Chủ nhà ở những khu vực “tuyến đầu” dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai ở Mỹ không thể có được mức bảo hiểm đầy đủ vì các công ty bảo hiểm đã rời khỏi tiểu bang để tránh tổn thất.
Sự tàn phá của thiên tai
Các vụ cháy rừng với quy mô đang diễn ra tại Los Angeles giống như một thứ gì đó trong phim: rộng lớn, di chuyển nhanh, không thể đoán trước và tàn nhẫn. Phạm vi và mức độ của chúng thậm chí còn khiến California, nơi đã quá quen với hỏa hoạn, phải ngạc nhiên.
Những đám cháy khủng khiếp này cũng là bằng chứng về những hậu quả có thể xảy ra khi hành tinh tiếp tục nóng lên, hậu quả mà các công cụ quản lý rủi ro truyền thống, chẳng hạn như bảo hiểm nhà ở, ngày càng trở nên lỗi thời.
Các đám cháy thậm chí không hề có dấu hiệu gì vào ngày 7/1. Dấu hiệu duy nhất cho thấy những gì sắp xảy ra là dự báo về một số cơn gió Santa Ana mạnh nhất và nguy hiểm nhất từng được ghi nhận sẽ tràn ra khỏi Great Basin và vào Nam California.
Nhưng chúng lại trùng hợp với điều kiện hạn hán, thảm thực vật khô, độ ẩm thấp và nhiệt độ không khí tương đối cao, khiến Cơ quan Thời tiết Quốc gia phải ban hành cảnh báo cháy rừng “cực kỳ nghiêm trọng” cho khu vực xung quanh Los Angeles, cảnh báo đầu tiên như vậy ở 48 tiểu bang phía nam của Mỹ vào đầu tháng 1.
Không mất nhiều thời gian để những cảnh báo này thành sự thật. Trong vòng vài giờ, một đám cháy nghiêm trọng đã đe dọa khu phố Pacific Palisades ở phía tây Los Angeles, di chuyển nhanh đến mức một số cư dân đã bỏ xe trên đường và chạy bộ.
Đến sáng 8/1, ba đám cháy ngoài tầm kiểm soát đã lan rộng trên 4.500 mẫu Anh xung quanh thành phố, cướp đi sinh mạng của ít nhất hai người và phá hủy ít nhất 100 tòa nhà và đe dọa hàng trăm nghìn người và hàng chục nghìn ngôi nhà và doanh nghiệp. Và tình trạng khẩn cấp vẫn chưa lên đến đỉnh điểm, với gió mạnh dự kiến sẽ tiếp tục những ngày còn lại của tuần.
Luôn có gió Santa Ana và cháy rừng ở California. Nhưng biến đổi khí hậu đã khiến sự kết hợp của cả hai trở nên tàn phá hơn nhiều. Không khí ấm hơn thải ra nhiều hơi ẩm hơn khi trời mưa và tuyết, điều này khuyến khích sự sống của thực vật vào mùa xuân.
Nhưng sau đó tất cả những cây đó trở nên dễ bắt lửa trong mùa hè và mùa thu nóng nực, khô hạn. Khi gió Santa Ana thổi xuống qua các hẻm núi ra khỏi Great Basin vào những tháng lạnh hơn, chỉ cần một tia lửa là có thể tạo ra một đám cháy lớn lan rộng nhanh chóng.
Và những đám cháy đó tạo ra những tia lửa mới, lan truyền đám cháy trên khắp các khu vực với nhà cửa san sát. Những công trình này, được xây dựng ở nơi được gọi là giao diện đất hoang – đô thị, đã nhanh chóng bị những ngọn lửa nuốt chửng.
Khủng hoảng bảo hiểm nhà ở
Tình trạng thừa nhà ở tại những nơi ngày càng dễ xảy ra hỏa hoạn đã tạo ra một cuộc khủng hoảng bảo hiểm ở California, với nhiều công ty bảo hiểm lớn rút khỏi tiểu bang để tránh thêm tổn thất.
Gần 500.000 người California đã chuyển sang công ty bảo hiểm cuối cùng của tiểu bang là FAIR Plan, đã tăng gấp đôi quy mô trong 5 năm qua. Tiểu bang hiện phải chịu gần 458 tỷ USD thiệt hại tiềm tàng, một con số đã tăng gần gấp 3 kể từ năm 2020.
