVHC cấp tỉnh là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, thể hiện sự sáng suốt, quyết tâm chính trị rất cao trong thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp các ĐVHC với quy mô chưa từng có trên cơ sở phù hợp với trình độ phát triển, năng lực quản lý và yêu cầu về mở rộng không gian phát triển, kết hợp với điều chỉnh cơ cấu kinh tế, phân bổ và kết hợp các nguồn lực để tạo nền tảng ổn định lâu dài và sức bật cho đất nước theo các mục tiêu, tầm nhìn chiến lược và dài hạn trong kỷ nguyên mới.
Chính phủ và các địa phương đã nghiêm túc thực hiện các chủ trương, quy định về sắp xếp ĐVHC, triển khai các giải pháp tổng thể và đồng bộ, qua đó đã thực hiện sắp xếp đối với 52/63 ĐVHC cấp tỉnh (giảm được 29 đơn vị).
Quá trình chuẩn bị Đề án được Chính phủ và các địa phương thực hiện rất khẩn trương, công phu, nghiêm túc, bảo đảm các trình tự, thủ tục theo quy định.
Các phương án sắp xếp, tên gọi của các ĐVHC hình thành sau sắp xếp bảo đảm phù hợp với định hướng sắp xếp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và quy định tại Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15, nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân và HĐND ở các ĐVHC có liên quan.
Các ĐVHC hình thành sau sắp xếp cơ bản đều bảo đảm tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên, quy mô dân số theo quy định. Một số vấn đề được các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu tại phiên họp thẩm tra đều đã được Chính phủ tiếp thu, có giải trình cụ thể và đã được cập nhật, bổ sung trong Tờ trình.
Do đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với nội dung Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 như Chính phủ trình. Hồ sơ Đề án bảo đảm đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đề xuất dự thảo Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị xác định Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày được Quốc hội biểu quyết thông qua để tạo cơ sở pháp lý cho các địa phương triển khai công tác bàn giao, chuẩn bị các điều kiện cần thiết, bảo đảm để chính quyền địa phương ở các ĐVHC hình thành sau sắp xếp có thể sớm chính thức bắt đầu hoạt động theo kế hoạch chung của Trung ương (có thể là từ ngày 01/7/2025).
Sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương năm 2025, đề nghị Chính phủ tập trung chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương thực hiện các giải pháp đồng bộ, khẩn trương, quyết liệt trong việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, công chức, người lao động; xử lý các vấn đề về tài chính công, tài sản công tại các ĐVHC thực hiện sắp xếp để thực hiện đồng bộ, thống nhất.
Đề nghị chính quyền các tỉnh, thành phố hình thành sau sắp xếp xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội; chủ động công tác chuẩn bị các điều kiện cần thiết, sẵn sàng quy trình, thủ tục để chuyển giao các chức năng, nhiệm vụ từ chính quyền cấp huyện về cấp tỉnh, cấp xã sau sắp xếp.
Về vai trò, đóng góp và những thành tựu mang tính lịch sử của các ĐVHC cấp huyện trước khi kết thúc hoạt động và các ĐVHC cấp tỉnh, cấp xã trước khi sắp xếp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với đề xuất của Chính phủ về việc ghi nhận các nội dung này trong Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ 9 và đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao các cơ quan nghiên cứu, tiếp thu để thể hiện trong dự thảo Nghị quyết, trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Trước đó, sáng 11/6, ngay khi bắt đầu đợt 2 kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua việc sửa đổi, bổ sung chương trình kỳ họp với 439/440 đại biểu Quốc hội có mặt bấm nút tán thành (91,84% tổng số đại biểu Quốc hội).
Cụ thể, Quốc hội thống nhất điều chỉnh thời gian xem xét, quyết định sớm hơn với 2 nội dung để làm cơ sở cho các cơ quan chuẩn bị và kịp thời tổ chức triển khai.
Một là, Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013. Theo đó, Quốc hội sẽ thảo luận tại hội trường vào ngày 13/6, biểu quyết thông qua ngày 16/6 cùng với biểu quyết thông qua dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Nội dung thứ hai được đẩy lên sớm hơn so với dự kiến là Nghị quyết của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025. Ngay khi Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ về nội dung này, này mai (12/6), trước khi thảo luận tại hội trường về nội dung này, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua .
Quốc hội cũng thống nhất bổ sung 3 nội dung sẽ được xem xét, quyết định tại kỳ họp này, gồm: Nghị quyết của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; công tác tổ chức, nhân sự thuộc thẩm quyền.
Thu Giang / báo Chính Phủ
