Hôm qua, lần đầu tiên, hội thảo chính thức trong khuôn khổ Triển lãm Ô tô Quốc tế Việt Nam (Vietnam International Motor Show 2016) theo hình thức thảo luận mở đã đặt ra những vấn đề cốt lõi nhất với mục đích kiến nghị những giải pháp đảm bảo sự cạnh tranh bình đẳng và chống gian lận thương mại trong bối cảnh ngành kinh doanh và sản xuất ô tô ở Việt Nam còn nhiều bất ổn. Hội thảo với chủ đề “Thuận lợi và thách thức của ngành kinh doanh và sản xuất ô tô trong bối cảnh hướng tới cạnh tranh tự do và vấn đề đặt ra về vai trò điều tiết của Nhà nước” được tổ chức bởi Hiệp hội Các nhà Nhập khẩu Ô tô Chính hãng (VIVA), các doanh nghiệp tham gia triển lãm, liên danh CIS-Le Bros và báo Hải Quan.
Tiếp nối ngày khai mạc ấn tượng của Triển lãm, hội thảo trong khuôn khổ VIMS 2016 có sự góp mặt của đại diện Tổng cục Hải quan, Cục Đăng kiểm, các nhà nhập khẩu ô tô chính hãng, và đông đảo các cơ quan thông tấn, báo chí. Bên cạnh việc nhìn lại tình hình sản xuất, nhập khẩu ô tô trong thời gian vừa qua, đi tìm nguyên nhân của sự sụt giảm theo số liệu thống kê xe ô tô nhập khẩu, cả về số lượng và trị giá, trong 9 tháng đầu năm 2016, hội thảo đặt ra những đề xuất về chính sách thay thế cho Thông tư 20/2011 của Bộ Công thương, tiến tới xây dựng một thị trường cạnh tranh lành mạnh.
Một trong những kiến nghị quan trọng, do ông Trần Tấn Trung, Tổng Giám đốc công ty phân phối Audi Việt Nam, đưa ra là áp dụng các giải pháp giám sát công bố của các nhà nhập khẩu về phụ tùng và linh kiện xe nhập khẩu, từ đó có thể áp giá tính thuế nhập khẩu một cách công bằng và chính xác. Ông cho rằng, việc yêu cầu cung cấp tài liệu Vehicle Data (Thông số kỹ thuật xe) cho mỗi chiếc xe nhập khẩu là hoàn toàn dễ dàng và minh bạch, trong đó liệt kê rất chi tiết mọi linh kiện và phụ tùng đã được nhà máy lắp ráp, đi cùng mỗi số VIN (số nhận dạng xe) tương ứng. Cơ quan Hải quan hoàn toàn có cơ sở giám sát nhà nhập khẩu và áp thuế chính xác, theo các đơn giá đã công bố của nhà sản xuất.
Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Quang Sơn, Trưởng phòng Giám quản hàng hóa Xuất nhập khẩu thương mại, Tổng cục Hải quan, cho biết cơ quan Hải Quan đã áp dụng giải pháp này và đề nghị các hãng ô tô cập nhật thường xuyên, thậm chí là hàng tháng, biểu giá mọi linh kiện, phụ tùng chính hãng, để đưa vào cơ sở dữ liệu tính thuế. Ông Nguyễn Tô An, Trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới và ông Trần Hoàng Phong, Đội trưởng Đội kiểm tra chất lượng xe cơ giới, Cục Đăng kiểm Việt Nam, cũng đề nghị các hãng ô tô công khai tài liệu Vehicle Data và chủ động cung cấp cho cơ quan nhà nước, loại tài liệu mà theo ông Trần Tấn Trung, có thể truy xuất từ bất cứ một đại lý chính thức nào của các hãng ô tô trên toàn thế giới.
