Có gần 30 ngân hàng hạ lãi suất huy động trên bảng niêm yết trong tháng 10, với mức giảm tới 0,7%/năm nhưng mức ưu đãi thực tế tại nhiều ngân hàng vẫn neo cao, tới 10%/năm.
Gần 30 ngân hàng hạ lãi suất huy động trong tháng 10
Sau thời gian dài liên tục được điều chỉnh đi lên, mặt bằng lãi suất huy động đang có dấu hiệu đảo chiều.
Thị trường tiền gửi hiện ghi nhận xu hướng điều chỉnh quy mô lớn. Trong tháng 10, có tới 29 ngân hàng thương mại đồng loạt giảm lãi suất huy động. Diễn biến này xuất hiện ở ít nhất một kỳ hạn hoặc hình thức gửi tiền.
Danh sách 29 ngân hàng hạ lãi suất huy động trong tháng 10 bao gồm: Bac A Bank, BaoViet Bank, OCB, HDBank, KienlongBank, Nam A Bank, NCB, Sacombank, TPBank, VPBank, ABBank, LPBank, VietBank, BVBank, MBV, PVcomBank, SHB, MB, SeABank, Techcombank, PGBank, VietABank, Saigonbank, GPBank, MSB, Vietcombank, VietinBank, Agribank và BIDV.
Một số ngân hàng như Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank HDBank, PGBank và BVBank chỉ điều chỉnh lãi suất niêm yết tại quầy. Trong khi hầu hết ngân hàng khác áp dụng mức giảm đối với cả tiền gửi trực tuyến và tại quầy.
Đa số ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức giảm phổ biến 0,5 điểm phần trăm. Song mức điều chỉnh có sự khác biệt giữa các ngân hàng và từng kỳ hạn.
Đáng chú ý, trong khi phần lớn ngân hàng giảm lãi suất tối đa 0,5 điểm phần trăm thì một số nhà băng ghi nhận biên độ hạ lãi suất cao hơn mặt bằng chung.
Cụ thể, NCB giảm 0,6 điểm phần trăm lãi suất tiết kiệm các kỳ hạn từ 6 tháng. Trong khi SeABank hạ tới 0,7 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn 18-36 tháng.
Một số ngân hàng cũng giảm lãi suất tới 0,5 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Chẳng hạn, MB giảm 0,4 điểm phần trăm ở kỳ hạn 6-11 tháng và 0,5 điểm phần trăm từ kỳ hạn 12 tháng trở lên. VPBank cũng hạ 0,4 điểm phần trăm đối với kỳ hạn 6-11 tháng, đồng thời hạ 0,3-0,5 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 12 tháng. Techcombank giảm 0,1 điểm phần trăm kỳ hạn 6-11 tháng và giảm 0,5 điểm phần trăm cho kỳ hạn từ 12 tháng.
Theo biểu lãi suất niêm yết của hơn 30 ngân hàng vào ngày 31/10, ở các kỳ hạn từ 1-6 tháng có mức lãi suất niêm yết cao nhất chỉ là 6,6%. Trong khi ở các kỳ hạn dài hơn, từ 12 tháng trở lên, mức lãi suất niêm yết cao nhất cũng chỉ 7%.
Động thái hạ lãi suất huy động đồng loạt trên toàn hệ thống diễn ra sau yêu cầu từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhằm triển khai đồng bộ các giải pháp hạ nhiệt chi phí vốn.
Từ đầu tháng 10 đến nay, NHNN liên tục ban hành công văn và nhắc nhở các tổ chức tín dụng giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Ngày 18/10, nhà điều hành chỉ thị các ngân hàng thương mại giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi niêm yết kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Mục tiêu của đợt điều chỉnh này là tạo dư địa giảm lãi suất cho vay, tập trung mức giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các ngành ưu tiên.
NHNN nhấn mạnh các nhà băng không chạy đua lãi suất huy động, đồng thời giám sát qua hệ thống báo cáo; các trường hợp không chấp hành có thể bị xem xét giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.
Lãi suất tiết kiệm có thực sự giảm?
