Coca Cola và Heineken là hai doanh nghiệp đầu tiên trong danh sách các doanh nghiệp FDI bị kiểm tra về hoạt động chuyển giá.
Tổng cục Thuế cho biết, năm 2019 qua thanh tra, kiểm tra hơn 96,2 nghìn doanh nghiệp, nổi bật là số thuế truy thu từ các các công ty số vốn đầu tư ngoại chiếm tỉ trọng rất cao so với tổng số thuế xử lý qua thanh tra, kiểm tra.
Tổng số tiền xử lý qua thanh tra, kiểm tra là 64.524 tỷ đồng, trong đó, tăng thu là hơn 18.800 tỷ đồng; giảm lỗ là gần 43.000 tỷ đồng… Tổng số tiền đã nộp vào ngân sách là 13.812 tỷ đồng.
Hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hiện nay phổ biến nhất với 3 nhóm, sản xuất hàng hóa tiêu thụ nội địa, làm hàng xuất khẩu và gia công hàng hóa xuất khẩu. Trong 3 lĩnh vực này, hầu hết các nhà đầu tư nước ngoài đều có một điểm chung là dùng thủ thuật chuyển giá.
Hành vi, thủ đoạn chuyển giá của các doanh nghiệp FDI thường là góp vốn vào doanh nghiệp trong nước bằng máy móc, thiết bị công nghệ lạc hậu hoặc đã khấu hao hết nhưng được đẩy giá lên rất cao so với giá trị thực. Một hình thức chuyển giá khác được các doanh nghiệp FDI áp dụng là nâng chi phí đầu vào sản xuất cao hơn nhiều so với thực tế, từ đó sẽ kéo giảm lợi nhuận, thậm chí lỗ và trốn được trách nhiệm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đại diện Tổng cục Thuế cho biết, các doanh nghiệp đều cố gắng vận dụng để né thuế, điển hình như vụ chuyển nhượng 100% cổ phần tại Nhà máy bia Heneiken Việt Nam – Hà Nội, doanh nghiệp đã kê khai nhưng vẫn có văn bản xin miễn, giảm tiền thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế giữa Việt Nam – Singapore.
Do đó, cơ quan thuế đã thanh tra và có quyết định xử lý đối với thương vụ này với số tiền bị truy thu và phạt hơn 917 tỷ đồng.
Tổng cục Thuế cũng đã truy thu, tiền phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp tiền thuế hơn 821 tỷ đồng đối với Coca-Cola Việt Nam; trong đó, hơn 471 tỷ đồng tiền thuế gốc và số còn lại là tiền phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp tiền thuế.
Ngay sau đó, doanh nghiệp đã chấp hành nộp số tiền thuế gốc và nộp một phần nhỏ tiền phạt khai sai, tiền chậm nộp vào ngân sách Nhà nước dù vẫn chưa đồng thuận với quyết định thanh tra.
Trong Nghị quyết 50/NQ-TW về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030 của Bộ Chính trị cũng đưa ra phương hướng để hạn chế tình trạng chuyển giá, gian lận thuế của các doanh nghiệp FDI.
Theo đó, phải hoàn thiện pháp luật về chống chuyển giá theo hướng nâng lên thành luật. Pháp luật về thuế, ngoại hối, hải quan, đầu tư, khoa học và công nghệ, về xây dựng cơ sở dữ liệu, công bố thông tin… cần bổ sung các quy định chặt chẽ để kiểm soát, quản lý, ngăn chặn chuyển giá ngay từ khi thành lập và trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp FDI.
Đồng thời, xây dựng bộ máy chuyên trách chống chuyển giá đủ mạnh, đủ năng lực; cơ chế kiểm tra liên ngành, chuyên ngành để ngăn ngừa và hạn chế tình trạng chuyển giá của doanh nghiệp.
Tổng cục Thuế cho hay Coca Cola và Heineken là hai doanh nghiệp đầu tiên trong danh sách các doanh nghiệp FDI sắp tới sẽ bị kiểm tra. Sắp tới, Việt Nam sẽ ban hành luật trong thời gian sắp tới. Đây là công cụ để chống lại việc các tập đoàn xuyên quốc gia có hành vi chuyển giá, trốn thuế.
Yến Thanh / Vietnamfinance
