Xuất khẩu bán dẫn của Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 31,8% trong giai đoạn 2006–2025, trong bối cảnh AI và các công nghệ tiên tiến đang định hình lại chuỗi cung ứng khu vực.
Tập đoàn Federal Express (FedEx), một trong những công ty vận tải chuyển phát nhanh lớn nhất thế giới, vừa công bố những phát hiện từ một báo cáo mới được thực hiện phối hợp với công ty tư vấn Frost & Sullivan, phân tích sự chuyển dịch của hệ sinh thái bán dẫn tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (APAC). Báo cáo cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, xe điện và các công nghệ truyền thông tiên tiến đang thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn và đầu tư vào hạ tầng số phục vụ nền kinh tế AI. Những xu hướng này đang tạo ra các chuỗi cung ứng khu vực cũng như toàn cầu ngày càng phức tạp và phụ thuộc vào tốc độ, khả năng theo dõi lẫn khả năng chống chịu.
Báo cáo “Từ AI đến xe điện: Ngành bán dẫn khu vực APAC định hình bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu” nhấn mạnh rằng khu vực APAC đã trở thành trung tâm của hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu, đóng góp khoảng 58% tổng doanh thu của ngành bán dẫn trên thế giới. Khi các ngành nghề ngày càng phụ thuộc vào con chip tiên tiến để vận hành các ứng dụng AI, trung tâm dữ liệu, thiết bị kết nối và phương tiện giao thông thế hệ mới, khả năng vận chuyển hiệu quả chất bán dẫn và các công nghệ liên quan giữa nhiều thị trường đã trở nên thiết yếu.
Đối với Việt Nam, những chuyển dịch này đang mở ra các cơ hội mới khi quốc gia ngày càng hội nhập sâu rộng vào hệ sinh thái bán dẫn khu vực. Theo báo cáo, xuất khẩu chất bán dẫn của Việt Nam đạt 31,8% tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) trong giai đoạn 2006–2025, trong khi nhập khẩu chất bán dẫn tăng 30% trong cùng kỳ. Năm 2023, Việt Nam đã xuất khẩu mạch tích hợp trị giá 32,4 tỷ USD, cho thấy vai trò ngày càng lớn của quốc gia trong thương mại bán dẫn khu vực và toàn cầu.
Bà Ee-Hui Tan, Giám đốc Khai thác của FedEx Việt Nam và Campuchia chia sẻ: “Việt Nam có vị thế ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn khu vực APAC, khi nhiều doanh nghiệp bán dẫn và công nghệ cao mở rộng hiện diện tại đây. Khi đà tăng trưởng này tiếp tục gia tăng, khả năng kết nối đáng tin cậy và hiệu quả với những thị trường trọng điểm sẽ dần trở nên quan trọng. FedEx cam kết đáp ứng nhu cầu đang tăng cao của Việt Nam bằng mạng lưới kết nối quốc tế và năng lực logistics cần thiết để củng cố chuỗi cung ứng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của đất nước.”
Hạ tầng AI là động lực chính thúc đẩy nhu cầu bán dẫn
Báo cáo FedEx xác định AI và điện toán hiệu năng cao là một trong những động lực tăng trưởng nhanh nhất của nhu cầu bán dẫn. Hơn 2.000 trung tâm dữ liệu mới dự kiến sẽ được xây dựng trên toàn cầu trong giai đoạn 2026–2035.
Không chỉ thúc đẩy nhu cầu bán dẫn, AI còn đẩy nhanh nhu cầu về toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng hỗ trợ bao gồm máy chủ mật độ cao, thiết bị mạng, hệ thống làm mát và các giải pháp năng lượng. Những công nghệ thiết yếu này thường được luân chuyển qua nhiều trung tâm sản xuất, lắp ráp và kiểm thử trước khi triển khai tại các trung tâm dữ liệu AI trên toàn thế giới, tạo nên những chuỗi cung ứng ngày càng liên kết chặt chẽ. Do đó, doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến những nhà cung cấp logistics có khả năng bảo đảm tốc độ, khả năng theo dõi giám sát và kết nối xuyên biên giới liền mạch cho các lô hàng giá trị cao, yêu cầu nghiêm ngặt về thời gian.
Đồng thời, xe điện – phương tiện cần lượng chip nhiều hơn đáng kể so với xe truyền thống – cùng với 5G, Internet vạn vật (IoT), điện tử tiêu dùng, thiết bị y tế và tự động hóa công nghiệp cũng đang tiếp tục mở rộng nhu cầu bán dẫn trên nhiều ngành.
APAC thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu
Báo cáo nhấn mạnh vai trò trung tâm của khu vực APAC trong đổi mới sáng tạo và sản xuất bán dẫn. Thay vì tập trung vào một thị trường duy nhất, hoạt động sản xuất bán dẫn đã được phân bổ tại nhiều trung tâm chuyên môn hóa cao trên toàn khu vực. Những thế mạnh chính của từng thị trường bao gồm:
- Trung Quốc là nhà cung cấp vật liệu lớn, thị trường tiêu thụ quan trọng và trung tâm chế tạo bán dẫn đang phát triển.
- Đài Loan dẫn đầu thế giới về sản xuất bán dẫn tiên tiến và chiếm khoảng 60% sản lượng sản xuất chip theo hợp đồng trên toàn cầu.
- Hàn Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất chip nhớ và năng lực chế tạo bán dẫn tiên tiến.
- Nhật Bản đóng vai trò thiết yếu trong lĩnh vực thiết bị, vật liệu bán dẫn và các yếu tố đầu vào chuyên dụng cho sản xuất.
