Cùng với kế hoạch chuyển toàn bộ cổ phiếu đang niêm yết trên HNX về HoSE trong năm 2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đang nghiên cứu một loạt thay đổi trong phương thức vận hành thị trường, từ giao dịch xuyên trưa, nới biên độ đến rút ngắn thời gian thanh toán.
Đây là thông tin được ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN, chia sẻ tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính.
Tiến độ cuộc “đại chuyển sàn”: Kết quả kiểm thử khá thuận lợi
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, việc nghiên cứu hoàn thiện cơ chế tổ chức và giao dịch trên thị trường chứng khoán được thực hiện với mục tiêu xuyên suốt là nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư khi tham gia thị trường.
Một trong những nội dung trọng tâm là tái cấu trúc danh mục hàng hóa giữa các sở giao dịch. Theo đó, toàn bộ cổ phiếu đang niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) sẽ được chuyển sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE). Đây là nội dung đã nằm trong chương trình được triển khai từ trước, trong khuôn khổ thực hiện Thông tư 139 của Bộ Tài chính về cơ cấu lại danh mục hàng hóa trên thị trường.
“Lộ trình của chúng tôi dự kiến là sẽ hoàn thành trong năm 2026”, ông Thu cho biết.
Tuy nhiên, thời điểm cụ thể sẽ được xác định trên cơ sở đánh giá tác động và kết quả kiểm thử với các sở giao dịch. Nguyên nhân là việc chuyển đổi không chỉ liên quan đến hệ thống giao dịch mà còn tác động tới hệ thống thanh toán, bù trừ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC).
Phó Chủ tịch UBCKNN cũng cho biết, quá trình kiểm thử hiện đang được triển khai theo kế hoạch và kết quả bước đầu khá thuận lợi.
Ông nhấn mạnh, việc chuyển cổ phiếu từ HNX sang HoSE không đơn thuần là thay đổi “địa chỉ giao dịch” của doanh nghiệp, mà nằm trong tổng thể kế hoạch tổ chức lại thị trường và cơ cấu lại danh mục hàng hóa theo hướng rõ ràng hơn.
Đáng chú ý, việc tập trung cổ phiếu về HoSE sẽ đi cùng phương án phân loại lại hàng hóa. UBCKNN đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu theo cấp độ chất lượng, nhằm phục vụ các nhóm nhà đầu tư có khẩu vị khác nhau.
Bốn nhóm tiêu chí đang được xem xét gồm quy mô vốn điều lệ; tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài và khả năng tiếp cận của khối ngoại; tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float); và trạng thái của cổ phiếu.
Trong đó, trạng thái cổ phiếu bao gồm các trường hợp như cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch. Theo lãnh đạo UBCKNN, việc đưa tiêu chí này vào phân loại nhằm phản ánh mức độ tuân thủ của doanh nghiệp cũng như chất lượng hàng hóa trên thị trường.
Trên cơ sở các tiêu chí này, cơ quan quản lý có thể xây dựng 2 hoặc 3 bảng phân loại cổ phiếu, giúp nhà đầu tư dễ dàng nhận diện các nhóm hàng hóa và lựa chọn danh mục phù hợp với khẩu vị rủi ro. Theo UBCKNN, đây cũng là một trong những phương thức tổ chức thị trường nhằm tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư trong quá trình đánh giá hàng hóa và xây dựng danh mục.
Giao dịch xuyên trưa, nới biên độ, giảm T+: “Đã đúng, đã trúng thì phải làm sớm”
Song song với việc sắp xếp lại danh mục hàng hóa, UBCKNN đang nghiên cứu một loạt thay đổi liên quan trực tiếp đến hoạt động giao dịch, trong đó có giao dịch xuyên trưa, nới biên độ dao động giá, thay đổi cơ chế các phiên giao dịch định kỳ và rút ngắn thời gian thanh toán.
Ông Hoàng Văn Thu lưu ý, những nội dung này về bản chất không phải là “sản phẩm mới” mà là các chính sách vận hành thị trường đang được cơ quan quản lý nghiên cứu.
“Việc giao dịch xuyên trưa hay nới biên độ dao động giá, tất cả những nội dung này chúng tôi cũng đang nghiên cứu và chỉ đạo các Sở”, ông Thu nói.
Tuy nhiên, trước khi đưa bất kỳ chính sách mới nào vào vận hành, UBCKNN sẽ phải đánh giá đầy đủ tác động. Mục tiêu xuyên suốt là hệ thống phải an toàn, giao dịch thông suốt và thị trường duy trì được sự ổn định.
“Cho dù chính sách mới có áp dụng hay không, chúng tôi vẫn ưu tiên mục tiêu là hệ thống phải an toàn, giao dịch phải thông suốt và phải ổn định”, ông Hoàng Văn Thu nhấn mạnh.
Theo đại diện UBCKNN, yêu cầu này càng trở nên quan trọng khi quy mô thị trường, số lượng nhà đầu tư và giá trị giao dịch ngày càng tăng, kéo theo áp lực lớn hơn đối với năng lực vận hành của hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ. Do đó, việc thay đổi chính sách sẽ đi kèm với lộ trình triển khai và công bố đầy đủ, bảo đảm các chủ thể trên thị trường có đủ thời gian chuẩn bị, chuyển đổi và đáp ứng các yêu cầu mới.
Trao đổi thêm tại cuộc họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng yêu cầu an toàn và ổn định là điều kiện bắt buộc, nhưng không nên trở thành lý do để kéo dài việc triển khai những chính sách đã được đánh giá là phù hợp.
Theo Thứ trưởng, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiếp tục phát triển theo chiến lược đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Vì vậy, cơ quan quản lý không chỉ cần bảo đảm thị trường hiện tại vận hành an toàn, mà còn phải chủ động chuẩn bị cho một thị trường có quy mô và mức độ phát triển cao hơn.
“Cái gì đúng, cái gì trúng thì phải đưa sớm”, ông Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.
Theo đó, câu chuyện đặt ra không chỉ là thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay đang vận hành như thế nào, mà còn phải nhìn tới một thị trường phát triển sẽ cần vận hành như thế nào trong tương lai. Từ góc độ này, những vấn đề như giao dịch xuyên trưa, rút ngắn thời gian thanh toán hay thay đổi biên độ dao động giá cần được nhìn nhận như những bước tiếp theo trong quá trình hiện đại hóa thị trường.
Thứ trưởng Bộ Tài chính dẫn ví dụ thị trường chứng khoán Mỹ không áp dụng biên độ dao động giá theo cách Việt Nam đang áp dụng, đồng thời đặt vấn đề về khả năng rút ngắn chu kỳ thanh toán từ T+2 xuống mức thấp hơn khi điều kiện cho phép.
Theo ông, chính sách mới là hướng đi của thị trường, còn việc chuẩn bị hạ tầng và các điều kiện cần thiết để bảo đảm an toàn là trách nhiệm của cơ quan quản lý và đơn vị tổ chức thị trường. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với quá trình phát triển thị trường chứng khoán: thận trọng trong đánh giá, nhưng không chậm trễ trong triển khai những thay đổi đã đủ điều kiện.
Thái Hà / Vietnamfinance.vn
