Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp không chỉ là điều chỉnh bộ máy tổ chức mà còn kéo theo yêu cầu cấp thiết về quản lý, xử lý tài sản công. Vì vậy, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể, nhằm đảm bảo việc bố trí, sử dụng cơ sở vật chất một cách đồng bộ, tiết kiệm, hiệu quả.
Trụ sở, ô tô, thiết bị: xử lý hợp lý, khai thác hiệu quả
Trong văn bản hướng dẫn số 4891, do Thứ trưởng Bộ Tài chính Bùi Văn Khắng ký, Bộ Tài chính lưu ý: Trụ sở làm việc và cơ sở sự nghiệp là nhóm tài sản công quan trọng nhất khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính. Do đó, Bộ Tài chính chỉ đạo ưu tiên bố trí các trụ sở này cho đơn vị hành chính cấp cơ sở nơi có tài sản hoặc cho các cơ quan có nhu cầu thực tế. Ngoài ra, các trụ sở có thể được sử dụng chung bởi nhiều cơ quan theo mô hình liên thông, tiết kiệm chi phí vận hành.
Trụ sở dư thừa sau khi sắp xếp phải được xử lý linh hoạt. Thực hiện hoán đổi (điều chuyển) trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh, huyện, xã và cơ quan trung ương trên địa bàn có trụ sở dôi dư, thừa, thiếu diện tích so với tiêu chuẩn, định mức để bảo đảm tận dụng tối đa cơ sở vật chất, trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp sẵn có trên địa bàn.
Có thể chuyển đổi công năng sang các mục đích công như y tế, giáo dục, văn hóa hoặc giao cho tổ chức phát triển quỹ đất quản lý, khai thác lâu dài.
Với xe ô tô chuyên dùng, nguyên tắc là cơ quan nào nhận nhiệm vụ thì tiếp nhận tài sản tương ứng. Riêng xe phục vụ công tác chung tại cấp huyện bị giải thể, cần được điều chuyển cho nơi thiếu hoặc xử lý theo quy định. Đáng chú ý, trường hợp cần phải đưa đón công chức, viên chức, người lao động khi phải thay đổi địa điểm làm việc thì bố trí xe ô tô hiện có hoặc bổ sung định mức sử dụng xe ô tô chuyên dùng để mua sắm hoặc thuê xe ô tô theo quy định để phục vụ việc đưa đón, bảo đảm công chức, viên chức, người lao động hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ được giao, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả.
Đối với máy móc, thiết bị chuyên dùng, tài sản sẽ được điều chuyển theo nhiệm vụ tương ứng. Đặc biệt, máy móc phổ biến còn sử dụng tốt sẽ được ưu tiên điều động tới nơi làm việc mới, tránh lãng phí, hạn chế tối đa việc mua sắm mới. Nếu vẫn còn dư, địa phương có thể điều tiết giữa các đơn vị hoặc xử lý theo pháp luật.
Phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ các cấp
Theo Bộ Tài chính: Trong quá trình triển khai, việc xây dựng phương án xử lý tài sản được phân công cụ thể. Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm lập phương án tài sản của huyện và xã, gửi lên tỉnh cùng với Đề án sắp xếp đơn vị hành chính. Trường hợp xã chuyển từ huyện này sang huyện khác, UBND huyện tiếp nhận phải xây dựng phương án phù hợp cho tài sản tại xã đó.
Đồng thời, Sở Tài chính đóng vai trò đầu mối, chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan ở cấp tỉnh để lập phương án tổng thể, trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt.
Các Bộ, cơ quan trung ương có đơn vị ngành dọc trên địa bàn phải chủ động rà soát tổ chức bộ máy, nhu cầu sử dụng trụ sở. Nếu phát hiện tài sản công dư thừa, cần kịp thời chuyển giao về địa phương quản lý, sử dụng hoặc điều chuyển cho đơn vị khác có nhu cầu.
“Để tháo gỡ khó khăn khi thực hiện, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương kịp thời phản ánh vướng mắc để được hướng dẫn theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định”, văn bản của Bộ Tài chính hướng dẫn.
Để thực hiện tốt việc xử lý tài sản công, Bộ Tài chính nhấn mạnh nguyên tắc kiểm kê, phân loại và lập danh sách tài sản tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc diện sắp xếp. Bên cạnh đó, việc bàn giao và tiếp nhận tài sản cần thực hiện đúng theo phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời sử dụng Mẫu số 01/TSC-BBGN ban hành kèm theo Nghị định 151/2017/NĐ-CP để đảm bảo thống nhất.
Phương án sắp xếp, xử lý tài sản công phải được xây dựng song song với Đề án sắp xếp đơn vị hành chính. Điều này nhằm giúp các địa phương chủ động ngay từ đầu, tránh chồng chéo và tiết kiệm thời gian.
Phương án xử lý tài sản cần đảm bảo phù hợp với đặc điểm của tài sản, đồng thời tận dụng tối đa nguồn lực hiện có. Tuy nhiên, vẫn cần có tầm nhìn dài hạn để phục vụ các mục tiêu phát triển lâu dài. Trong mọi trường hợp, việc xử lý tài sản phải căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành và các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Trước đó, tại phiên họp Ban Chỉ đạo của Chính phủ về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW (Ban Chỉ đạo) nhằm triển khai kế hoạch về việc thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và xây dựng hệ thống chính trị 2 cấp ở địa phương.
Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo các bộ hướng dẫn, bố trí, sắp xếp bên trong của các đơn vị theo ngành dọc; phân cấp, phân quyền trong việc giải quyết thủ tục hành chính cấp xã, cấp tỉnh.
Riêng về xử lý tài sản, cơ sở vật chất trong quá trình sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính địa phương, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu ưu tiên dành các cơ sở vật chất dôi dư cho y tế, giáo dục, văn hóa, phục vụ mục đích công ích, công cộng.
Anh Minh / Báo Chính Phủ
