Lượng xe điện xuất khẩu của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu (EU) vẫn tăng đột biến vào tháng 12 vừa qua, bất chấp mức thuế mới áp đặt của khối này.
Doanh số vẫn tăng bất chấp trừng phạt
Theo số liệu mà hải quan Trung Quốc công bố đầu tuần qua, lượng xe điện Trung Quốc xuất khẩu sang EU đã tăng lên 32.849 chiếc vào tháng 12/2024, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Mức tăng này đã đảo ngược 2 tháng liên tiếp giảm mạnh chủ yếu do EU tăng thuế lên tới 45% đối với xe điện Trung Quốc, bắt đầu từ tháng 10/2024. Doanh số bán hàng trong tháng 10 đã giảm gần 40%, trong khi doanh số bán hàng trong tháng 11 giảm khoảng 25%.
EU vẫn là nước mua xe điện Trung Quốc nhiều nhất vào năm 2024 khi mua gần 30% lượng xe xuất khẩu của Trung Quốc. Nhưng khối 27 quốc gia này đã chứng kiến tổng lượng xe điện Trung Quốc nhập khẩu hằng năm giảm 6% so với cùng kỳ năm trước vào năm 2024.
Theo dữ liệu, những nước mua xe điện Trung Quốc nhiều nhất ở châu Âu là Bỉ, Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan và Romania.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng có nguy cơ cao mối quan hệ EU – Trung Quốc sẽ xấu đi hơn nữa trong năm nay khi nhiều sản phẩm thương mại có khả năng bị nhắm tới bởi các chính sách bảo hộ.
Bà Liang Yan, nhà kinh tế tại Đại học Willamette ở Oregon, cho biết: “Việc áp dụng thuế quan của EU đã tác động đáng kể đến xuất khẩu xe điện của Trung Quốc”.
Bà nói thêm rằng các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã thích nghi bằng cách tăng xuất khẩu xe hybrid cắm điện, loại xe không phải chịu mức thuế cao hơn của EU. Theo bà Liang, xuất khẩu những loại xe này đã tăng gấp 3 lần trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11 năm ngoái.
Cáo buộc về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất
Nhìn chung, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc tăng 7,2% so với cùng kỳ năm trước lên 1,65 triệu xe vào năm 2024, chiếm 1/5 sản lượng hàng năm của nước này. Nhưng giá trị xuất khẩu đó đã giảm 6,3% xuống còn 31,97 tỷ USD, ghi nhận mức giảm đầu tiên kể từ khi dữ liệu được công bố lần đầu tiên vào năm 2018.
“Sự gia tăng về khối lượng nhưng giảm về giá trị phản ánh giá cả đang giảm, đây là mối quan tâm chính của các nhà hoạch định chính sách châu Âu”, ông Nick Marro, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại Economist Intelligence Unit, cho biết.
“Cuộc chiến giá cả trong nước ở Trung Quốc đang lan sang đấu trường quốc tế”, ông Nick Marro nhận định.
Năm ngoái, dữ liệu hải quan cho thấy xu hướng rõ ràng là xe điện Trung Quốc được xuất khẩu với giá thành thấp hơn. Đơn giá xe điện Trung Quốc xuất khẩu sang EU, Mỹ Latinh và Trung Á đã giảm từ 4,6% đến 39%.
Ông Marro kỳ vọng Bắc Kinh và Brussels sẽ tiếp tục đàm phán song phương để ngăn chặn căng thẳng gia tăng, nhưng ông cảnh báo rằng các thiết bị y tế, tua-bin gió và hoạt động mua sắm của chính phủ đều có khả năng gây ra xung đột khác.
“Chỉ riêng số lượng khiếu nại cũng cho thấy một năm đầy thách thức nữa, thậm chí chính sách thương mại của Mỹ cũng trở thành vấn đề gây mất tập trung lớn hơn cho cả hai bên trong năm nay”, ông Marro nhận định.
Bắc Kinh coi sự thành công của ngành công nghiệp xe điện, mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 7 của nước này vào năm ngoái, là bằng chứng cho thấy Trung Quốc đang tiến lên trong chuỗi giá trị công nghiệp.
Trung Quốc đã phủ nhận cáo buộc về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất mặc dù một số đối tác nước ngoài đã tiến hành điều tra và gia tăng rào cản thương mại đối với các sản phẩm của Trung Quốc.
Bà Liang cho biết các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cũng có thể giảm chi phí sản xuất và giá thành nhờ công nghệ cải tiến và quy mô kinh tế.
“Chúng ta có thể sẽ chứng kiến sự hợp nhất nhiều hơn trong ngành trong tương lai, với BYD, Geely và Xiaomi dẫn đầu, do đó giá cả sẽ dần ổn định”, bà nhận định thêm.
Cũng theo bà Liang, nhu cầu ô tô nội địa của Trung Quốc có khả năng vẫn ở mức cao vào năm 2025, khi chính phủ Trung Quốc dự kiến sẽ gia hạn và mở rộng chương trình đổi xe cũ nhằm thúc đẩy tiêu dùng.
Ở những nơi khác, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sang Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Mỹ Latinh lần lượt tăng 9,24% và 103% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, doanh số bán ô tô nội địa của Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục là 31,4 triệu vào năm 2024, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước, nhờ chương trình đổi xe cũ của Bắc Kinh và các chính sách trợ cấp khác.
Doanh số bán ô tô năng lượng mới trong nước, bao gồm cả xe điện, tăng 35,5 phần trăm so với cùng kỳ năm trước lên 12,9 triệu chiếc.
Theo SCMP
Theo Hải Đăng/ Thị trường giao dịch
