Lo ngại eo biển Hormuz có thể bị phong tỏa đã đẩy giá dầu thô lên vùng cao nhất kể từ tháng 7/2024 trong phiên giao dịch hôm qua (5/3). Trái ngược với nhóm năng lượng, kim loại cơ bản, đặc biệt là đồng chịu áp lực khi tồn kho gia tăng và đồng USD mạnh lên. Diễn biến “nóng” trên thị trường năng lượng đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index tăng 1,6%, lên mức 2.700 điểm.
Giá dầu thế giới chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2024
Sức nóng đã ngay lập tức quay trở lại trên thị trường năng lượng trong phiên giao dịch ngày hôm qua. Đáng chú ý, giá dầu Brent quay đầu tăng trở lại ở mức gần 3,7%, leo lên mốc 84,33 USD/thùng; trong khi giá dầu WTI cũng ghi nhận phiên tăng điểm thứ 5 liên tiếp khi tăng tới gần 8,5%, vượt qua mốc 81 USD/thùng. Hiện tại, cả 2 mặt hàng dầu tiêu chuẩn đều đang neo ở vùng giá cao nhất kể từ tháng 7/2024.
Trong phát biểu mới nhất vào ngày hôm qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông không quá lo ngại trước đà tăng nóng của giá năng lượng toàn cầu do căng thẳng leo thang tại Iran. Thay vào đó, ưu tiên hàng đầu của Washington hiện nay là triển khai chiến dịch quân sự tại khu vực. Lập trường này, cùng với việc chính quyền ông Trump để ngỏ thời hạn của chiến dịch, đã thổi bùng lo ngại trên thị trường về nguy cơ eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài.
Đánh giá về cục diện hiện tại, ông John Kilduff, đối tác sáng lập tại Again Capital nhận định: “Sự bế tắc tại eo biển Hormuz sẽ tiếp tục tạo bệ phóng cho giá dầu. Việc nhiều quốc gia buộc phải tạm ngừng hoạt động khai thác sẽ khiến hệ lụy kéo dài, bởi các cơ sở này không thể lập tức khôi phục 100% công suất, qua đó gây áp lực lớn lên nguồn cung trong thời gian tới.”
Thị trường đã xuất hiện những thông tin xoay quanh việc Trung Quốc được cho là đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tạm dừng ký kết hợp đồng xuất khẩu nhiên liệu mới, đồng thời tìm cách hủy bỏ các lô hàng đã cam kết do tình trạng khan hiếm dầu thô đầu vào làm sụt giảm nghiêm trọng sản lượng lọc hóa. Hiệu ứng domino cũng lan rộng khi hàng loạt nhà máy lọc hóa dầu khác tại Ấn Độ và Trung Đông buộc phải đóng cửa hoặc cắt giảm mạnh công suất trước các rủi ro an ninh và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Trước diễn biến giá dầu thế giới tăng mạnh, không nằm ngoài dự đoán, giá xăng dầu bán lẻ trong nước cũng chịu ảnh hưởng tương tự, nhất là khi sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông có tác động rất lớn lên thị trường năng lượng của nhiều quốc gia châu Á. Trong đợt điều hành giá vào chiều ngày hôm qua của Liên Bộ Công thương – Tài chính, cả 5 mặt hàng xăng dầu bán lẻ đều ghi nhận mức tăng giá mạnh.
Đáng chú ý, đồng pha với mức bứt phá gần 150% của giá dầu hỏa trên Sàn giao dịch Singapore (SGX), giá dầu hỏa trong nước cũng ghi nhận mức điều chỉnh kỷ lục, vọt thêm hơn 7.100 đồng/lít (tương đương mức tăng hơn 36,6%), dẫn đầu đà tăng trong kỳ điều hành. Cùng lúc, bộ đôi xăng E5 RON 92 và RON 95 đồng loạt tăng quanh ngưỡng 2.000 đồng/lít, trong khi mặt hàng dầu diesel cũng đội giá thêm gần 3.800 đồng/lít (tương đương 19,5%).
Thị trường kim loại đỏ lửa, giá đồng COMEX chịu sức ép lớn
Trong khi đó, thị trường kim loại phiên hôm qua chứng kiến sắc đỏ bao trùm trên hầu hết các mặt hàng chủ chốt của nhóm. Trong đó, giá mặt hàng đồng trên sàn COMEX kỳ hạn giao tháng 5 đã đánh mất tới gần 1,7%, lùi về mốc 12.796 USD/tấn.
Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đà phục hồi của đồng USD đã tạo áp lực đáng kể lên thị trường kim loại. Do đặc thù được định giá bằng đồng bạc xanh, chi phí giao dịch các mặt hàng này trở nên đắt đỏ hơn đối với giới đầu tư nắm giữ các loại tiền tệ khác, từ đó làm suy yếu lực cầu trên thị trường. Bên cạnh đó, thị trường cũng đang đối mặt với áp lực dư cung khi lượng tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn đã vượt 1 triệu tấn.
Sự gia tăng của các rủi ro địa chính trị cùng lo ngại lạm phát dai dẳng đã kích hoạt tâm lý phòng thủ trên thị trường. Bên cạnh đó, giới đầu tư tiếp tục kỳ vọng vào kịch bản Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ neo mặt bằng lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn để kiềm chế lạm phát. Sự cộng hưởng của hai yếu tố này đã thúc đẩy dòng tiền trú ẩn chảy mạnh vào đồng USD. Đóng cửa phiên hôm qua, chỉ số Dollar Index (DXY) đảo chiều tăng gần 0,3%, vươn lên mốc 99,06 điểm.
Cùng với đó, thị trường đồng tinh luyện toàn cầu cũng đang phải đối mặt với áp lực dư cung. Theo Nhóm Nghiên cứu Đồng Quốc tế (ICSG), trong năm 2025, thị trường ghi nhận mức thặng dư khoảng 380.000 tấn, cao gấp 5,3 lần so với mức dư thừa 69.000 tấn của năm 2024.
Thực tế cho thấy, tổng lượng đồng tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn hiện đã vượt ngưỡng 1 triệu tấn, làm dấy lên những lo ngại về sức hấp thụ của nhu cầu vật chất. Theo dữ liệu từ LSEG tính đến ngày 5/3, tồn kho đồng tại các kho lưu ký của sàn COMEX (Mỹ) đã vượt mốc 544.000 tấn, tăng gần 20% so với thời điểm đầu năm 2026. Tương tự, lượng dự trữ tại sàn LME (Anh) tăng vọt 98% lên hơn 282.000 tấn, trong khi tồn kho trên sàn SHFE (Trung Quốc) cũng phình to thêm 117%, chạm ngưỡng 391.000 tấn.
Nếu sự gia tăng tồn kho tại Mỹ có thể được lý giải bởi tâm lý gom hàng tích trữ trước rủi ro thuế quan, thì diễn biến tồn kho trên các sàn LME và SHFE lại phản ánh tình trạng nguồn cung đồng tinh luyện vẫn dồi dào, trong khi nhu cầu công nghiệp chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng kim loại gia tăng này, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng tinh luyện tại Trung Quốc vẫn đang duy trì ở mức cao.
Diệp Anh / Thị trường tài chính tiền tệ
