HAGL đăng ký bán toàn bộ hơn 91,3 triệu cổ phiếu HNG, dự kiến giảm tỷ lệ sở hữu xuống mức 0%, đồng nghĩa với việc chính thức “đường ai nấy đi”.
Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HoSE: HAG) vừa thông báo đăng ký bán toàn bộ hơn 91,3 triệu cổ phiếu HNG của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico, UPCoM: HNG). Số lượng cổ phần này tương ứng với 8,24% vốn HNG.
Giao dịch được thực hiện nhằm mục đích cơ cấu lại các khoản đầu tư. Theo đó, HAGL sẽ thực hiện theo phương thức thoả thuận trong thời gian từ ngày 8/1 đến ngày 6/2/2026. Nhà đầu tư mua lại số cổ phần này hiện chưa được phía HAG hay HNG cho biết.
Tạm tính theo thị giá của cổ phiếu HNG trên thị trường chứng khoán, HAGL có thể thu về hơn 584 tỷ đồng nếu bán thành công số lượng cổ phiếu HNG đã đăng kí. Khi ấy, HAGL sẽ đưa tỷ lệ sở hữu về 0%, đồng nghĩa với việc chính thức “đường ai nấy đi” với HNG.
HNG được thành lập vào năm 2010, khi HAGL thực hiện tái cấu trúc doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh của HNG được thực hiện trên lãnh thổ 3 nước Việt Nam, Lào và Campuchia, với nguồn thu chính đến từ cao su, dầu cọ, mía đường, chăn nuôi bò thịt và bò sữa.
Khi giá cao su giảm mạnh, HNG rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng, đối diện với nhiều khó khăn, bị mất thanh khoản, mất khả năng trả nợ gốc và lãi vay đến hạn. Trong bối cảnh đó, HNG đã mời gọi Thaco là nhà đầu tư chiến lược để thực hiện tái cấu trúc tài chính
Thaco bắt đầu tham gia vào HNG từ năm 2018 với việc nắm giữ 35% vốn. Các hoạt động tái cơ cấu bắt đầu được thực hiện từ giai đoạn này, thông qua nhiều hình thức mua lại nợ, cho vay tiền, mua lại công ty con,… Sau khoảng 3 năm, Thaco chính thức tiếp quản HNG từ đầu năm 2021 từ HAGL, đưa HNG trở thành công ty con của Thagrico. Dàn lãnh đạo được thay máu bằng những nhân sự cấp cao của Thaco.
Ở thời điểm này, giới quan sát gọi các diễn biến này là cuộc chia tay của HNG và HAGL, nhưng trên thực tế HAGL vẫn còn nắm giữ một lượng lớn cổ phần của HNG. Một công bố của phía Thaco cho thấy theo thoả thuận, HAGL phải duy trì tỷ lệ sở hữu tại HNG là 25,24%. Tuy nhiên, kể từ năm 2021, HAGL lại liên tục bán ra cổ phiếu HNG với số lượng lớn, qua đó giảm sở hữu tại doanh nghiệp này.
Động thái này từng ảnh hưởng không nhỏ tới giá trị cổ phiếu HNG, khiến phía Thaco phải lên tiếng, thậm chí dừng kế hoạch đầu tư vào HNG ở thời điểm giữa năm 2021.
Cho đến nay, tỷ lệ sở hữu của HAGL tại HNG vẫn đang duy trì được vị trí cổ đông lớn, bên cạnh các cổ đông lớn khác là Thaco (27,63%), Công ty Trân Oanh (4,96%), ông Trần Bá Dương (4,58%).
Sau khi về dưới trướng của Thaco, tình hình kinh doanh của HNG vẫn trượt dài trong thua lỗ, một phần vì vấp phải dịch Covid-19 gây ra rất nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng vật tư nông nghiệp cho các nông trường tại Lào, Campuchia và xuất khẩu trái cây đến thị trường các nước.
Giai đoạn 2021-2024, doanh thu của HNG liên tục sụt giảm qua mỗi năm, từ mức nghìn tỷ đồng giờ chỉ còn một nửa, đạt gần 500 tỷ đồng trong năm 2024. Trong khi đó, các khoản lỗ của HNG ngày càng chồng chất, rơi vào tình trạng tệ nhất trong năm 2022, với khoản lỗ sau thuế tới hơn 3.500 tỷ đồng. Các năm còn lại của giai đoạn 2021-2024 đều ghi nhận lỗ trên nghìn tỷ đồng.
Sang năm 2025, tình hình kinh doanh của HNG đã không còn “nghẹt thở” như giai đoạn trước. Luỹ kế 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hơn 431 tỷ đồng, tăng gấp rưỡi so với cùng kỳ năm 2024. Khoản lỗ sau thuế được thu hẹp còn hơn 377,8 tỷ đồng trong 9 tháng.
Chia sẻ tại phiên họp thường niên năm 2025, ông Trần Bá Dương trong vai trò Chủ tịch HĐQT cho rằng HNG giờ như “cái xác không hồn”. Theo đó, phía Thaco vẫn đang cố gắng xử lý cho sạch những tồn đọng còn lại trong năm 2025, để đến năm 2026 có thể “thanh thản hơn”.
Theo ông, chi phí tài chính hiện đang là một trong những gánh nặng khiến HNG khó thoát khỏi cảnh thua lỗ. HNG phải gánh khoản nợ phải trả lên tới 15.000 tỷ đồng, trong đó nợ ngân hàng 1.200 tỷ đồng, nợ Thaco gánh khoảng 12.000 tỷ đồng.
Việc liên tục thua lỗ trong nhiều năm cũng khiến cổ phiếu HNG phải rời sàn HoSE vào tháng 9/2024. Sau đó, HNG “chuyển xuống” giao dịch ở hệ thống UPCoM. So với thời điểm rời sàn, giá trị cổ phiếu đã phục hồi khoảng 39%, từ mức 4.600 đồng/cổ phiếu lên 6.400 đồng/cổ phiếu.
Dẫu vậy, HNG vẫn chưa thể trở về mức giá trị trên mệnh giá (10.000 đồng/cổ phiếu) mà chỉ loanh quanh ở vùng giá một ly trà đá suốt hơn năm qua. Điều này phản ánh phần nào sự thận trọng của nhà đầu tư, khi mà dấu hiệu phục hồi sức khoẻ tài chính của HNG chưa thật sự rõ ràng.
Hải Đường / Vietnamfinance.vn
