Đại diện NHNN cho biết khi tiền gửi ngoại tệ của khu vực tổ chức kinh tế và dân cư tăng mạnh, thì việc các ngân hàng thương mại mang ngoại tệ ra gửi ở nước ngoài trong bối cảnh tín dụng ngoại tệ giảm là diễn biến hết sức bình thường trong hoạt động ngân hàng.
Cách đây vài ngày, TS Nguyễn Đức Thành – Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) công bố một thông tin gây “sốt” trong giới tài chính, ngân hàng Việt Nam. Trong báo cáo Kinh tế vĩ mô quý I/2016 của VEPR, TS Nguyễn Đức Thành nhận định cán cân thanh toán đã có những diễn biến bất thường, tiền gửi ở nước ngoài đang gia tăng đột biến lên mức 7,3 tỉ USD.
Trước vấn đề này Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chính thức lên tiếng trên Cổng thông tin điện tử của NHNN.
Ông Tô Huy Vũ, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê, Ngân hàng Nhà nước cho biết đúng là có con số 7,3 tỷ USD, nhưng số liệu này là số liệu được phản ánh trong hạng mục đầu tư khác ròng trên bảng cán cân thanh toán quý III/2015 mà NHNN đã công bố trên trang thông tin điện tử.
Tuy nhiên, con số này không chỉ bao gồm tiền gửi ra nước ngoài, mà còn bao gồm khoản vay trả nợ nước ngoài ngắn, trung dài hạn của nền kinh tế.
Theo số liệu thống kê cán cân thanh toán trong quý III/2015, tiền gửi ở nước ngoài của các NHTM tăng thêm 5,9 tỉ USD. Do hệ thống ngân hàng là trung gian tài chính, nên số liệu này biến động thường xuyên, liên tục và phản ánh đúng diễn biến của nền kinh tế trong nước. Ngoài hạng mục tiền và tiền gửi của các TCTD, trên bảng cán cân thanh toán còn có hạng mục tiền và tiền gửi của khu vực khác (các doanh nghiệp, các tổ chức tài chính khác…). Trong quý III/2015, tiền và tiền gửi của khu vực khác là 2 tỉ USD, không có biến động bất thường so với các quý trước.
Lý giải về nguyên nhân khiến lượng tiền gửi ở nước ngoài tăng, ông Tô Hũy Vũ cho rằng, trong quý III/2015, số liệu này tăng mạnh chủ yếu do xu hướng găm giữ ngoại tệ của doanh nghiệp và dân cư tăng lên trước sự kiện đồng Nhân dân tệ bị phá giá mạnh trong tháng 8/2015 và những đồn đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sớm tăng lãi suất đã gia tăng sức ép đối với tỉ giá VND/USD. Khi tiền gửi ngoại tệ của khu vực tổ chức kinh tế và dân cư tăng mạnh thì việc các NHTM mang ngoại tệ ra gửi ở nước ngoài trong bối cảnh tín dụng ngoại tệ giảm là diễn biến hết sức bình thường trong hoạt động ngân hàng.
Ông cũng phủ định khi một số ý kiến cho rằng đây là do tác động của chính sách lãi suất tiền gửi ở mức 0%, bởi diễn biến này là của quý III/2015 trong khi lãi suất tiền gửi 0% bắt đầu thực hiện đối với tổ chức kinh tế từ 28/9 và đối với dân cư từ 18/12/2015.
Ông Tô Huy Vũ cho biết thêm, sau khi NHNN có phản ứng nhanh nhạy về chính sách tỷ giá, thị trường ổn định trở lại thì sang quý IV/2015, tâm lý thị trường được giải tỏa, lượng tiền gửi ra nước ngoài của các ngân hàng chỉ tăng thêm có 369 triệu USD.
Trước việc lo ngại về bẫy thanh khoản ngoại tệ đối với nền kinh tế, ông Tô Huy Vũ cho hay, như đã đề cập, hệ thống ngân hàng là trung gian tài chính, khi huy động tiền gửi ngoại tệ của tổ chức kinh tế và dân cư, nếu phần sử dụng ở trong nước ít hơn thì họ tăng tiền gửi ở nước ngoài là chuyện hết sức bình thường. Các ngân hàng chỉ để một phần ngoại tệ tiền mặt để phục vụ các nhu cầu của dân cư, còn lại đầu tư dưới hình thức nào phải phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.
“Việc gửi tiền ở nước ngoài là để đảm bảo tính thanh khoản cao, có thể sử dụng bất cứ khi nào nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán của doanh nghiệp và người dân”, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê nhấn mạnh.
Mai Ngọc
Theo Trí thức trẻ
