Sau hơn 20 năm quy hoạch thành phố mới và 10 năm điều chỉnh quy hoạch thành đô thị mới, Nhơn Trạch vẫn chỉ thưa thớt những căn biệt thự bỏ hoang, vắng bóng người.
Năm 1996, huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) được phê duyệt quy hoạch lên thành phố, là đô thị loại II, dân số dự kiến năm 2005 là 100.000 người (diện tích 2.000 ha) và đến năm 2020 khoảng 500.000 người (8.000 ha) với các khu chức năng như công nghiệp, dân dụng, đô thị… 10 năm sau, Nhơn Trạch lại được phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng đô thị mới Nhơn Trạch, dự kiến lên thành phố hiện đại vào năm 2015.
Trong quy hoạch tổng thể, thành phố mới Nhơn Trạch có hàng trăm dự án thành phần với nhiều lợi thế. Chính vì vậy nơi đây trở thành “thủ đô” của các dự án phát triển khu đô thị, khu dân cư mới. Tuy nhiên, thành phố mới này không thu hút người dân đến sinh sống như kỳ vọng. Dự án cao tầng nhất ở trung tâm Nhơn Trạch đã hoàn thiện 1 block nhưng chủ đầu tư đã bỏ trống nhiều năm.
Một số dự án khác nằm khu vực trung tâm, gần các cơ quan hành chính mới chỉ thi công phần tầng hầm, nước ngập sâu như bể bơi, phía trên sắt thép dang dở.
Dãy nhà liền kề hàng chục căn, cao 3 tầng được xem là lớn nhất tại khu vực này. Dãy nhà đã hoàn thiện nhưng ít có dấu hiệu người ở, hầu hết cửa đóng im ỉm.
Một số căn biệt thự lớn có diện tích sàn 300-500 m2 gần như đã hoàn thiện bị bỏ trống bên cạnh những móng biệt thự khác đã hình thành và cũng dang dở.
Có lợi thế lớn về phát triển các khu công nghiệp, dịch vụ nên sau khi có phê duyệt quy hoạch, địa phương này đã thu hút rất nhiều dự án đầu tư đô thị. Cách trung tâm hành chính huyện 2-5 km là các dự án có quy mô hàng trăm ha như Khu đô thị mới Đông Sài Gòn quy mô 941 ha, Khu đô thị mới Long Thọ – Phước An 224 ha, Khu đô thị mới Phước An, Sunflower City quy mô 150 ha, Khu dân cư Long Tân 50 ha… đã được quy hoạch, triển khai xây dựng hạ tầng.
Nổi bất nhất của tình trạng chủ đầu tư “bỏ của chạy lấy người” là Khu đô thị mới Long Thọ – Phước An (nằm trên 2 xã Phước An và Long Thọ) được triển khai từ năm 2005. Đây là một trong những dự án đầu tiên và có quy mô lớn, đã có hệ thống hạ tầng đường sá hoàn chỉnh. Tuy nhiên, các lô đất vẫn chỉ là những bãi trồng sắn rộng lớn.
Theo quy hoạch phê duyệt, khu dân cư hiện đại này sẽ bao gồm các con phố biệt thự, nhà liền kề, chung cư, trường học, siêu thị, các trung tâm văn hóa, công viên… Khoảng 10 năm trước, nhiều nhà đầu tư từ Bắc vào Nam đổ tiền vào đây nhưng sau một thời gian phải “tháo chạy”.
Hàng loạt căn biệt thự có diện tích vài trăm m2 được xây thô rồi bỏ hoang lâu ngày, cây cối mọc bao trùm, tạo nên khung cảnh u ám.
Trong ảnh là 8 căn biệt thự dang dở như những lô cốt nằm cạnh 4 căn khác đã hoàn thiện nhưng cũng bị cỏ dại um tùm bao quanh.
Đây từng được coi là điểm sáng về đô thị mới trong việc đón đầu thực hiện quy hoạch thành phố mới Nhơn Trạch, với nhiều hạng mục hạ tầng như đường nội bộ, hệ thống thoát nước, điện, cáp viễn thông…
Cùng với đó là các khu biệt thự sang trọng, nhà liền kề có kiến trúc hiện đại được xây dựng. Tuy nhiên, những căn biệt thự này lại bị bỏ hoang nhiều năm nay.