Dù gần 30 ngân hàng đã thông báo giảm lãi suất huy động theo đúng chỉ đạo của NHNN nhưng cuộc đua lãi suất huy động dường như chưa thực sự “hạ nhiệt” như trên bảng niêm yết.
Tại một số ngân hàng, mức lãi suất huy động công khai và mức lãi suất được ưu đãi có sự chênh lệch đáng kể. Trong khi biểu lãi suất thông thường phổ biến ở mức 5-6%/năm thì khách hàng có khoản tiền gửi lớn vẫn được giới thiệu mức lãi suất 8-9%/năm.
Để có lãi suất cao hơn biểu lãi suất niêm yết, khách hàng thường được giới thiệu gửi tiết kiệm tại quầy theo hình thức sổ giấy để hưởng các mã ưu đãi của nhân viên nhà băng. Với các khách hàng muốn gửi online, các ngân hàng vẫn có thể nâng mức lãi suất sau khi gửi.
Ngày càng nhiều ngân hàng có mã voucher tự động áp dụng qua ứng dụng mà không yêu cầu số tiền tối thiểu, hoặc nếu có chỉ từ vài triệu đồng, như Vietcombank, MB, SHB hay NCB…
Trên nhiều hội nhóm tư vấn lãi suất ngân hàng, khách hàng vẫn được tư vấn, giới thiệu mức lãi suất ưu đãi cao hơn từ 1-3% so với bảng lãi suất niêm yết.
Nhiều nhân viên tư vấn của các ngân hàng giới thiệu mức lãi suất thực tế sau ưu đãi từ 9-10%. Mức lãi suất này hầu như không giảm so với mức lãi suất 9,5-10% được một số ngân hàng tư nhân nhỏ đưa ra để huy động tiền gửi, trước khi có chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất của NHNN.
Có thể thấy, lãi suất tiền gửi niêm yết đang giảm sau yêu cầu của NHNN nhưng nhu cầu huy động vốn của các ngân hàng thương mại chưa hạ nhiệt.
Việc giảm lãi suất huy động sẽ gây áp lực lớn tới các ngân hàng khi chênh lệch giữa cho vay và huy động vẫn ở mức cao, trong khi ngân hàng vẫn rất khát vốn. Điều này cũng khiến các ngân hàng có thể tìm nhiều cách để “lách” chỉ đạo thông qua các hình thức khuyến mãi hoặc điều chỉnh lãi suất thực tế sau khi khách hàng gửi tiết kiệm theo biểu lãi suất niêm yết.
Áp lực huy động vốn vẫn lớn khi nhu cầu tín dụng thường tăng mạnh vào những tháng cuối năm. Việc vừa phải giảm lãi suất, vừa bảo đảm nguồn vốn cho hoạt động cho vay khiến các ngân hàng phải tìm cách cân đối giữa thanh khoản và chi phí đầu vào.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định lãi suất huy động có thể giảm nhanh trong ngắn hạn và ổn định đến cuối năm, nhưng khó giảm sâu trong năm 2027 do chênh lệch giữa huy động và tín dụng vẫn lớn.
Theo Yuanta, lãi suất toàn hệ thống khó giảm sâu trong ngắn hạn mà nhiều khả năng chỉ điều chỉnh có chọn lọc. Nếu áp lực thanh khoản và tín dụng gia tăng, mặt bằng huy động thậm chí có thể chịu sức ép trở lại vào đầu năm 2027.
Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc giảm lãi suất niêm yết là tín hiệu tích cực, nhưng nếu chi phí huy động thực tế vẫn ở mức cao thì dư địa giảm lãi suất cho vay sẽ không nhiều.
Bài toán của các ngân hàng không đơn thuần là giảm một con số trên bảng lãi suất mà quan trọng hơn là phải duy trì được nguồn vốn đủ lớn nhưng không làm chi phí đầu vào tăng quá mạnh.
Còn PGS. Ngô Minh Vũ, Đại học Kinh tế TP.HCM, nhìn nhận để mặt bằng lãi suất giảm bền vững, các ngân hàng cần chấp nhận thu hẹp một phần biên lãi ròng (NIM), thay vì chỉ tìm cách chuyển chi phí huy động sang người vay.
Minh Dũng / Vietnamfinance.vn
