Giá dầu bật tăng mạnh trong một phiên giao dịch đầy biến động sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo về khả năng Mỹ sẽ tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran trong vòng 2 đến 3 tuần tới, qua đó làm suy giảm kỳ vọng về một kịch bản hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.
Trong phiên giao dịch muộn ngày 1/4 (theo giờ Mỹ), giá dầu thô WTI kỳ hạn tháng 5 của Mỹ tăng 4,1%, lên 104,21 USD/thùng. Trong khi đó, dầu Brent kỳ hạn tháng 6 (chuẩn tham chiếu toàn cầu) tăng 5%, đạt 106,42 USD/thùng.
Phát biểu trong bài diễn văn toàn quốc ngày 1/4, ông Trump cho rằng đà tăng của giá dầu xuất phát từ việc “chế độ Iran tiến hành các cuộc tấn công khủng bố điên rồ nhằm vào các tàu chở dầu thương mại và các quốc gia láng giềng không liên quan đến xung đột”.
Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời tuyên bố Washington sẽ “giáng đòn cực mạnh” vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới. “Chúng ta sẽ giáng đòn cực mạnh vào họ trong hai đến ba tuần tới. Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về”, ông nhấn mạnh.
Dù vậy, ông Trump cũng để ngỏ khả năng giải quyết bằng con đường ngoại giao khi cho biết các cuộc thảo luận với Tehran “vẫn đang diễn ra”. “Chúng ta sẽ hoàn thành công việc này, và chúng ta sẽ hoàn thành nó rất nhanh chóng”, ông nói thêm, đồng thời khẳng định cuộc chiến sẽ không kéo dài.
Theo ông George Efstathopoulos, nhà quản lý danh mục tại Fidelity International, thị trường trước đó đã chuẩn bị cho hai phương án trái chiều, trong đó tổng thống Mỹ có thể phát tín hiệu rút lui khỏi xung đột hoặc ngược lại là leo thang và kéo dài bất ổn. “Rõ ràng hiện tại chúng ta dường như đang đi theo kịch bản thứ hai”, ông nhận định trên chương trình “Squawk Box Asia” của CNBC.
Ông Efstathopoulos cho rằng bài phát biểu mới nhất sẽ tiếp tục thúc đẩy tâm lý né tránh rủi ro, khi giới đầu tư buộc phải chờ đợi cho đến khi những bất ổn địa chính trị lắng xuống.
Ở góc độ rủi ro nguồn cung, ông Giles Alston, chuyên gia phân tích rủi ro chính trị tại Oxford Analytica, cảnh báo hoạt động vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz khó có thể sớm được nối lại.
Tuyến hàng hải chiến lược này gần như đã tê liệt kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát vào ngày 28/2.
“Ngày càng rõ ràng rằng lập trường của Mỹ về cách thức đảm bảo dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz hiện không còn là ưu tiên can thiệp trực tiếp của Washington. Vấn đề này giờ đây phần lớn được để cho các bên vận chuyển tự xoay xở”, ông Alston nhận định trên CNBC.
Trước đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4, ông Trump cho biết Iran đã đề nghị ngừng bắn, làm dấy lên hy vọng hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz có thể sớm được khôi phục, qua đó khiến giá dầu tạm thời hạ nhiệt.
Theo ông Trump, đề nghị này chỉ được xem xét nếu tuyến đường huyết mạch này “được mở, tự do và thông thoáng”. “Cho đến khi đó, chúng ta sẽ ném bom Iran đến mức bị xóa sổ, hay như người ta vẫn nói, quay trở lại thời kỳ đồ đá”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Tuy nhiên, phía Iran đã bác bỏ tuyên bố trên, cho rằng tuyến đường này sẽ không được mở lại dựa trên những “hành động lố bịch” của lãnh đạo Mỹ, đồng thời khẳng định eo biển Hormuz vẫn “hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo”.
Kể từ khi xung đột nổ ra, hai bên liên tục đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn về khả năng và tiến trình đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bản thân ông Trump cũng phát đi những tín hiệu trái chiều, khi vừa cho rằng các cuộc đàm phán đang tiến gần đến một thỏa thuận, vừa khẳng định Mỹ sẵn sàng leo thang bằng cách điều động thêm hàng nghìn binh sĩ tới khu vực.
Đáng chú ý, trước đó chỉ một ngày, giá dầu Brent từng giảm xuống dưới mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên trong một tuần sau khi ông Trump phát tín hiệu rằng quân đội Mỹ có thể sớm kết thúc chiến dịch tại Iran trong vòng “hai hoặc ba tuần”, thậm chí ám chỉ khả năng tuyên bố chiến thắng ngay cả khi chưa đạt được một thỏa thuận chính thức.
“Chúng ta sẽ rút quân rất sớm”, ông Trump nói khi đó. Phát biểu này của Tổng thống Mỹ từng thắp lên kỳ vọng về kịch bản hạ nhiệt, trước khi bị phủ bóng bởi những cảnh báo leo thang mới nhất.
