Ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, cơ quan thuế sẽ quản lý người nộp thuế dựa trên dữ liệu, trong đó trọng tâm là hoá đơn điện tử và tài khoản ngân hàng.
Chia sẻ tại một diễn đàn mới đây, ông Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh, chủ trương và quan điểm quản lý của cơ quan thuế hiện nay đã khác trước, không còn thủ công, đi đếm khách, đếm doanh thu tại cửa hàng, mà đang áp dụng chuyển đổi số mạnh mẽ, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu.
Ông dẫn chứng, từ năm 2021 đến nay, dữ liệu hóa đơn điện tử đã hình thành kho dữ liệu lớn ghi nhận gần như toàn bộ giao dịch của nền kinh tế. Cùng với đó là dữ liệu lịch sử tuân thủ thuế của người nộp thuế và hệ thống kết nối thông tin với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển…
“Dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu tài khoản ngân hàng và dữ liệu kết nối với các cơ quan khác sẽ giúp cơ quan thuế quản lý tốt hơn, từ đó hình thành môi trường kinh doanh công khai, minh bạch và bình đẳng”, Phó Cục trưởng Cục Thuế khẳng định.
Theo ông Minh, hiện ngành thuế đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế, rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo quy định pháp luật.
Vị lãnh đạo Cục Thuế cũng lưu ý, cơ quan thuế không giám sát mọi giao dịch cá nhân một cách máy móc. Ngành thuế hiện đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu, chỉ tập trung vào các trường hợp có rủi ro thực sự. Nếu một cá nhân có cả giao dịch kinh doanh và giao dịch sinh hoạt trong cùng tài khoản thì cơ quan thuế vẫn có thể phân tích, đối chiếu và xem xét trên cơ sở giải trình. Điều quan trọng nhất vẫn là minh bạch.
Nói thêm về quá trình quản lý thuế bằng dữ liệu tại đơn vị, ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng thuế Hà Nội nêu, việc chuyển đổi từ phương thức thuế khoán sang kê khai theo chủ trương mới đã được Thuế TP. Hà Nội triển khai hơn một năm qua và bước đầu đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, 99% hộ kinh doanh trên địa bàn đã cài ứng dụng của ngành thuế và hơn 98% sử dụng eTax Mobile để thực hiện các giao dịch về thuế cũng như trao đổi thông tin với cơ quan thuế.
100% hộ kinh doanh thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử cũng đã triển khai thực hiện. Tỷ lệ nộp hồ sơ khai thuế theo tháng đúng hạn đạt 100%, còn hồ sơ khai theo quý của nhóm hộ doanh thu trên 1 tỷ đồng đạt khoảng 99%.
Nêu quan điểm về quản lý thuế dựa trên dữ liệu và liên thông giữa các bên, xoá lỗ hổng trốn thuế, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn thuế Việt Nam đánh giá, với số lượng rất lớn DN, hộ, cá nhân kinh doanh và các hoạt động sản xuất kinh doanh đa dạng, kinh doanh thương mại điện tử ngày càng phát triển, nếu không có sự kết nối kết nối hệ sinh thái số giữa ngân hàng, cơ quan thuế và các nền tảng công nghệ, việc quản lý doanh thu, chi phí, kiểm soát dòng tiền để thu đầy đủ tiền thuế vào ngân sách Nhà nước có thể khẳng định là không thực hiện được.
Theo bà, việc kết nối hệ sinh thái số 3 bên này sẽ giúp cơ quan quản lý phát hiện doanh thu kê khai thiếu, chi phí kê khai tăng, phát hiện các giao dịch bất thường, đặc biệt là hoạt động kinh doanh tiềm ẩn rủi ro trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, thương mại điện tử, trên nền tảng số…
Song song, bà Cúc cũng gợi ý, các cơ quan quản lý cần phối hợp với các công ty giải pháp phần mềm kiểm tra việc sử dụng hoá đơn điện tử nhằm giảm thiểu rủi ro trong quản lý chống thất thu thuế xuất khống hoá đơn, kê doanh thu thấp, chi phí cao để ‘né’ thuế. Cùng với đó, việc kết nối hệ sinh thái số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, Big Data để phân tích dữ liệu lớn, kết hợp với thang chấm điểm rủi ro đối với người nộp thuế cùng hệ thống cảnh báo tự động giúp cho cơ quan thuế phát hiện sớm hành vi gian lận, kể cả hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.
Cuối cùng, thực tế cũng đặt ra yêu cầu với cơ quan quản lý là cần đơn giản và tạo thuận lợi hơn cho người dùng trong việc kết nối, sử dụng nền tảng số. Etax Mobile là ứng dụng rất thuận lợi nhưng cần đơn giản và dễ làm hơn cho người nộp thuế có thể sử dụng.
Thực tế nhiều người chưa sử dụng thành thạo ứng dụng này nên cần “bình dân học vụ” ứng dụng Etax Mobile của ngành thuế và bổ sung, đơn giản hoá các tính năng sử dụng của ứng dụng.
