Sau khi cài ứng dụng eTax Mobile, nhiều người tá hỏa phát hiện nợ thuế hàng trăm triệu đồng, bị kê khai thu nhập khống hoặc đứng tên hộ kinh doanh.
Nợ thuế ‘trên trời rơi xuống’
Không ít người sau khi cài ứng dụng eTax Mobile bất ngờ phát hiện các khoản thu nhập chưa kê khai, nợ thuế kéo dài nhiều năm. Thậm chí, nhiều người phát hiện bản thân đứng tên hộ kinh doanh hoặc bị kê khai khống thu nhập tại một doanh nghiệp.
Phản ánh với báo giới, anh N.K. (phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM) cho hay, cuối tháng 11/2025, anh bất ngờ nhận được thông báo của Thuế TP.HCM rằng anh có thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại nhiều nơi, có số thuế phải nộp thêm, thuộc đối tượng trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Sau khi kiểm tra trên phần mềm eTax Mobile và dữ liệu từ Thuế TP.HCM, anh N.K. phát hiện có khoản thu nhập liên tục tại 1 trường tiểu học thuộc tỉnh Khánh Hòa từ năm 2016 đến nay trong khi anh không ký kết bất cứ loại hợp đồng làm việc hay cộng tác nào, cũng không nhận bất kỳ một khoản thu nhập nào từ trường này.
Theo thông tin hiển thị trên eTax Mobile, trường tiểu học này hàng năm trả cho anh N.K. hơn 200 triệu đồng và sau khi giảm trừ gia cảnh, trừ tiền đóng bảo hiểm, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân của anh còn lại xấp xỉ mỗi năm khoảng 80 triệu đồng.
Quá trình xử lý khoản thu nhập trên trời rơi xuống mà anh N.K. không thực nhận rất gian nan. Đến tháng 3/2026, khoản thu nhập khống này mới được gỡ khỏi eTax Mobile. Thuế cơ sở quản lý trường tiểu học trên cũng phản hồi là đã điều chỉnh lại thông tin và xử phạt hành chính trường này.
Tương tự, anh T.D.M. (Hà Nội) cho biết vừa cài ứng dụng eTax Mobile và phát hiện anh đứng tên 1 hộ kinh doanh quán ăn sáng tại Hà Tĩnh từ năm 2021, trong khi bản thân hoàn toàn không hay biết. Đáng nói, hộ kinh doanh này hiện không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Chị H. (TP HCM) mới đây phát hiện nợ thuế 25 triệu đồng dù công ty chị đang làm việc đều đặn khấu trừ. Kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, chị thấy thông tin 1 công ty xuất khẩu thủy sản ở Đà Nẵng kê khai thu nhập gần 300 triệu đồng vào mã số thuế của mình dù chưa từng ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ hay nhận bất kỳ khoản tiền nào từ công ty này. Chị nhờ người quen ở Đà Nẵng trực tiếp đến văn phòng công ty này thì không thấy biển hiệu hay hoạt động kinh doanh tại đây.
Trên các diễn đàn về thuế, nhiều người nộp thuế bày tỏ lo lắng khi bất ngờ bị ghi nhận các khoản thu nhập không có thực, dẫn đến phát sinh nợ thuế oan. Điều nhiều người băn khoăn nhất là làm sao sớm gỡ được những khoản nợ thuế oan này.
Chị M.T.H. (Hà Nội) cho hay đã bị một doanh nghiệp ở Hải Phòng khai khống thu nhập trong năm 2024. Tới kỳ quyết toán thuế TNCN năm 2025, khi vào eTax Mobile, chị mới phát hiện mình bị truy thu thêm khoảng 4 triệu đồng tiền thuế, trong khi chị không biết gì về doanh nghiệp này.
Anh T. ở Hà Nội cũng phản ánh quá trình hoàn thuế thu nhập cá nhân năm 2025 bị ảnh hưởng do một doanh nghiệp ở TP.HCM kê khai thu nhập vào mã số thuế cá nhân của anh, dù không có quan hệ lao động hay chi trả thực tế. Anh đã làm đơn gửi cơ quan thuế đề nghị xác minh, gỡ bỏ thông tin kê khai sai để tránh ảnh hưởng việc quyết toán và hoàn thuế.
