Từ tháng 8/2026, VETC và ePass bắt đầu thu phí quản lý ví điện tử 6.600 đồng/tháng với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng với tổ chức, doanh nghiệp. TS Châu Đình Linh, chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, cho rằng vấn đề không nằm ở số tiền phải trả mà ở cách chính sách phí được áp dụng, khi người dùng có thể bị đặt vào tình thế “đã rồi” và không có nhiều lựa chọn thay thế.
Nhiều tài xế thấy việc thu phí chưa thoả đáng
Bắt đầu từ tháng 8/2026, các ứng dụng thanh toán phí giao thông như VETC và ePass sẽ chính thức thu phí quản lý tài khoản đối với người dùng (bao gồm cả cá nhân và doanh nghiệp).
Khách hàng cá nhân trả 6.600 đồng mỗi ví một tháng, tương đương 79.200 đồng mỗi năm. Mức phí với tổ chức, doanh nghiệp là 66.000 đồng mỗi ví một tháng, tương đương 792.000 đồng mỗi năm.
Một ví của tổ chức, doanh nghiệp có thể liên kết không giới hạn số phương tiện. Vì vậy, doanh nghiệp có 5, 10 hay 20 xe cùng liên kết với một ví cũng chỉ trả 66.000 đồng mỗi tháng.
Khoản phí mới khiến nhiều chủ xe thắc mắc. Anh Nguyễn Minh, một tài xế tại Hà Nội, cho biết thường xuyên duy trì vài triệu đồng trong tài khoản giao thông để bảo đảm xe có thể qua trạm thuận lợi. Theo anh, việc phát sinh thêm phí quản lý khiến người dùng cảm thấy chưa thực sự thỏa đáng, nhất là khi khoản tiền đã nạp vào tài khoản không được hưởng lãi.
“Tiền tôi đã nạp vào để sử dụng khi đi qua trạm, bản thân số dư đó cũng không sinh thêm lợi ích cho người dùng. Bây giờ lại phải trả thêm phí hàng tháng để duy trì tài khoản nên tôi muốn biết khoản phí này được tính dựa trên những chi phí nào”, anh Minh nói.
Anh Trần Hoàng Nam, một tài xế thường xuyên di chuyển trên các tuyến cao tốc, cho rằng điều khiến người dùng quan tâm không nằm ở mức phí 6.600 đồng mỗi tháng mà là việc khoản phí này được áp dụng trong khi tài khoản có thể không phát sinh giao dịch.
“Có những tháng tôi gần như không đi cao tốc nhưng tài khoản vẫn phải duy trì. Nếu đã không sử dụng dịch vụ trong tháng đó mà vẫn bị tính phí thì doanh nghiệp cần giải thích rõ đây là phí cho dịch vụ nào và căn cứ thu ra sao”, anh Nam đưa ra thắc mắc.
Một số chủ xe cho rằng việc doanh nghiệp thu phí quản lý tài khoản là vấn đề có thể chấp nhận nếu khoản phí được công khai và giải thích rõ từ đầu. Tuy nhiên, khi khách hàng đã quen với việc sử dụng tài khoản giao thông mà không phải trả phí định kỳ, việc phát sinh thêm một khoản thu mới dễ tạo tâm lý băn khoăn.
“Không phải chúng tôi phản đối một khoản phí vài nghìn đồng mỗi tháng. Điều quan trọng là phải biết mình đang trả tiền cho dịch vụ gì, mức phí được tính như thế nào và vì sao trước đây không thu mà hiện nay lại thu”, một chủ xe tại Hà Nội chia sẻ.
Khả năng lựa chọn dịch vụ của người dùng gặp nhiều hạn chế
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinnace, TS Châu Đình Linh, chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, cho rằng việc VETC và ePass thu phí quản lý ví điện tử về bản chất không có gì bất thường, bởi đây là các đơn vị cung cấp dịch vụ và có quyền thu phí để duy trì hoạt động.
Tuy nhiên, điều khiến người dùng phản ứng là chính sách phí chưa được thông tin rõ ràng ngay từ đầu, trong khi khả năng lựa chọn dịch vụ của người dân và doanh nghiệp còn hạn chế.
Theo TS Châu Đình Linh, việc thu phí quản lý ví điện tử là một vấn đề không lớn về giá trị nhưng lại tác động đến số đông người sử dụng dịch vụ. Về nguyên tắc kinh doanh, khi doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng, họ sẽ phát sinh các chi phí liên quan đến vận hành hệ thống, kết nối ngân hàng, xử lý và đối soát giao dịch. Vì vậy, việc doanh nghiệp thu một khoản phí dịch vụ là điều có thể hiểu được.