- Việt Nam, cùng với các quốc gia Đông Nam Á khác, đang nổi lên như một trung tâm lắp ráp và kiểm thử bán dẫn. Nền tảng sản xuất điện tử vững mạnh thúc đẩy nhu cầu về chip và các công nghệ liên quan, trong khi lực lượng lao động lành nghề cùng lợi thế chi phí đang thu hút đầu tư từ các tập đoàn lớn trên toàn cầu.
Sự chuyên môn hóa này tạo nên một hệ sinh thái có tính liên kết sâu rộng, trong đó các khâu thiết kế, chế tạo, đóng gói, kiểm thử và triển khai bán dẫn được tiến hành tại nhiều quốc gia trước khi sản phẩm cuối cùng được đưa ra thị trường. Bên cạnh các tập đoàn siêu quy mô, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cũng đóng vai trò quan trọng và được hưởng lợi từ cơ hội ngày càng nhiều trong các phân khúc ngách có giá trị cao.
Nhận định của ngành cũng phản ánh xu hướng khu vực hóa này. Trong khảo sát của FedEx tại Triển lãm Bán dẫn Quốc tế SEMICON Taiwan, 35% số người được hỏi cho biết họ kỳ vọng doanh nghiệp của mình sẽ mở rộng hoạt động sản xuất sang thêm nhiều thị trường khu vực APAC trong ba năm tới. Ngoài ra, 25% số người được khảo sát có kế hoạch cải thiện hoặc đa dạng hóa hoạt động tìm nguồn cung ứng trong khu vực hoặc trên toàn cầu. Điều này cho thấy doanh nghiệp ngày càng chú trọng đa dạng hóa chuỗi cung ứng để hỗ trợ tăng trưởng.
Logistics tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của ngành bán dẫn
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn ngày càng phức tạp và kết nối sâu rộng khắp toàn cầu, kết quả khảo sát cho thấy tốc độ và khả năng theo dõi giám sát là những yếu tố trọng tâm của chiến lược logistics trong môi trường kinh doanh nhiều biến động. 30% số người tham gia khảo sát đánh giá gián đoạn địa chính trị là thách thức lớn nhất đối với tăng trưởng, tiếp đó là chi phí vận hành gia tăng và độ phức tạp của thương mại xuyên biên giới cùng thủ tục hải quan. Bên cạnh đó, 44% xác định tốc độ vận chuyển quốc tế nhanh hơn là năng lực quan trọng nhất khi lựa chọn đối tác logistics và chuỗi cung ứng.
Đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam, khả năng kết nối với những trung tâm bán dẫn và công nghệ lớn trên khắp châu Á ngày càng trở nên quan trọng khi vai trò của quốc gia trong chuỗi cung ứng khu vực tiếp tục gia tăng. Tháng 9/2025, FedEx tiếp tục nâng cao dịch vụ tại khu vực miền Bắc Việt Nam bằng cách bổ sung một chuyến bay chiều đi từ Sân bay quốc tế Nội Bài. Dịch vụ được nâng cấp giúp các lô hàng từ miền Bắc Việt Nam đến Châu Á và Châu Âu nhanh hơn một ngày, đồng thời nâng cao độ tin cậy của dịch vụ đối với hàng xuất khẩu đến các điểm đến xuyên Thái Bình Dương, trong đó có Hoa Kỳ và Canada.
Việc nâng cấp mạng lưới này bổ trợ cho những nỗ lực rộng hơn của FedEx nhằm tăng cường kết nối trên toàn khu vực APAC. FedEx đã triển khai các chuyến bay thẳng hằng ngày giữa Đài Loan và Hàn Quốc, kéo dài thời gian chốt nhận hàng thêm hơn ba giờ và mang lại sự linh hoạt cao hơn cho khách hàng trong ngành công nghệ cao. FedEx cũng đã mở rộng Trung tâm Chuyển tải Đào Viên tại Đài Loan, qua đó nâng cao hiệu quả xử lý và năng lực phục vụ khối lượng ngày càng tăng của các lô hàng bán dẫn và công nghệ tiên tiến được vận chuyển trong khu vực.
Báo cáo cung cấp cho doanh nghiệp những thông tin chuyên sâu về hệ sinh thái AI và bán dẫn đang chuyển dịch tại APAC, giúp họ hiểu rõ hơn các xu hướng chuỗi cung ứng mới nổi, cơ hội tăng trưởng và năng lực logistics cần thiết để hỗ trợ làn sóng đổi mới sáng tạo tiếp theo. Có thể tải toàn văn báo cáo tại đây.
Phương pháp khảo sát
Khảo sát này do FedEx đặt hàng thực hiện và được tiến hành trực tiếp trong khuôn khổ Triển lãm Bán dẫn Quốc tế SEMICON Taiwan tại Đài Bắc từ ngày 2 đến ngày 4/9/2026. Phản hồi được thu thập từ 478 đại diện trong ngành bán dẫn, thuộc các doanh nghiệp, hiệp hội ngành và viện nghiên cứu đến từ APAC, Châu Âu và Bắc Mỹ. Khảo sát tìm hiểu kỳ vọng tăng trưởng, chiến lược chuỗi cung ứng, những thách thức trong quá trình mở rộng và các yêu cầu logistics trong tương lai trên toàn hệ sinh thái bán dẫn tại APAC.
Thông tin về FedEx Express
FedEx Express là một trong những công ty chuyển phát nhanh lớn nhất thế giới, cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh chóng và tin cậy cho hơn 220 quốc gia và vùng lãnh thổ. FedEx sử dụng mạng lưới vận tải hàng không và đường bộ toàn cầu để đẩy nhanh việc giao nhận các lô hàng có yêu cầu nghiêm ngặt về thời gian, đồng thời cung cấp cho khách hàng các dịch vụ vận tải, thương mại điện tử và kinh doanh.
Kha Như / Thị trường giao dịch
