Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc dự kiến cung cấp hơn 15 tỷ USD thanh khoản cho thị trường chứng khoán thông qua một công cụ đặc biệt, trong bối cảnh cổ phiếu nước này vừa trải qua tháng giảm mạnh nhất trong gần 11 năm.
Nỗ lực bảo vệ sự ổn định của thị trường
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ngày 2/11 thông báo sẽ tiến hành các hoạt động hoán đổi với các tổ chức tài chính vào ngày 3/11, qua đó có thể cung cấp hơn 100 tỷ nhân dân tệ (tương đương 15,04 tỷ USD) thanh khoản cho thị trường chứng khoán đang gặp khó khăn của nước này.
Đây là lần thứ ba PBOC sử dụng công cụ cung cấp thanh khoản được thiết lập cách đây hai năm, nhằm tạo điều kiện cho các công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ đầu tư tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào cổ phiếu.
Thông báo được đưa ra sau khi chỉ số CSI300, thước đo diễn biến của 300 cổ phiếu vốn hóa lớn niêm yết tại hai sàn Thượng Hải và Thâm Quyến, giảm 8,5% trong tháng 10. Đây là mức giảm mạnh nhất theo tháng kể từ đầu năm 2016, trong bối cảnh kinh tế suy yếu và những đợt điều chỉnh mạnh của nhóm cổ phiếu công nghệ làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư.
Theo ông Hao Zhou, nhà phân tích tại Guotai Haitong Securities có trụ sở ở Hồng Kông, động thái này phát đi thêm một tín hiệu mạnh mẽ về cam kết của các nhà hoạch định chính sách trong việc bảo vệ sự ổn định của thị trường vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Ông cũng lưu ý rằng những biến động trên thị trường toàn cầu cùng các yếu tố bất ổn từ bên ngoài vẫn đang gây sức ép lên tâm lý thị trường.
Thông báo của PBOC được đưa ra sau khi truyền thông Trung Quốc đưa tin các cơ quan quản lý nước này đã tổ chức cuộc họp với các tổ chức tài chính vào ngày 2/11 để thảo luận về những công cụ hỗ trợ thị trường vốn.
Thị trường chứng khoán Trung Quốc đã phục hồi trong phiên giao dịch đầu tuần nhờ kỳ vọng vào các biện pháp hỗ trợ của chính phủ. Chỉ số Shanghai Composite tăng 1,1%, ghi nhận mức tăng trong một phiên lớn nhất kể từ ngày 27/8.
Trước đó, ngân hàng trung ương Trung Quốc đã hai lần triển khai hoạt động tương tự, vào tháng 10/2024 và tháng 1/2025, với tổng lượng thanh khoản được cung cấp cho thị trường đạt 105 tỷ nhân dân tệ.
Phục hồi thiếu đồng đều
Theo Reuters, chỉ số CSI300 giảm 8,5% trong tháng 10, trong khi chỉ số STAR50, đại diện cho nhóm cổ phiếu công nghệ trên sàn STAR Market của Thượng Hải, giảm 5,5%.
Đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ trên thị trường toàn cầu, cùng những lo ngại về khả năng sinh lời của các khoản đầu tư vào AI, đã tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư Trung Quốc. Trong khi đó, nhóm cổ phiếu hàng tiêu dùng thiết yếu tăng khoảng 2%, cho thấy xu hướng dịch chuyển sang những tài sản ít rủi ro hơn.
Những khó khăn trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự phục hồi thiếu đồng đều của nền kinh tế Trung Quốc. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, GDP nước này tăng 4,6% trong 9 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng theo quý đã giảm từ 5% trong quý I xuống 4,3% trong quý II, trước khi nhích lên 4,5% trong quý III.
Đáng chú ý, hoạt động sản xuất công nghiệp phát đi những tín hiệu kém tích cực hơn. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất chính thức giảm từ 50,1 điểm trong tháng 9 xuống 49,3 điểm trong tháng 10, trở lại vùng suy giảm. Chỉ số đơn hàng xuất khẩu mới cũng giảm xuống 48,7 điểm, cho thấy nhu cầu đối với hàng hóa Trung Quốc đang chịu sức ép.
Trong khi đó, tiêu dùng nội địa vẫn là một điểm nghẽn lớn. Trong 9 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chỉ tăng 1,1% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ ô tô, mức tăng đạt 2,8%. Những con số này cho thấy sức mua trong nước vẫn chưa thực sự phục hồi, qua đó hạn chế khả năng tạo động lực tăng trưởng từ thị trường nội địa.
Thị trường bất động sản tiếp tục là một lực cản đáng kể. Trong 9 tháng, đầu tư phát triển bất động sản giảm 20,6%, trong khi doanh thu bán nhà ở thương mại mới giảm 13,9%. Cùng kỳ, đầu tư tài sản cố định của khu vực tư nhân giảm 10,4%, phản ánh tâm lý thận trọng của doanh nghiệp trước triển vọng kinh tế.
Sự phân hóa giữa các lĩnh vực ngày càng rõ nét. Trong khi giá trị gia tăng của ngành sản xuất chế tạo công nghệ cao tăng 14,3% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9, nhiều lĩnh vực truyền thống vẫn gặp khó khăn. Điều này cho thấy những ngành công nghiệp mới, dù tăng trưởng nhanh, chưa đủ sức bù đắp toàn bộ những điểm yếu của nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, việc PBOC tiếp tục sử dụng công cụ hoán đổi thanh khoản được xem là nỗ lực nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư và hạn chế những biến động tiêu cực trên thị trường vốn.
Tuy nhiên, các biện pháp hỗ trợ thanh khoản chủ yếu giúp cải thiện khả năng huy động vốn và tạo điều kiện cho các tổ chức tài chính tham gia mua cổ phiếu. Về lâu dài, triển vọng của thị trường vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng phục hồi của tiêu dùng nội địa, bất động sản và lợi nhuận doanh nghiệp.