Một số biệt thự được chủ đầu tư bịt cửa, đục tường để nuôi yến. Khu dân cư vắng bóng người nhưng chim yến chao lượn từng đàn. Tiếng máy dụ chim vào tổ và tiếng chim tạo cảm giác ghê sợ cho những người lần đầu đặt chân tới.
Sau nhiều năm bỏ trống, các biệt thự sang trọng, bắt mắt ban đầu trở nên hoang hóa. Phần lớn hạng mục, cả bên ngoài và bên trong của các căn biệt thự đều bị xuống cấp, vài căn cửa không còn đóng kín.
Bên trong, các biệt thự chưa được thi công nội thất, chỉ là những lớp tường gạch và cột bê tông thô suốt hơn 10 năm.
Theo một môi giới bất động sản, các căn biệt thự này được xây dựng nhằm đón đầu việc các chuyên gia tới làm việc ở các khu công nghiệp, dự án lớn quanh khu vực. Hiện nay, căn hộ được rao cho thuê với giá gần 10 triệu đồng/tháng nhưng không có khách. Cách xa trung tâm huyện, khu biệt thự thiếu các loại hình dịch vụ, an sinh xã hội, do đó không mấy người mặn mà tới ở.
Khung cảnh một trong những khu đô thị lớn nhất của thành phố mới Nhơn Trạch trở nên hoang vu đến ớn lạnh.
Chuyên gia bất động sản cho rằng các dự án khu đô thị ở Nhơn Trạch là hậu quả của việc đầu tư tràn lan, không sát với nhu cầu về nhà ở trên thị trường. Nhiều chủ đầu tư đăng ký dự án với mục đích “xí chỗ”. Việc đăng ký đầu tư tràn lan này khiến quy hoạch Nhơn Trạch có quá nhiều dự án ảo, nhiều nhà đầu tư không đủ năng lực, điều kiện để thực hiện.
Cách đầu tư theo tâm lý đám đông trong thời kỳ siêu lợi nhuận của bất động sản đã khiến nhiều người ngậm ngùi “chôn tiền” ở khu đô thị mới giáp ranh TP.HCM và cách trung tâm quận 1 chỉ 20 km này.
Khi các nhà đầu tư tháo chạy, các dự án vệ tinh xung quanh trung tâm thành phố ngoài những con đường nhựa thẳng tắp, trên các lô đất chỉ là những trụ bê tông trơ khung sắt bị cây, cỏ bao kín.
Nhơn Trạch có vị trí quan trọng trong tam giác phát triển kinh tế TP.HCM- Đồng Nai – Bà Rịa – Vũng Tàu. Đồ họa: Phượng Nguyễn.
Nhơn Trạch nằm ở phía tây nam tỉnh Đồng Nai, phía đông TP.HCM, trong bán kính 20 km từ quận 1, TP.HCM và cách sân bay Long Thành tương lai chỉ 10 km, giáp các quận 2, 9 và quận 7 của TP.HCM. Việc di chuyển giữa nơi này đến TP.HCM hiện thông qua phà Cát Lát (nối quận 2 và Nhơn Trạch). Đây được xem là trung tâm của vùng tam giác phát triển kinh tế TP.HCM – Đồng Nai – Bà Rịa – Vũng Tàu và được đánh giá là cánh tay nối dài về phía Đông của TP.HCM.
Những tên tuổi lớn đã đầu tư tại huyện Nhơn Trạch như Tập đoàn VinaCapial, Công ty Tín nghĩa, Tổng công ty xây dựng Hà Nội, Tập đoàn đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD), Berjaya (Malaysia), Phúc Khang, Thăng Long, Đệ Tam…
Năm 2016, UBND TP.HCM đã kiến nghị Thủ tướng chấp thuận chủ trương bổ sung quy hoạch xây dựng cầu thay thế phà Cát Lái trong Quy hoạch phát triển giao thông vận tải TP.HCM đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020. Theo đề xuất, cầu Cát Lái có chiều dài khoảng 4 km. Điểm đầu dự án kết nối với nút giao thông Mỹ Thủy (quận 2, TP.HCM) và điểm cuối cách bến phà Cát Lái hiện hữu khoảng 1,2 km, thuộc xã Phú Hữu, đô thị Nhơn Trạch.