Nhiều trường hợp người nộp thuế phát hiện bị kê khai khống và liên hệ với đơn vị chi trả nhưng đơn vị chi trả không phản hồi hoặc chỉ hứa hẹn cho qua chuyện dẫn đến người bị kê khai khống ấm ức trong khi khoản nợ trên eTax Mobile vẫn bị treo, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người nộp thuế.
Nhiều chuyên gia cho rằng thông báo nợ thuế nên được gửi định kỳ hàng năm, trước mùa quyết toán thuế để người dân kịp đối chiếu, bổ sung nếu có sai sót. Nếu khoản nợ phát sinh do thu nhập vãng lai chưa được khấu trừ đầy đủ, cơ quan quản lý không nên xử phạt chậm nộp mà chỉ truy thu phần thuế còn thiếu.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn – Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín – cho hay hầu hết người dân phát hiện nợ thuế “trên trời rơi xuống” vào mùa cao điểm quyết toán thuế TNCN hàng năm. Nhưng năm nay hiện tượng này đột biến khi áp dụng quy định sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế duy nhất, thay vì tách biệt như trước. Đây là thông tin rất dễ bị lộ và lợi dụng cho mục đích kê khai thuế.
Theo ông Sơn, động cơ chính khi các doanh nghiệp khai khống thu nhập cho cá nhân là để bù đắp chi phí và giảm lợi nhuận hoặc lỗ, nhằm đóng thuế ở mức thấp nhất. Thực trạng này phổ biến ở những doanh nghiệp hoạt động không chân chính, quy trình kế toán lỏng lẻo.
TS Nguyễn Ngọc Tú, Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, nhìn nhận không ít người dân bị “nợ thuế oan” do doanh nghiệp kê khai khống thu nhập nhằm trốn thuế. Vì vậy, trách nhiệm trước hết thuộc về doanh nghiệp kê khai sai, sau đó là cơ quan quản lý thuế.
Cũng theo ông Tú, ngành thuế cần sớm cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu để người nộp thuế chủ động theo dõi nghĩa vụ tài chính của mình. Đồng thời, thông báo nợ thuế phải được gửi trực tiếp tới người dân thông qua VNeID, số điện thoại, eTax Mobile… thay vì để nhiều năm sau người dân mới phát hiện.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas, cho rằng cơ quan thuế cần đồng bộ dữ liệu tốt hơn, đồng thời gửi thông báo tự động tới người nộp thuế qua ứng dụng eTax Mobile, VNeID hoặc qua tin nhắn.
Để bảo vệ quyền lợi người nộp thuế, cơ quan thuế tại nhiều địa phương đã hướng dẫn người dân cách tra cứu và phản ánh trường hợp bị khai khống thu nhập trên ứng dụng eTax Mobile.
Theo hướng dẫn, người nộp thuế mở ứng dụng eTax Mobile, chọn chức năng “Tra cứu thông tin quyết toán”, sau đó chọn năm cần tra cứu và nhấn “Tra cứu”.
Tại mục “Xem chi tiết”, người dùng cần kiểm tra toàn bộ thông tin thu nhập do các đơn vị chi trả đã kê khai. Nếu phát hiện doanh nghiệp khai khống thu nhập hoặc kê khai sai thông tin, người nộp thuế có thể chọn chức năng “Gửi thông tin đến cơ quan thuế”.
Hệ thống sẽ hiển thị hai lựa chọn gồm: “Tôi không có thu nhập tại cơ quan chi trả này” hoặc “Tổ chức khai sai thông tin thu nhập của tôi”. Người dùng nhập lý do, đính kèm tài liệu chứng minh (nếu có), xác nhận cam kết thông tin đúng sự thật rồi gửi đến cơ quan thuế.
Minh Anh / Vietnamfinance.vn
