Tháng 10 này, chương trình Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng trên Đài THVL1 lại tiếp tục cập nhật nhiều nội dung về phương pháp nuôi dạy con trong gia đình. Một trong số đó chính là việc tại sao con cái càng ngày càng ít gần gũi với cha mẹ, cách để phụ huynh có thể làm bạn với con mà vẫn tôn trọng quyền riêng tư của chúng.
Đa số trẻ khi còn nhỏ tỏ ra rất thích gần gũi bố mẹ nhưng theo thời gian trưởng thành, trẻ trở nên xa cách và khó hòa hợp với bố mẹ hơn. Nhiều chuyên gia cho rằng: Phần lớn cha mẹ gửi con đi học đều mong muốn nhà trường sẽ giáo dục và truyền đạt cho con mọi kiến thức cần thiết trong cuộc sống. Song trên thực tế, cha mẹ mới là người ảnh hưởng tích cực đến thành công sau này, tạo động lực cho con trẻ cắp sách đến trường và luôn trong tư thế sẵn sàng học hỏi.
Khi con cần tâm sự, bày tỏ ý kiến thì phụ huynh thường không lắng nghe hay chỉ nghe qua loa. Mặt khác, khi con có lỗi sai, cha mẹ thường không kiên nhẫn để con giải thích lí do mà chỉ la mắng, phạt hay đánh đòn. Con bạn chỉ nhận lỗi vì sợ nhưng trong lòng sẽ có sự bất mãn, tâm lí không phục. Hành động thiếu sự lắng nghe này là nguyên nhân khiến con xa cách với cha mẹ.
Sự cấm đoán, quản thúc và gò bó suy nghĩ cá nhân lên con khiến trẻ cảm thấy bị thiếu tôn trọng, “ngạt thở”, tự ti và cáu gắt với phụ huynh. Tác hại là trẻ có tâm lí đối phó, sợ hãi và né tránh giao tiếp với cha mẹ. Lạm dụng quyền hạn của người lớn để ra lệnh và áp đặt lên suy nghĩ của con là một trong nhiều nguyên nhân khiến con xa cách với cha mẹ.
Chuyên gia trong chương trình đã đưa ra lời khuyên rằng: Có nhiều bậc phụ huynh, họ nghĩ rằng ở nhà bên cạnh là dành thời gian cho chúng. Nhưng chủ yếu họ là ôm máy tính, điện thoại, tập trung công việc chứ không phải là dành cho con cái của họ. Nhưng điều này làm cho con cái xa rời cha mẹ. Để con cái có thể gần gũi với bố mẹ, thì bố mẹ cần phải dành thời gian cho chúng thực sự. Trò chuyện với con, chơi với con, cùng nhau làm một công việc hay vui chơi với trẻ. Hiểu con cái của con cái thực sự mong muốn điều gì, thích điều gì
Một vấn đề nữa được nhắc đến trong tháng này đó chính là việc “Tôn trọng quyền riêng tư của trẻ” cũng là phụ huynh cần lưu ý. Thực tế những năm gần đây cho thấy, các quyền này của trẻ em chưa thật sự được tôn trọng, và tình trạng trẻ em bị xâm phạm quyền riêng tư diễn ra ngày càng có xu hướng nghiêm trọng. Đáng nói, người xâm phạm quyền riêng tư của trẻ có khi lại là chính bố mẹ, người thân. Từ quan niệm cho rằng “con mình thì mình có quyền” cho nên không ít phụ huynh khá thoải mái đăng tải lên mạng xã hội nhiều thông tin về con cái, từ ảnh sinh hoạt hằng ngày đến thành tích học tập, thông tin trường học, về bạn bè, sở thích của con…
Trẻ em cũng giống như chúng ta cũng có những bí mật muốn giấu cho riêng mình, và cũng có quyền được bảo vệ những bí mật đó. Điều đầu tiên cha mẹ cần học đó là tôn trọng con. Đọc trộm nhật ký, xem điện thoại tin nhắn hay facebook của con, nhiều cha mẹ đâu biết rằng họ cũng đang phạm luật và vô tình còn khiến trẻ bị tổn thương tâm lý. Mong muốn có sự riêng tư là điều hoàn toàn tự nhiên khi trẻ bước vào tuổi thanh thiếu niên. Tuy nhiên, vì trẻ chưa đủ chín chắn, trải nghiệm, chưa đủ khả năng ứng phó với các tình huống xấu. Do vậy, tuy cho trẻ không gian riêng nhưng bạn cũng cần biết quan sát con hợp lý. Cách tốt nhất để bố mẹ vừa tôn trọng cuộc sống riêng tư của con vừa theo dõi các sinh hoạt của con là tạo ra sự tin tưởng giữa bố mẹ và con cái.
Vẫn còn rất nhiều đề tài được khai thác để quí vị phụ huynh cần tham khảo về phương pháp nuôi dạy con trẻ phù hợp. Đón xem các số tiếp theo của Câu chuyện cuộc sống phát sóng vào 19h50 thứ 3, thứ 5 và thứ 6 hàng tuần trên THVL1 để có thêm nhiều thông tin bổ ích cho cuộc sống.
Mai Anh / Văn Hóa