“Tôi không phản đối chuyện thu phí. Trong mô hình kinh doanh, khi doanh nghiệp cung cấp một dịch vụ thì họ có quyền thu phí theo nhiều cách khác nhau để tạo nguồn thu và duy trì hoạt động. Điều này là bình thường”, ông nói.
Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, vấn đề nằm ở cách các đơn vị cung cấp dịch vụ truyền đạt chính sách phí tới khách hàng. Nếu ngay từ đầu VETC, ePass công khai rõ mức phí, thời gian miễn phí, các gói dịch vụ cũng như thời điểm bắt đầu thu phí thì người sử dụng sẽ có đầy đủ thông tin để quyết định.
“Cái chưa hợp lý ở đây là sự minh bạch từ ban đầu. Các đơn vị chưa nói rõ chính sách giá, chính sách phí và cách thức thu phí sau một khoảng thời gian ưu đãi. Vì vậy, khi đột ngột phát sinh một khoản phí mới, dù số tiền không lớn, việc các bác tài và doanh nghiệp và người dùng phản ứng là dễ hiểu”, TS Châu Đình Linh nhận định.
Ông cho rằng có thể hình dung cách công bố phí này tương tự nhiều dịch vụ thuê bao khác. Chẳng hạn, một ứng dụng chỉnh sửa video có thể thông báo rõ tháng đầu tiên sử dụng với mức phí 45.000 đồng, từ tháng tiếp theo áp dụng mức phí khác hoặc khách hàng lựa chọn gói sử dụng theo năm để được giảm giá. Người dùng biết trước các điều kiện và có quyền lựa chọn sử dụng hoặc hủy dịch vụ.
“Quan trọng là phải rõ ràng từ đầu bởi nếu không, người dùng sẽ cảm thấy như bị đặt vào ‘sự đã rồi’. Khi người sử dụng biết mình được miễn phí bao lâu, sau đó phải trả bao nhiêu, có những gói nào và có thể hủy hay chuyển sang dịch vụ khác hay không thì họ hoàn toàn có quyền quyết định”, ông nói.
Bên cạnh vấn đề minh bạch, TS Châu Đình Linh cho rằng cần nhìn rộng hơn về cấu trúc chi phí của toàn bộ hệ thống thu phí không dừng. Theo ông, không chỉ người sử dụng phương tiện mà các đơn vị khai thác đường cao tốc, các doanh nghiệp kết nối với hệ thống thu phí cũng tham gia vào chuỗi dịch vụ và phát sinh chi phí.
“Nếu được thì các công ty quản lý, khai thác đường cao tốc cũng nên chia sẻ một phần khoản phí này với các tài xế hoặc doanh nghiệp đang sử dụng dịch vụ. Như vậy sẽ hợp lý hơn”, ông Linh nêu quan điểm.
Đặc biệt, chuyên gia cho rằng vấn đề khiến người dùng bức xúc không nằm ở số tiền 6.600 đồng hay 66.000 đồng mỗi tháng. Với một cá nhân, đây không phải khoản tiền quá lớn, nhưng nếu tính trên hàng triệu phương tiện và trong thời gian dài thì tổng số tiền sẽ không nhỏ.
Quan trọng hơn, người sử dụng hiện gần như không có nhiều lựa chọn thay thế. Việc thu phí không dừng được triển khai trên hệ thống có tính liên thông cao, trong khi chủ xe bắt buộc phải sử dụng phương thức thanh toán phù hợp để lưu thông trên các tuyến đường có thu phí.
“Đây là một dạng dịch vụ mà hiện nay người tiêu dùng không có nhiều sự lựa chọn. Nếu tôi không dùng VETC thì cũng không dễ dàng chuyển sang một hệ thống khác, bởi bản thân tuyến đường và hệ thống thu phí đã được kết nối sẵn. Vì vậy, sự bức xúc của người dùng không hẳn nằm ở số tiền phải trả, mà nằm ở việc họ không có quyền lựa chọn nhiều như đối với các dịch vụ thông thường”, TS Châu Đình Linh phân tích.
Theo ông, nếu có sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp, người sử dụng có thể lựa chọn dịch vụ có mức phí và chất lượng phù hợp hơn. Khi đó, việc thu phí sẽ trở nên dễ chấp nhận hơn.
“Trong kinh doanh, cung cấp dịch vụ thì phải có phí để tái tạo nguồn thu, chuyện đó hoàn toàn bình thường. Nhưng nếu ngay từ đầu chính sách được làm minh bạch, rõ ràng và có sự cạnh tranh nhất định, người sử dụng có quyền lựa chọn thì mọi thứ sẽ tốt hơn. Còn nếu đưa khách hàng vào một tình thế đã rồi thì phản ứng của họ là điều dễ hiểu”, ông nhấn mạnh.
Kỳ Thư / Vietnamfinance.vn
