Dư nợ tín dụng kinh doanh bất động sản đến cuối tháng 6 đã vượt 2,5 triệu tỷ đồng. Nhưng mặt bằng lãi suất cho vay duy trì ở mức cao đang gây áp lực lên thị trường.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 2,5 triệu tỷ đồng
Bộ Xây dựng dẫn số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho biết, tính đến 30/6, dư nợ tín dụng đối với hoạt động kinh doanh bất động sản đạt hơn 2,519 triệu tỷ đồng, tăng 12,71% so với cuối quý I.
Như vậy, chỉ trong 3 tháng, dư nợ lĩnh vực này tăng hơn 284.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, dòng tiền từ hệ thống ngân hàng đang cho thấy sự tập trung rõ nét vào những phân khúc có khả năng tạo nguồn cung thực tế và khai thác hiệu quả.
Trong đó, tín dụng dành cho các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, phát triển nhà ở đạt 833.558 tỷ đồng, tăng 6,33%. Dư nợ xây dựng, sửa chữa, mua nhà để bán hoặc cho thuê tăng 11,78%, lên 176.573 tỷ đồng.
Dư nợ phục vụ mua quyền sử dụng đất tăng từ 255.352 tỷ đồng vào cuối tháng 3 lên 314.449 tỷ đồng vào cuối tháng 6, tức tăng hơn 59.000 tỷ đồng, tương đương 23,14% sau 1 quý.
Tốc độ tăng cao nhất thuộc về tín dụng cho các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, với mức tăng 32,38%, lên hơn 184.100 tỷ đồng. Nhóm đầu tư kinh doanh bất động sản khác cũng tăng 16,38%, đạt hơn 775.800 tỷ đồng.
Trái lại, dư nợ đối với các dự án khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng giảm 4,35%, còn khoảng 80.600 tỷ đồng. Trong khi tín dụng dành cho dự án nhà hàng, khách sạn giảm 0,16%.
Theo Bộ Xây dựng, tín dụng bất động sản trong quý II tiếp tục được kiểm soát theo hướng thận trọng, có chọn lọc, ưu tiên nguồn vốn cho những dự án có đầy đủ pháp lý, khả năng triển khai, hoàn thành và tạo nguồn cung thực cho thị trường.
Khả năng tiếp cận vốn cũng phân hóa giữa các doanh nghiệp và dự án. Những chủ đầu tư có năng lực tài chính, phương án kinh doanh khả thi và dòng tiền ổn định tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn. Ngược lại, dự án còn vướng pháp lý hoặc có thanh khoản thấp tiếp tục gặp khó khăn.
Lãi suất cao gây áp lực lên thị trường
Tuy nhiên, áp lực đối với thị trường đang gia tăng khi mặt bằng lãi suất cho vay bất động sản vẫn duy trì ở mức cao
Theo tổng hợp của Bộ Xây dựng, lãi suất vay bất động sản có xu hướng tăng, phổ biến khoảng 12-14%/năm. Nhiều khoản vay sau thời gian ưu đãi chuyển sang lãi suất thả nổi khoảng 13-15%/năm, thậm chí 15-16%/năm tại một số ngân hàng.
Bộ Xây dựng đánh giá chi phí vốn tăng làm giảm khả năng hấp thụ tín dụng của người mua nhà, đồng thời gia tăng áp lực tài chính đối với chủ đầu tư, nhất là doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy lớn hoặc có dự án triển khai kéo dài.
Khảo sát của một số tổ chức nghiên cứu cho thấy hiện nay nhu cầu vốn của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, hầu hết doanh nghiệp có nhu cầu vay, chủ yếu để duy trì hoạt động, bổ sung vốn lưu động và triển khai dự án.
Khả năng tiếp cận tín dụng của người mua nhà vẫn là điểm nghẽn, khi nhiều doanh nghiệp cho biết khách hàng gặp khó khăn hoặc rất khó khăn khi vay vốn. Lãi suất cao, hạn mức vay thấp và yêu cầu chứng minh thu nhập tiếp tục hạn chế sức mua, đặc biệt với nhóm khách hàng có năng lực tài chính hạn chế.
Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tín dụng phù hợp để phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý, đồng thời phối hợp rà soát, rút ngắn thủ tục tiếp cận tín dụng ưu đãi đối với doanh nghiệp và người dân.
Cùng với đó, cần theo dõi sát các rủi ro liên quan đến tín dụng bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp bất động sản và thị trường vốn; kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn về vốn, bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Trong báo cáo mới công bố, Viện Nghiên cứu & Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay không phải là mở rộng hay thu hẹp tín dụng bất động sản một cách cơ học mà là nâng cao chất lượng phân bổ vốn và khả năng nhận diện rủi ro.
Theo VARS IRE, điều cần thay đổi trong giai đoạn tới là tư duy quản lý tín dụng. Thay vì coi bất động sản là một lĩnh vực có mức độ rủi ro đồng nhất và áp dụng một cơ chế kiểm soát chung, chính sách cần chuyển sang đánh giá rủi ro theo người vay, tài sản, mục đích sử dụng vốn và khả năng trả nợ.
Vì vậy, cần có cơ chế phân loại dự án để định hướng dòng vốn, thay vì áp dụng một tiêu chuẩn kiểm soát chung cho toàn bộ thị trường.
