Ngày 21/4, Tòa án Nhân dân Cấp cao tại TP. HCM đã chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bà Trương Mỹ Lan (Chủ tịch HĐQT tập đoàn Vạn Thịnh Phát), và đưa ra phán quyết phúc thẩm đối với vụ án Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Rửa tiền và Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới (giai đoạn 2).
Từ chung thân xuống 30 năm tù
Hội đồng Xét xử tuyên giảm án cho bị cáo Lan từ tù chung thân xuống 20 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; giữ nguyên hình phạt 12 năm tù về tội Rửa tiền và 8 năm tù tội Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới.
Tuy nhiên, tổng hợp với mức án tử hình (đã có hiệu lực pháp luật) tại giai đoạn một của vụ án, bà Trương Mỹ Lan phải chấp hành hình phạt chung là tử hình.
Trong vụ án này, bị cáo Trương Mỹ Lan có vai trò chủ yếu trong cả 3 tội danh, những đồng phạm còn lại giúp sức cho bà chủ Vạn Thịnh Phát thực hiện hành vi phạm tội.
Với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bị cáo Trương Mỹ Lan nắm giữ phần lớn cổ phần tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng SCB, đã đồng ý với đề xuất phát hành trái phiếu để xử lý khó khăn tài chính cho SCB. Bà Lan tổ chức họp với lãnh đạo chủ chốt của Vạn Thịnh Phát và SCB, thống nhất phát hành trái phiếu thông qua 4 công ty trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát (An Đông, Sunny World, Quang Thuận, Setra), đồng thời huy động 5 công ty khác đứng tên mua sơ cấp nhằm tạo dòng tiền khống.
Nhóm bị cáo thuê người lập khống chứng từ, thực hiện các giao dịch giả (nộp, rút tiền mặt, chuyển khoản), hạch toán khống để hợp thức dòng tiền ảo gần 31.000 tỷ đồng. Số tiền này được sử dụng để mua gần 309 triệu trái phiếu, hợp thức hóa tư cách trái chủ sơ cấp. Sau đó, bà Lan và các đồng phạm bán 25 gói trái phiếu khống cho hơn 35.800 nhà đầu tư.
Hội đồng Xét xử xác định bị cáo Lan giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo cấp dưới thực hiện hàng loạt hành vi gian dối, tạo dòng tiền ảo, che giấu nguồn gốc tài sản, sử dụng vào mục đích cá nhân. Việc lừa đảo hoàn tất khi các trái chủ không còn quyền kiểm soát tài sản.
Đối với tội danh rửa tiền, hồ sơ vụ án còn thể hiện từ 1/1/2018 đến 7/10/2022, bà Lan nhằm che giấu nguồn gốc và hợp thức số tiền hơn 415.000 tỷ tham ô của SCB (ở giai đoạn một vụ án), đã chỉ đạo các thuộc cấp thực hiện nhiều thủ đoạn chuyển tiền ra khỏi hệ thống SCB; hoặc chuyển khoản cho cá nhân, pháp nhân rút tiền mặt ra khỏi tài khoản. Hành vi này nhằm tránh việc các cơ quan chức năng phát hiện, truy vết dòng tiền. Cùng với số tiền lừa đảo chiếm đoạt của các trái chủ (hơn 30.000 tỷ đồng), bà Lan và đồng phạm đã thực hiện hành vi rửa tiền tổng cộng 445.747 tỷ đồng.
Ngoài ra, bà Lan và đồng phạm còn bị xác định đã vận chuyển trái phép hơn 4,5 tỷ USD (tương đương hơn 106.000 tỷ đồng) qua biên giới.
Thu hồi tài sản để thi hành án
Tại tòa phúc thẩm, Hội đồng Xét xử đã nhận được báo cáo của Cục Thi hành án dân sự TP. HCM. Theo đó, tính đến ngày 31/3, cơ quan chức năng đã thu hơn 8.600 tỷ đồng. Đồng thời, các cá nhân, tổ chức phải trả cho bà Lan hơn 21.000 tỷ đồng.
HĐXX xác định số tiền đã thu hồi và dự kiến thu hồi rất lớn, đây được xem là tình tiết mới. Bên cạnh đó, bà Lan có nhiều tình tiết giảm nhẹ, đã ăn năn hối cải, thể hiện thái độ mong muốn khắc phục hậu quả nên tòa xét thấy cần giảm nhẹ hình phạt tù chung thân xuống tù có thời hạn cho bị cáo.
Đối với việc bà Trương Mỹ Lan đề nghị thu hồi 15.000 tỷ đồng tại một số tổ chức tín dụng, Hội đồng Xét xử xác định do giới hạn xét xử những nội dung trên nằm ngoài phạm vi xét xử.
Tại tòa phúc thẩm bà Lan đề nghị giải tỏa kê biên số tiền 43.000 tỷ đồng tại một số công ty, Hội đồng Xét xử cho rằng bà chủ Vạn Thịnh Phát có nghĩa vụ rất lớn trong việc bồi thường và người phụ nữ này đồng ý dùng số tiền trên để khắc phục hậu quả vụ án nên tiếp tục kê biên.
Đối với việc bà Lan xin lại 2 túi Hermès bạch tạng, Hội đồing Xét xử cho rằng đây là tài sản của bị cáo có nguồn tiền phạm tội mà có, nên tiếp tục tạm giữ. Bị cáo Trương Mỹ Lan xin miễn 30 tỷ đồng án phí dân sự sơ thẩm, tòa xác định không đủ điều kiện.
Từ đó hội đồng xét xử tuyên phạt bà Trương Mỹ Lan 20 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 12 năm tù về tội rửa tiền, 8 năm tù về tội vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, tổng hợp là 30 năm tù. Tổng hợp hình phạt của bản án phúc thẩm giai đoạn 1, buộc bà Lan chấp nhận hình phạt chung của 2 bản án là tử hình.
Chấp nhận kháng cáo giảm nhẹ hình phạt cho một số bị cáo
Đối với kháng cáo của bị cáo Võ Tấn Hoàng Văn (cựu Tổng giám đốc SCB) Hội đồng Xét xử cho rẳng bản án sơ thẩm tuyên phạt 17 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới là phù hợp, không có căn cứ xem xét.
Đối với kháng cáo xin hưởng án treo của một số bị cáo, Hội đồng Xét xử cho rằng hậu quả vụ án này đặc biệt nghiêm trọng, không có căn cứ chấp nhận. Một số đồng phạm với bà Lan được tòa xác định phạm tội với vai trò hạn chế, hoàn cảnh gia đình khó khăn, tự nguyện khắc phục hậu quả nên có căn cứ chấp nhận kháng cáo giảm nhẹ hình phạt.
Ông Chu Lập Cơ (chồng bà Lan) dù không kháng cáo, không bị kháng nghị nhưng Hội đồng Xét xử xác định bị cáo đã nộp lại toàn bộ số tiền bị cáo buộc về tội rửa tiền (30 tỷ đồng) và tiếp tục nộp thêm 5 tỷ đồng để khắc phục chung hậu quả. Bên cạnh đó, tòa phúc thẩm cho rằng chồng bà Lan phạm tội có phần hạn chế, phục thuộc nên mức án 2 năm tù cấp sơ thẩm tuyên phạt ông Chu Lập Cơ là có phần nghiêm khắc, cần giảm nhẹ hình phạt cho người này.
Trần Lê / Vietnamfinance.vn
