Thông tư 24 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có hiệu lực hai tuần nay. Theo đó, các NH thương mại chấm dứt cho doanh nghiệp (DN) vay ngoại tệ rồi chuyển thành Việt Nam đồng (VNĐ) để mua nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Cú “đạp phanh” này được NHNN giải thích: Tăng trưởng tín dụng đã thuận lợi, kinh tế đang phục hồi, lãi suất cho vay VNĐ đã giảm đáng kể… Trước đây, cho vay ngoại tệ nhằm hỗ trợ xuất khẩu vì lãi suất vay USD thấp hơn nhiều so với lãi suất vay VNĐ (đã quy đổi). Mặt khác, để chống đô la hóa, chống găm ngoại tệ, NHNN quy định gửi USD lãi suất bằng 0%.
Thông tư 24 “bị” nhiều DN kêu bởi mất đi nguồn ưu đãi đầu vào, do vậy một số DN đã đến gõ cửa các NH nước ngoài để được vay ngoại tệ. Tuy nhiên, để trở thành khách hàng của các NH “ngoại”, họ cần được phía Việt Nam bảo lãnh. Đây là điều kiện không thể DN nào cũng dễ dàng vượt qua.
Phía các NH thương mại cũng kêu: Đối với các khách hàng lớn, thì NH phải giữ chân họ bằng cách hạ thấp lãi suất cho vay so với quy định. Bù lại, họ được hưởng các dịch vụ, chi phí khác.
Trước đây, khách hàng gửi USD vào NH được hưởng lãi suất, nên lượng USD gửi nhiều. Nay lãi suất 0% (NH giữ hộ), lượng USD ở các NH giảm đáng kể. Nhiều NH đã “trả lãi suất” cho khách hàng bằng cách tặng quà, tặng thẻ VIP chơi golf và nhiều dịch vụ khác… Một số NH thẳng thắn thừa nhận: Đây không phải là lách luật, nhưng không chi phí như thế thì họ cũng chẳng đưa USD cho mình. Họ cần gì mình giữ hộ!
Tất nhiên, Thông tư 24 vẫn dành sân chơi ngoại tệ cho khối DN có nhu cầu thanh toán bằng ngoại tệ, đặc biệt là các DN nhập khẩu.
“Kêu” nhiều nhất là các DN xuất khẩu. Trước đây, Nhà nước hỗ trợ thúc đẩy xuất khẩu, đặc biệt là xuất khẩu thủy sản, dệt may, giầy da… Các NH thương mại đã cho khối DN này vay lượng lớn USD rồi chuyển thành VNĐ để mua nguyên vật liệu, phụ kiện… cho sản xuất trong nước, nay khối DN này gặp khó, bởi để tăng lượng tiền vay VNĐ họ cần phải có thêm tài sản thế chấp cho NH. Mà những thứ bất động sản đang có thì đã “cắm”bìa, sổ cho NH trước đây rồi!
Theo Thanh Tra
