Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên án Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là “kẻ độc tài” vào ngày 19/2 và cảnh báo ông phải hành động nhanh chóng để đảm bảo hòa bình hoặc có nguy cơ mất đất nước, làm sâu sắc thêm mối bất hòa giữa hai nhà lãnh đạo khiến các quan chức châu Âu lo ngại.
“Hành động nhanh hoặc mất nước”
Tuyên bố cứng rắn này được đưa ra một ngày sau khi ông Trump khẳng định Ukraine phải chịu trách nhiệm cho chiến sự đã kéo dài 3 năm qua giữa nước này với Nga. Điều này đã khiến các đồng minh của Mỹ ở châu Âu gia tăng mối lo ngại rằng cách tiếp cận của ông Trump nhằm chấm dứt xung đột Nga – Ukraine có thể có lợi cho Moscow.
Chưa đầy một tháng sau khi nhậm chức, Tổng thống Trump đã đảo ngược chính sách của Mỹ về chiến sự, chấm dứt chiến dịch cô lập Nga bằng cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và các cuộc đàm phán giữa các quan chức cấp cao của Mỹ và Nga đã gạt Ukraine sang một bên.
“Một kẻ độc tài không tổ chức bầu cử, ông Zelensky tốt hơn hết nên hành động nhanh chóng nếu không sẽ mất đất nước”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội X ngày 19/2.
“Ông Volodymyr Zelensky đã thuyết phục được Mỹ chi 350 tỷ USD cho một cuộc chiến không thể thắng, một cuộc chiến lẽ ra không cần phải xảy ra, nhưng là một cuộc chiến mà không có Mỹ và ‘TRUMP’, ông ta sẽ không bao giờ giải quyết được. Mỹ đã chi nhiều hơn châu Âu 200 tỷ USD, trong khi tiền của châu Âu được bảo đảm, còn Mỹ sẽ không lấy lại được gì”, ông Trump nhấn mạnh thêm.
Đáp lại, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha cho biết không ai có thể buộc đất nước ông phải nhượng bộ. “Chúng tôi sẽ bảo vệ quyền tồn tại của mình”, ông Sybiha tuyên bố trên X.
Nhiệm kỳ 5 năm của ông Zelensky được cho là sẽ kết thúc vào năm 2024, nhưng Hiến pháp Ukraine quy định không tổ chức bầu cử trong thời gian thiết quân luật. Điều này đã duy trì vị thế của ông Zelensky mà không thông qua bầu cử.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra vài giờ sau khi ông Zelensky phản bác lại nhận định trước đó của ông Trump rằng Ukraine phải chịu trách nhiệm về cuộc xung đột với Nga. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng ông Trump đang bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch từ Nga.
Ông Zelensky cũng khẳng định tổng viện trợ Mỹ dành cho Ukraine đến nay chỉ khoảng 100 tỷ USD.
Châu Âu bối rối
Các quan chức châu Âu đã vô cùng sốc và bối rối trước những động thái của chính quyền ông Trump đối với Ukraine trong những ngày gần đây.
Tại cuộc họp của các nhà lãnh đạo châu Âu tại Paris, được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sắp xếp vội vã vào đầu tuần này, có nhiều lời kêu gọi hành động ngay lập tức để hỗ trợ Ukraine và tăng cường năng lực phòng thủ của châu Âu, nhưng ít có quyết định cụ thể.
Theo cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Mike Waltz, Tổng thống Pháp Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ tới thăm Washington vào tuần tới, trong bối cảnh diễn ra các cuộc họp khác nhằm mục đích chấm dứt chiến sự Ukraine.
Sau những tuyên bố cứng rắn mới nhất của ông Trump, Tổng thống Ukraine Zelenskiy đã thảo luận về các phương án giải quyết hòa bình với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, ông Macron và Starmer, bao gồm tầm quan trọng của việc đảm bảo an ninh.
Văn phòng của Thủ tướng Anh Starmer ngày 19/2 cho biết ông Starmer bày tỏ sự ủng hộ đối với Tổng thống Ukraine Zelensky với tư cách là nhà lãnh đạo được bầu cử dân chủ của Ukraine và cho biết việc hoãn bầu cử trong thời chiến là “hoàn toàn hợp lý”.
Người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric cho biết ông Zelensky “nắm quyền sau cuộc bầu cử được tổ chức đúng quy định.”
Chính phủ Ukraine và châu Âu đã không được mời tham dự cuộc đàm phán ngày 18/2 tại Arab Saudi, điều này làm gia tăng mối lo ngại rằng Nga và Mỹ có thể đạt được một thỏa thuận bỏ qua các lợi ích an ninh quan trọng của họ.
Liên minh châu Âu ngày 19/2 cũng đã nhất trí áp đặt vòng trừng phạt mới đối với Nga đúng thời điểm tròn 3 năm từ ngày Nga đưa quân tới Ukraine. Đây là vòng trừng phạt thứ 16 kể từ tháng 2/2022.
Trong bài phát biểu qua video vào ngày 19/2, ông Zelensky cho biết Ukraine đang trông cậy vào “sự thống nhất của châu Âu và chủ nghĩa thực dụng của nước Mỹ”.
Trước đó, ông Zelensky đã đề xuất trao cho các công ty Mỹ quyền khai thác khoáng sản có giá trị ở Ukraine để đổi lấy sự bảo đảm an ninh của Mỹ.
Ông Zelensky đã kêu gọi các cuộc đàm phán hòa bình “công bằng” nhằm chấm dứt chiến sự căng thẳng đã bước sang năm thứ 3, lập luận rằng các cuộc đàm phán này nên có sự tham gia của Liên minh châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ và Vương quốc Anh.
Theo Reuters
Theo Bích Hợp / Vietnamfinance.vn
