Từng lọt vào Top 10 người giàu nhất thị trường chứng khoán, “bà trùm” bất động sản công nghiệp bỗng dưng lui khỏi vị trí điều hành trực tiếp Tập đoàn Tân Tạo (ITA) do mình sáng lập. Thời điểm rời đi, bà Yến có úp mở về một “âm mưu thâu tóm” Tập đoàn Tân Tạo. Tuy nhiên, trong những thông báo mới nhất về tình hình kinh doanh và Báo cáo tài chính cho thấy, rất có thể bà Đặng Thị Hoàng Yến sẽ trở lại trong ĐHCĐ sắp tới.

Trở về sau 5 năm lui khỏi thương trường?

Đã qua 4 mùa ĐHCĐ của doanh nghiệp, bà Đặng Thị Hoàng Yến đều không xuất hiện dù vẫn trên cương vị Chủ tịch HĐQT. Việc điều hành đại hội lần lượt được ủy quyền cho em trai Đặng Thành Tâm và Tổng giám đốc Thái Văn Mến. Cách đây gần một năm nữ đại gia này đã cho thấy dấu hiệu trở về điều hành doanh nghiệp thông qua việc thay đổi về các vị trí thượng tầng ở ITA.

Cụ thể, tháng 8/2017, HĐQT ITA đã ban hành Nghị quyết số 0408/QĐ-HĐQT/17 thông qua quyết định miễn nhiệm chức vụ Tổng giám đốc – người đại diện theo pháp luật với ông Đặng Quang Hạnh, đồng thời bổ nhiệm bà Đặng Thị Hoàng Yến thay thế từ ngày 4/8.

Bà Đặng Thị Hoàng Yến đang trở lại điều hành ITA?

Theo Hội đồng quản trị, việc miễn nhiệm căn cứ trên nguyện vọng của ông Đặng Quang Hạnh, do cá nhân ông không thường xuyên có mặt tại công ty để điều hành và quản lý công việc.

Điều bất ngờ là ông Hạnh được bổ nhiệm vào vị trí Tổng giám đốc của ITA mới ngày 1/7, ngay sau phiên họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2017, tức ông chỉ ngồi “ghế nóng” khoảng một tháng.

Việc từ chức của ông Hạnh diễn ra trong bối cảnh tình hình sản xuất kinh doanh và đầu tư của ITA còn nhiều khó khăn. Trong quý II/2017, công ty của chị em bà Đặng Thị Hoàng Yến chỉ lãi vỏn vẹn 2 tỷ đồng, giảm tới 84% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu do giá vốn tăng, chi phí tăng và công ty con thua lỗ.

So với kế hoạch doanh thu 880 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 309 tỷ đồng cả năm 2017 thì nửa đầu năm, Tân Tạo chỉ hoàn thành hơn 30% chỉ tiêu doanh thu và 8% chỉ tiêu lãi ròng.

Bà Đặng Thị Hoàng Yến – người mới được bổ nhiệm vào vị trí Tổng giám đốc, nắm giữ hơn 54,3 triệu cổ phiếu ITA, tương đương tỷ lệ sở hữu 5,79%. Bà Yến đồng thời đảm nhận cương vị Chủ tịch HĐQT ITA, chính là người ký quyết định bổ nhiệm chức danh Tổng giám đốc cho chính mình.

Kể từ báo cáo tài chính quý III/2017 đến nay, người duyệt báo cáo và ký đóng dấu xác nhận đều do bà Đặng Thị Hoàng Yến thực hiện. Đây là cơ sở để cổ đông chờ đợi sự trở lại của nữ đại gia này trong kỳ họp ĐHCĐ sắp tới.

Tân Tạo ra sao sau 5 năm vắng bóng Chủ tịch?

Trước khi lui khỏi thương trường cách đây 5 năm, bà Đặng Thị Hoàng Yến cho rằng có âm mưu thâu tóm doanh nghiệp một cách không lành mạnh khiến cổ phiếu bị làm giá, không thể vay được ngân hàng.

Trong báo cáo thường niên năm 2012 của ITA, Chủ tịch HĐQT Đặng Thị Hoàng Yến đưa ra thông điệp tới cổ đông và nhà đầu tư. Theo đó, ngoài những nguyên nhân khách quan do thị trường bất ổn nghiêm trọng, những bất ổn kinh tế vĩ mô thì những thế lực ngầm muốn thâu tóm ITA cũng gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp này.