Các khu phố trên đường đi của Palisades và các đám cháy khác đang bùng cháy trong tuần này là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tình trạng “đào tẩu” của công ty bảo hiểm trong những năm gần đây.
Mã ZIP 90272 của Pacific Palisades đã chứng kiến 1.930 hợp đồng bảo hiểm không được gia hạn từ năm 2019 đến năm 2024, theo thống kê của San Francisco Chronicle.
Pacific Palisades cũng là đơn vị sử dụng chính sách FAIR lớn thứ năm của tiểu bang, với gần 6 tỷ USD tiền mặt. Ngay cả một phần nhỏ trong số tiền đó cũng sẽ vượt quá khả năng của FAIR, theo báo cáo mới nhất, công ty này có khoảng 700 triệu USD tiền mặt.
Thiệt hại bổ sung có thể được chuyển cho các công ty bảo hiểm tư nhân, những công ty này sẽ chuyển ngay những chi phí đó cho những khách hàng ít rủi ro hơn của họ.
Tháng trước, Ủy viên Bảo hiểm California Ricardo Lara đã công bố những điều chỉnh chính sách để khuyến khích các công ty bảo hiểm quay trở lại tiểu bang. Giờ đây, họ có thể sử dụng mô hình thảm họa để thiết lập mức phí sau thời gian dài chỉ xem xét các khoản lỗ lịch sử. Nhưng một phần trong mô hình của họ cũng phải bao gồm các biện pháp phòng cháy chữa cháy mà chủ sở hữu tài sản thực hiện.
Các công ty bảo hiểm giờ đây cũng có thể chuyển chi phí tái bảo hiểm cho khách hàng của họ. Các nhà cung cấp bị thu hút trở lại tiểu bang bởi những ưu đãi này phải bảo hiểm các khu vực rủi ro ở mức 85% thị phần toàn tiểu bang của họ.
Mục đích của những cải cách như vậy là thúc đẩy tính khả dụng của bảo hiểm tư nhân, duy trì mức giá phải chăng và cải thiện tính đầy đủ của phạm vi bảo hiểm.
Ông Kenneth Klein, một giáo sư tại Trường Luật California Western ở San Diego, cho rằng các quy định mới có thể sẽ giúp tăng tính khả dụng, nhưng chắc chắn sẽ không giúp tăng khả năng chi trả; các công ty bảo hiểm sẽ tăng giá và họ sẽ sử dụng các mô hình hộp đen để làm như vậy.
Các kế hoạch bảo hiểm tư nhân sẽ đầy đủ hơn, nghĩa là chúng sẽ chi trả nhiều thiệt hại hơn so với Kế hoạch FAIR. Chúng thường là các kế hoạch “giá trị chi phí thay thế”, so với các kế hoạch “giá trị tiền mặt thực tế” của FAIR.
Nhưng ngay cả các kế hoạch bảo hiểm tư nhân cũng không phải lúc nào cũng đủ để hoàn trả toàn bộ cho chủ nhà, do chi phí xây dựng lại tăng cao, đặc biệt là sau một thảm họa lan rộng. Klein đã gợi ý rằng 80% người Mỹ không có đủ bảo hiểm nhà ở.
Theo ông Klein, những người mua bảo hiểm tư nhân sẽ nghĩ rằng họ có bảo hiểm đầy đủ và thỏa đáng. Công ty bảo hiểm của họ thậm chí có thể nghĩ như vậy.
Đây không chỉ là vấn đề của California. Các tiểu bang khác ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu đang được bảo hiểm không đầy đủ cho các vụ cháy, lũ lụt, bão và các thảm họa khác đang trở nên thường xuyên hơn hoặc dữ dội hơn hoặc cả hai khi hành tinh nóng lên.
Theo các chuyên gia, có thể có hơn 1.000 USD trong các khoản lỗ ẩn về giá trị nhà ở chỉ riêng từ lũ lụt và hỏa hoạn, gây ra mối đe dọa về một cuộc khủng hoảng tài chính nhỏ.
Florida và nhiều tiểu bang khác có các cuộc khủng hoảng bảo hiểm của riêng họ, mà họ đã xoay xở ở các mức độ thất bại khác nhau. Nhiều chủ nhà ở những nơi này đang chuyển sang không chỉ các công ty bảo hiểm của tiểu bang mà còn cả các công ty bảo hiểm được quản lý lỏng lẻo, tự chịu nhiều rủi ro hơn cho bản thân và cuối cùng là người nộp thuế.
Theo Thanh Tú / Vietnamfinance.vn
