Chính phủ ước tính nếu kéo dài thời gian áp dụng mức ưu đãi thuế với xe dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030, số giảm thu ngân sách là khoảng 10.000 tỷ đồng/năm.
Quốc hội vừa thông qua luật sửa đổi một số luật thuế, trong đó kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế đối với ô tô điện chở người dưới 24 chỗ đến hết năm 2030 thay vì kết thúc vào tháng 2/2027 như quy định trước đây.
Theo Chính phủ, việc tiếp tục duy trì thuế suất ưu đãi đối với ô tô điện chạy bằng pin vừa góp phần hỗ trợ, khuyến khích người tiêu dùng sử dụng phương tiện sử dụng năng lượng sạch, vừa góp phần thúc đẩy chuyển dịch nhu cầu từ xăng, dầu sang điện năng.
Việc này góp phần chuyển đổi cơ cấu năng lượng sang hướng chủ động, bền vững, cũng như giúp phát triển kinh tế xanh, đồng thời phù hợp bối cảnh thế giới và trong nước về nhu cầu cấp bách phải chuyển đổi phương tiện thân thiện môi trường, giảm phụ thuộc, giảm sử dụng nguyên liệu hóa thạch do nguồn cung ngày càng khan hiếm, đắt đỏ.
Liên quan lo ngại xe điện giá rẻ từ nước ngoài tràn vào Việt Nam, báo cáo của Chính phủ cho thấy ô tô điện nhập khẩu hiện vẫn phải chịu thuế nhập khẩu, bên cạnh thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt. Trong đó, mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) với xe điện đang ở mức 70%, còn thuế trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) là 50%. Theo đánh giá của Chính phủ, các mức thuế này đã đảm bảo mức độ bảo hộ cao đối với sản xuất xe điện trong nước.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng xe điện nhập khẩu cũng như sự đồng bộ của hạ tầng liên quan. Quốc hội và Chính phủ cũng đang triển khai nhiều giải pháp phát triển hệ thống năng lượng, quy hoạch lưới điện và trạm sạc nhằm tránh phát sinh các điểm nghẽn trong quá trình triển khai.
Tuy vậy, Chính phủ cũng cho biết việc kéo dài ưu đãi thuế sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách. Theo ước tính, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm nếu ưu đãi được duy trì đến hết năm 2030. Trong đó, giảm thu thuế tiêu thụ đặc biệt ở khâu nội địa khoảng 8.800 tỷ đồng/năm, giảm thu tại khâu nhập khẩu khoảng 100-200 tỷ đồng và giảm thu thuế giá trị gia tăng khoảng 900-1.000 tỷ đồng/năm. Con số này chưa bao gồm phần hụt thu từ xe xăng khi người dùng chuyển dần sang xe điện và xe hybrid.
Ở chiều ngược lại, Chính phủ cho rằng nếu lượng xe điện nhập khẩu tăng mạnh, ngân sách vẫn có thể tăng thu từ thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng. Ngoài ra, việc phát triển xe điện cũng được kỳ vọng giúp giảm chi phí bảo vệ môi trường nhờ cắt giảm phát thải khí ô nhiễm, bụi mịn và tiếng ồn giao thông tại các đô thị lớn.
Về các tác động tiêu cực, Chính phủ lưu ý nguy cơ quá tải cục bộ lưới điện phân phối cũng như thách thức trong xử lý pin sau sử dụng. Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành, nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì có trách nhiệm thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), trong đó bao gồm trách nhiệm thu hồi, tái chế đối với pin và ắc quy thải bỏ theo lộ trình quy định.
Việc thu gom, vận chuyển và xử lý pin thải bỏ phải được thực hiện bởi các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý chất thải nguy hại; đồng thời phải bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường, an toàn trong quá trình lưu giữ, vận chuyển và xử lý.
Thu An / Vietnamfinance.vn
