Panama đã bác bỏ tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ vào ngày 5/2 rằng quốc gia Trung Mỹ này đã đồng ý không thu phí đối với tàu của chính phủ Mỹ đi qua kênh đào nổi tiếng của nước này.
“Đáp lại tuyên bố do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố, Cơ quan quản lý Kênh đào Panama, đơn vị được ủy quyền thiết lập mức phí và các loại phí khác khi đi qua kênh đào, báo cáo rằng họ chưa thực hiện bất kỳ điều chỉnh nào đối với các khoản phí này”, cơ quan này cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng họ sẵn sàng đối thoại với Mỹ.
Tuyên bố của Panama hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Trong tuyên bố đăng trên X ngày 4/2, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay: “Các tàu của chính phủ Mỹ hiện có thể đi qua Kênh đào Panama mà không phải trả phí, giúp chính phủ Mỹ tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm”. Tuyên bố này được đăng kèm hình ảnh một tàu hải quân Mỹ đi vào các âu tàu của kênh đào.
Theo tuyên bố từ đại sứ quán Panama tại Cuba, trong 26 năm qua, Mỹ đã chi tổng cộng 25,4 triệu USD cho việc vận chuyển tàu chiến và tàu ngầm, tương đương chưa đến 1 triệu USD mỗi năm.
Cuộc tranh cãi mới nhất xảy ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nhắc lại lời tuyên bố “lấy lại” Kênh đào Panama, cảnh báo về hành động “mạnh mẽ” của Mỹ trong một tranh chấp ngoại giao leo thang với quốc gia Trung Mỹ này.
Panama đã trở thành tâm điểm chú ý của chính quyền Tổng thống Trump khi ông cáo buộc quốc gia Trung Mỹ này tính phí quá cao để sử dụng tuyến đường thương mại của mình, một trong những tuyến đường bận rộn nhất thế giới.
“Nếu các nguyên tắc về mặt đạo đức và pháp lý của cử chỉ hào hiệp này không được tuân thủ, thì chúng tôi sẽ yêu cầu Kênh đào Panama phải được trả lại cho chúng tôi, toàn bộ, và không được thắc mắc”, ông Trump phát biểu vào tháng trước.
Ông Trump cũng nhiều lần tuyên bố rằng Panama đã nhượng quyền kiểm soát kênh đào cho Trung Quốc, điều mà Panama và Trung Quốc đều phủ nhận.
Vài giờ trước đó, căng thẳng ngoại giao đã có vẻ lắng xuống sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio, người thực hiện chuyến công du nước ngoài đầu tiên với tư cách là nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ, gặp Tổng thống Panama Raúl Mulino.
Mặc dù ông Mulino nói với ông Rubio rằng chủ quyền của Panama đối với kênh đào không phải là vấn đề cần tranh luận, ông cũng cho biết mình đã giải quyết những lo ngại của Washington về cái gọi là ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Tổng thống Panama mới đây cho biết nước này sẽ không gia hạn biên bản ghi nhớ năm 2017 để tham gia sáng kiến phát triển ở nước ngoài của Trung Quốc, được gọi là sáng kiến Vành đai và Con đường , đồng thời cho rằng thỏa thuận với Bắc Kinh có thể kết thúc sớm.
Kênh đào đã được trả lại cho Panama theo hiệp ước năm 1977, cho phép Mỹ can thiệp quân sự nếu hoạt động của tuyến đường thủy bị gián đoạn do xung đột nội bộ hoặc một thế lực nước ngoài. Ngày nay, lượng hàng hóa qua kênh đào nhiều hơn bao giờ hết so với những năm Mỹ kiểm soát.
Từ năm 2000, kênh đào được Cơ quan quản lý kênh đào Panama điều hành, với người quản lý, phó quản lý và ban quản trị gồm 11 thành viên được chính phủ Panama lựa chọn nhưng hoạt động độc lập.
Panama Ports, một phần của công ty con thuộc tập đoàn CK Hutchison Holdings có trụ sở tại Hồng Kông, vận hành các nhà ga ở phía Đại Tây Dương và Thái Bình Dương của kênh đào. Một số công ty khác cũng vậy.
Hutchinson lần đầu tiên được cấp quyền khai thác hai cảng này vào năm 1997 khi Panama và Mỹ cùng quản lý kênh đào.
Công ty được giao dịch công khai, không được biết đến là có tên trong bất kỳ danh sách đen nào của Mỹ và công ty con Hutchinson Ports của họ là một trong những nhà điều hành cảng lớn nhất thế giới, giám sát 53 cảng ở 24 quốc gia, bao gồm cả các đồng minh khác của Mỹ như Anh, Úc và Canada. Hutchison cũng không kiểm soát quyền tiếp cận Kênh đào Panama.
Theo CNN
Theo Bích Hợp / Vietnamfinance.vn