Ông Trung cũng cho biết, theo nghiên cứu, có năm con đường đưa xe ô tô đến với người tiêu dùng, theo đó, con đường nhập khẩu chính hãng hoặc mở nhà máy lắp ráp tại Việt Nam là những con đường ngắn nhất, mà các nhà nhập khẩu song song không có được, trừ phi phải có những giải pháp hạ thấp giá trị nhập khẩu (xem sơ đồ đính kèm). Đồng thời, ông cũng kiến nghị các biện pháp thực thi hiệu quả, chống vi phạm sở hữu trí tuệ, nhãn mác đang diễn ra hết sức tràn lan, không thể kiểm soát. Ông cho rằng, đây cũng là một trong những vấn đề cạnh tranh bất bình đẳng, gây bất lợi cho các nhà sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối ô tô chính hãng, vì họ đang bỏ rất nhiều chi phí xây dựng thị trường và thương hiệu, trong khi người kinh doanh nhỏ lẻ hưởng lợi.
Theo số từ liệu báo cáo đề dẫn của Tổng biên tập Báo Hải quan, Bà Vũ Thị Ánh Hồng, sau 2 năm liên tiếp có sức tăng rất mạnh cả về lượng và trị giá, 9 tháng đầu năm 2016, hoạt động nhập khẩu ô tô nguyên chiếc của nước ta có dấu hiệu đi xuống, giảm 7,3% về số lượng xe nhập khẩu, và giảm 16,9% về trị giá xe. Đánh giá về tình hình này, bà Đào Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Thuế Xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan, nhận định rằng xu hướng giảm nhập khẩu ô tô diễn ra dường như là một bước đi thận trọng của các nhà nhập khẩu trước tình hình chính sách đang diễn ra với nhiều biến động với những sự điều chỉnh về chính sách thuế của Chính phủ như Thuế xuất nhập khẩu, Thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng với ô tô. Đồng thuận với ý kiến này, nhưng ông Trần Tấn Trung cho rằng những thay đổi về chính sách thuế làm ảnh hưởng rất nhiều đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng, qua đó điều chỉnh quy luật cung cầu, các hãng ô tô phải đưa ra các quyết định nhập khẩu phù hợp với nhu cầu thị trường. Cùng với đó là việc quyết định đối với Thông tư 20 của Bộ Công thương cũng tác động không ít tới thị trường ô tô nhập khẩu, dẫn tới việc các nhà nhập khẩu phải quan sát và thận trọng hơn.
Phát biểu tổng kết Hội thảo, ông Laurent Genet, Tổng giám đốc Nhà nhập khẩu chính thức Audi, Chủ tịch VIVA, bày tỏ: “Tôi rất vui mừng khi được đại diện cho Triển lãm ô tô Quốc tế Việt Nam cũng như các nhà nhập khẩu được có mặt trong một buổi hội thảo mở với rất nhiều quan điểm giá trị như hôm nay giữa đại diện Chính phủ và doanh nghiệp nhập khẩu chính hãng. Qua đó cho thấy trách nhiệm của cả hai phía trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm vì lợi ích của người tiêu dùng Việt”.
Tiếp nối thành công của buổi Lễ khai mạc, buổi Hội thảo chuyên ngành trong khuôn khổ Triển lãm Ô tô Quốc tế Việt Nam 2016 được đánh giá là một hoạt động ý nghĩa và thiết thực, mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho các đơn vị tham gia. Tính đến hết ngày thứ 2 tổ chức, triển lãm đã hân hạnh được chào đón 31.430 lượt khách tham quan, trong đó có đại diện các cơ quan chính phủ, thông tấn báo chí và công chúng yêu thích xe hơi. Với chuỗi những chương trình vô cùng hấp dẫn sẽ liên tục được diễn ra từ nay đến hết ngày 30/10/2016, VIMS 2016 hứa hẹn sẽ tạo nên tiếng vang lớn, trở thành sự kiện ấn tượng nhất từ trước đến nay của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
Với chuỗi những chương trình vô cùng hấp dẫn sẽ liên tục được diễn ra từ nay cho đến hết ngày 30/10/2016, kỳ Triển lãm ô tô Quốc tế năm nay chắc chắn sẽ tạo tiếng vang lớn trong bối cảnh sôi động của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
