Đồng bộ chính sách và hạ tầng để triển khai xăng sinh học E10 từ 2026

Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa cam kết giảm phát thải và phát triển bền vững, đồng thời từng bước thay thế Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg về tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học đã không còn phù hợp với thực tiễn.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Chính phủ, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK – Bộ Công Thương), cho biết, quá trình chuẩn bị đang đi đến giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Cụ thể, ngày 5/7/2025, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 6246/VPCP-CN thông báo Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đồng ý với Tờ trình số 4594/TTr-BCT của Bộ Công Thương về việc xây dựng quyết định thay thế Quyết định 53. Tuy nhiên, với việc Nghị định số 146/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, thẩm quyền ban hành lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học được chuyển giao từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ Công Thương. Theo đó, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã giao Cục ĐCK chủ trì xây dựng và ban hành lộ trình mới, dự kiến có hiệu lực từ đầu năm 2026.

Phục hồi hoạt động các nhà máy ethanol

Một trong những thách thức lớn hiện nay là nguồn cung etanol trong nước còn hạn chế. Ông Đào Duy Anh cho biết, hiện chỉ có 2/6 nhà máy sản xuất etanol đang vận hành, với tổng công suất khoảng 100.000 m³/năm, trong khi nhu cầu khi triển khai xăng E10 trên toàn quốc có thể lên tới 1 – 1,5 triệu m³/năm. Nguyên nhân chính là do từ năm 2018 đến nay, Việt Nam chỉ áp dụng phân phối xăng E5RON92 (pha 5% ethanol vào xăng khoáng RON92), khiến nhu cầu tiêu thụ ethanol thấp, sản xuất không có đầu ra, nhiều nhà máy phải ngừng hoạt động.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Công Thương đã xác định ethanol nhập khẩu sẽ đóng vai trò bổ sung trong giai đoạn đầu. Đồng thời, sẽ đẩy nhanh phục hồi hoạt động các nhà máy ethanol đã đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng. Về lâu dài, Bộ sẽ kiến nghị các cấp có thẩm quyền ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư vào chuỗi giá trị sản xuất etanol từ khâu nguyên liệu đến sản xuất và tiêu thụ.

Cơ sở hạ tầng sẵn sàng, tiến độ triển khai khả thi

Ông Đào Duy Anh nhấn mạnh, một yếu tố quan trọng đảm bảo cho việc chuyển đổi sang xăng E10 là sự sẵn sàng của hệ thống hạ tầng lưu trữ, vận chuyển và phân phối. Qua khảo sát, Bộ Công Thương nhận thấy các doanh nghiệp đầu mối lớn, vốn chiếm thị phần xăng dầu chủ yếu trong nước, có đủ năng lực cải tạo hệ thống hiện có để phân phối xăng E10. Việc cải tạo này không đòi hỏi chi phí lớn hay thời gian dài, nên mốc thời gian áp dụng từ 1/1/2026 được đánh giá là hoàn toàn khả thi.

Bên cạnh việc xây dựng lộ trình và đảm bảo nguồn cung, Cục ĐCK cũng đang phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, các hiệp hội doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và các đơn vị liên quan để triển khai đồng bộ các giải pháp. Điều này bao gồm cả công tác giám sát chất lượng xăng sinh học trên thị trường và chuẩn bị cơ sở kỹ thuật phục vụ lưu thông, phân phối, đảm bảo hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt.

Cũng theo Phó Cục trưởng Cục ĐCK, thành công của lộ trình xăng sinh học không chỉ phụ thuộc vào chính sách hay hạ tầng, mà còn nằm ở sự đồng thuận của người tiêu dùng. Nhận thức được điều này, Cục ĐCK đã xây dựng và triển khai chiến lược truyền thông toàn diện nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích của xăng sinh học, đặc biệt là vai trò trong bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Thông qua các kênh truyền thông chính thống, hội thảo chuyên đề, tọa đàm với chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, Bộ Công Thương đang từng bước cung cấp thông tin khách quan, khoa học về tác động của xăng sinh học đến hiệu suất động cơ, tuổi thọ phương tiện, đồng thời phản bác các thông tin sai lệch nếu có. Đây được coi là giải pháp then chốt để thúc đẩy sự tin tưởng và ủng hộ của người dân trong quá trình chuyển đổi sang xăng E10.

Anh Thơ / Báo Chính Phủ