TP HCM yêu cầu các sở ngành đề xuất mô hình cho doanh nghiệp tư nhân trực tiếp đầu tư, vận hành đường sắt đô thị thay vì cơ quan nhà nước.
UBND TP HCM vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan triển khai nhiều nội dung quan trọng nhằm thực hiện Thông báo 01/2025 ngày 30/5 của Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị TP HCM. Trong đó, thành phố đặc biệt lưu ý đến việc nghiên cứu mô hình doanh nghiệp tư nhân trực tiếp đầu tư và vận hành hệ thống đường sắt đô thị.
Theo chỉ đạo, Sở Xây dựng được giao khẩn trương rà soát tổng thể quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị theo mô hình, tầm nhìn mới, phù hợp với định hướng mở rộng địa giới hành chính. Trong đó có phương án sáp nhập tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu vào TP HCM.
Trên cơ sở đó, sở này sẽ đề xuất điều chỉnh các quy hoạch quan trọng, gồm: quy hoạch TP thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến 2050; quy hoạch chung TP đến năm 2040, tầm nhìn đến 2060 và các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, bao gồm cả quy hoạch không gian ngầm.
Các sở, ngành được yêu cầu chủ động phối hợp với các bộ, ngành trung ương và địa phương để cụ thể hóa thể chế, chính sách phát triển đường sắt đô thị. Trong đó, các chính sách thuộc thẩm quyền thành phố theo Nghị quyết 188/2025 cần được nghiên cứu, hoàn thiện và trình HĐND TP HCM xem xét ban hành, đặc biệt các quy định liên quan đến quy hoạch, chức năng sử dụng đất, khu vực phát triển định hướng giao thông công cộng (TOD), cũng như các chính sách tài chính liên quan.
Sở Tài chính được giao xây dựng đề án huy động vốn đầu tư cho mạng lưới đường sắt đô thị theo định hướng tại Kết luận 49 của Bộ Chính trị. Thành phố sẽ nghiên cứu thành lập quỹ đầu tư riêng cho phát triển đường sắt đô thị, với cơ chế huy động đa dạng từ các nguồn vốn hợp pháp, bao gồm hình thức đối tác công – tư (PPP) và vốn ngoài ngân sách.
Bên cạnh đó, Sở Nội vụ sẽ tổ chức nghiên cứu bài bản các mô hình đầu tư, quản lý, vận hành hệ thống đường sắt đô thị, đặc biệt là các mô hình cho phép doanh nghiệp tư nhân trực tiếp đầu tư, vận hành thay vì do cơ quan nhà nước đảm nhiệm. Đây là bước đi chiến lược nhằm huy động nguồn lực xã hội và đảm bảo hiệu quả khai thác hạ tầng giao thông đô thị hiện đại. Trên cơ sở nghiên cứu, Sở Nội vụ sẽ tham mưu UBND TP HCM trình Ban chỉ đạo xem xét tại kỳ họp tới.
Về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao xây dựng mô hình tổ chức đủ thẩm quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (không còn cấp huyện).
Đồng thời, đơn vị này phải đảm bảo phân công nhiệm vụ rõ ràng theo phương châm “6 rõ”, phấn đấu đến năm 2028 cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án đường sắt đô thị.
Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP HCM sẽ đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt, lựa chọn đơn vị tư vấn trong và ngoài nước có kinh nghiệm; đồng thời xây dựng cơ chế đặt hàng cụ thể cho tổ chuyên gia triển khai mô hình phù hợp điều kiện thực tiễn của TP HCM, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.
UBND TP HCM nhấn mạnh việc công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình triển khai, đặc biệt là xây dựng chính sách tái định cư hợp lý, đảm bảo quyền lợi người dân bị ảnh hưởng và tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Bảo Giang / Tri thức và cuộc sống