“Mỗi ngày, hàng triệu, hàng chục triệu cổ phiếu ITA bị mua, bán, bị làm giá… một số ngân hàng trước đây tự nguyện đến xin cho chúng ta vay, thì nay bỗng quay lưng, nhất loạt buộc công ty trong một thời gian ngắn phải hoàn trả lại vốn… Tất cả động thái đó cho thấy rõ mưu đồ thâu tóm ITA một cách không lành mạnh”, báo cáo viết.

Tình hình kinh doanh của Tập đoàn Tân Tạo không mấy khả quan trong những năm qua.

Nhắc đến ITA, không ít người nghĩ đến thời kỳ hoàng kim của chị em nhà họ Đặng khi sáng lập và điều hành doanh nghiệp trở thành đơn vị phát triển bất động sản công nghiệp hàng đầu Việt Nam.

Tuy nhiên, từ năm 2012 đến nay, doanh nghiệp này liên tục khó khăn và vẫn chưa cho thấy được sự phát triển ổn định như vị thế từng có, ngoại trừ những lần tạo sóng giá cho cổ phiếu.

Bà Đặng Thị Hoàng Yến (1959) là người lập ra ITA từ năm 1993 và giữ chức Chủ tịch HĐQT  kể từ năm 1996 tới nay. Bà là chị gái của ông Đặng Thành Tâm.

Cả 4 anh chị em nhà bà Đặng Thị Hoàng Yến đều từng sở hữu, điều hành nhiều doanh nghiệp quy mô lớn. Bà Hoàng Yến 3 năm liền có mặt trong danh sách 10 người giàu nhất trên TTCK Việt Nam (2008-2010). Trong khi đó, ông Đặng Thành Tâm từng là người giàu nhất trong danh sách năm 2007.

ITA có quy mô với hàng chục công ty con, công ty liên kết hoạt động trong vực như phát triển hạ tầng, xây dựng, năng lượng, y tế, giáo dục và truyền thông với rất nhiều dự án hàng tỷ USD.

Bà Đặng Thị Hoàng Yến từng có khoảng 1 năm là Đại biểu Quốc hội của tỉnh Long An. Cụ thể, tháng 5/2011, bà đã được Ủy ban MTTQ tỉnh Long An giới thiệu ứng cử và trúng cử đại biểu Quốc hội khóa 13, đồng thời là Ủy viên Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên Quốc hội.

Tháng 4/2012, Ủy ban MTTQ tỉnh Long An, MTTQ Việt Nam đã đề nghị bãi nhiệm tư cách đại biểu Quốc hội với bà Đặng Thị Hoàng Yến, do không trung thực khi khai hồ sơ ứng cử.

Sau biến cố ở chính trường, doanh nghiệp mà bà sáng lập cũng ảnh hưởng không ít. Năm 2012, riêng tại ITA, doanh nghiệp này đạt doanh thu thuần 36,2 tỷ đồng, giảm hơn 90% so với mức 371 tỷ đồng của năm 2011. Lợi nhuận sau thuế của công ty chỉ đạt 33,29 tỷ đồng, thua xa mức 74 tỷ đồng của năm trước.

Bước sang năm 2013, tình hình khó khăn còn nghiêm trọng hơn với tập đoàn này và các doanh nghiệp bất động sản nói chung. Cho tới cuối quý III/2016, Tập đoàn Tân Tạo của bà Hoàng Yến vẫn không có nhiều chuyển tích tích cực và bị yêu cầu thu hồi nhiều đại dự án do triển khai chậm so với giấy phép: Nhiệt điện Kiên Lương 7 tỷ USD, Cảng nước sâu Nam Du tại Kiên Giang và Vina Universal Padarise Sơn Tịnh tại Quảng Ngãi.

Riêng 22 dự án tại Kiên Giang, Bộ Công Thương đã họp bàn nhiều lần về vấn đề này. Trước đó Bộ này cũng đã có Văn bản số 8336/BCT-ĐL về thu hồi chủ trương đầu tư Trung tâm điện lực Kiên Lương và Cảng nước sâu Nam Du.

Ngay cả thời điểm thị trương chứng khoán có chu kỳ tăng điểm kỷ lục thì cổ phiếu của ITA lại liên tiếp phá đáy. Tháng 3/2018 giá cổ phiếu của doanh nghiệp này giao dịch ở mức 2.000-3.000 đồng/cổ phiếu. Hiện tại mức giá này đã được cải thiện vượt qua mệnh giá neo ở mức 13.000 đồng/cổ phiếu.

Diễn biến giá cổ phiếu ITA từ đầu năm đến nay.

Bình Nguyên/Zing