Ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản có giao dịch bất thường với cơ quan thuế

Tại Nghị định số 252/2026 có hiệu lực từ 1/7 quy định, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc thanh toán trực tuyến, trung gian thanh toán, tổ chức thẻ quốc tế có trách nhiệm cung cấp thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế và phối hợp với cơ quan thuế trong trường hợp phát hiện có giao dịch bất thường, đáng ngờ cần kiểm tra việc tuân thủ thuế của cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Thông tin cung cấp gồm tên chủ tài khoản, số hiệu tài khoản theo mã số thuế, nơi mở tài khoản, ngày mở – đóng tài khoản. Đồng thời, thông tin liên quan đến số lượng, giá trị giao dịch, nội dung chuyển tiền, đặc biệt các giao dịch xuyên biên giới, số dư đầu kỳ, cuối kỳ… Bên cạnh đó, kể cả các thông tin về tài khoản của chủ sở hữu hưởng lợi, người được uỷ quyền, đồng chủ tài khoản cũng phải cung cấp cho cơ quan thuế.

Thông tin về tài khoản tài chính của đối tượng không cư trú thuế tại Việt Nam, theo báo cáo thông tin, phù hợp với tiêu chuẩn của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế. Hoặc các giao dịch đáng ngờ theo quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Phương thức cung cấp bằng điện tử, một số thông tin thì thời hạn cung cấp phải theo định kỳ, hàng tháng và chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp. Nghị định cũng lưu ý, việc cung cấp thông tin phải được thực hiện theo quy định pháp luật về bảo mật dữ liệu, ngân hàng, tổ chức tín dụng không phải chịu trách nhiệm về việc sử dụng thông tin dữ liệu sau khi đã cung cấp đúng quy định.

Ngoài ngân hàng, Nghị định cũng nêu rõ, các cơ quan báo chí cũng phải có trách nhiệm cung cấp cho cơ quan thuế các thông tin về hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức, cá nhân liên quan đến nghĩa vụ thuế, thông tin về dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế được phản ánh trên báo chí hoặc các thông tin về rủi ro quản lý thuế được phát hiện từ các hoạt động tác nghiệp báo chí, phản ánh từ dư luận xã hội…

Thời hạn cung cấp không quá 5 ngày, trường hợp thông tin phức tạp thì không quá 10 ngày. Nếu thông tin về vi phạm pháp luật thuế, cần cung cấp ngay trong ngày phát hiện hoặc chậm nhất là ngày kế tiếp.

Theo Bộ Tài chính, thông tin tài khoản ngân hàng về các giao dịch, dòng tiền với số lượng hoặc hành vi đáng ngờ là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro thuế của cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp. Do đó, cơ quan thuế yêu cầu các ngân hàng, tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán chủ động cung cấp dữ liệu bất thường nhằm sớm phân tích rủi ro và quản lý, thay vì rà soát thụ động theo danh sách cơ quan thuế gửi sang.

Lãnh đạo Cục Thuế (Bộ Tài chính) mới đây thông tin, hiện ngành thuế đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế, rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo quy định pháp luật.

Vị lãnh đạo Cục Thuế cũng lưu ý, cơ quan thuế không giám sát mọi giao dịch cá nhân một cách máy móc. Ngành thuế hiện đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu, chỉ tập trung vào các trường hợp có rủi ro thực sự. Nếu một cá nhân có cả giao dịch kinh doanh và giao dịch sinh hoạt trong cùng tài khoản thì cơ quan thuế vẫn có thể phân tích, đối chiếu và xem xét trên cơ sở giải trình.

Xuân Thạch / Vietnamfinance.vn