Việc TP. Hà Nội lên kế hoạch xử lý sai phạm tại 12 dự án nhà ở của Tập đoàn Mường Thanh là quyết định chưa từng có tiền lệ, bắn đi thông điệp rõ ràng về quản lý đô thị. Đây được xem là hành động nhất quán với chủ trương tái thiết căn bản diện mạo đô thị Thủ đô, sau khi có quy hoạch trăm năm.
Kết thúc những nhức nhối
Vừa qua, TP. Hà Nội đã ban hành kế hoạch số 349 về việc xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả tại 12 dự án nhà ở liên quan đến các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh. 12 dự án này gồm: khu CT6 Kiến Hưng; khu hỗn hợp Đại Thanh; khu nhà ở Xa La; CT5 Tân Triều; VP3, VP5, VP6 Linh Đàm; HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và CT11, CT12 Kim Văn – Kim Lũ.
Ngày 10/10, HĐND Thành phố Hà Nội đã công khai có dự thảo Nghị quyết về Cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án thuộc các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản làm đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, người quản lý điều hành hoặc tham gia góp vốn thành lập, hợp tác đầu tư trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nói về diễn biến mới của lộ trình xử lý các sai phạm này, Sở Xây dựng Hà Nội nhấn mạnh việc xây dựng nghị quyết về nghị quyết cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản là cần thiết và cấp bách.
Sở Xây dựng Hà Nội có tờ trình dự thảo báo cáo đánh giá tác động chính sách dự thảo Nghị quyết cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án thuộc các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản làm đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, người quản lý điều hành hoặc tham gia góp vốn thành lập, hợp tác đầu tư trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Cũng theo dự thảo của Sở Xây dựng Hà Nội, trong bối cảnh các dự án của Tập đoàn Mường Thanh có vi phạm nghiêm trọng về các lĩnh vực: tài chính, đất đai, quy hoạch, xây dựng; hệ thống pháp luật hiện hành đã có đầy đủ các chế tài để xử lý vi phạm.
Hết thời hợp thức hoá sai phạm
Đánh giá về kế hoạch trên của TP. Hà Nội, ông Nguyễn Thế Điệp, Phó chủ tịch Câu lạc bộ bất động sản Hà Nội, cho rằng đây là chủ trương đúng đắn, thể hiện sự kiên quyết của lãnh đạo thành phố trong việc tái thiết bộ mặt đô thị của Thủ đô.
“Thời gian qua, lãnh đạo Hà Nội đã thực thi những quyết sách đột phá, tạo điều kiện cho sự phát triển vượt bậc của Thủ đô trong những năm tới đây. Có thể nói, ban lãnh đạo Hà Nội rất xuất sắc, làm được những điều mà trước đây chúng ta không tưởng tượng được”, ông Điệp nhấn mạnh.
Bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và bất động sản, cũng đánh giá cao kế hoạch của TP. Hà Nội trong xử lý sai phạm. “Việc xử lý sai phạm bảo đảm 3 yếu tố: thượng tôn pháp luật, hiệu quả kinh tế và quyền lợi cư dân. Thành phố không mặc định mọi sai phạm đều phải phá dỡ mà có phân loại: hạng mục nào được tồn tại, hạng mục nào phải phá dỡ”.
Trong kế hoạch của TP. Hà Nội, định hướng phá dỡ các hạng mục sai phạm tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh là nội dung gây ra nhiều tranh luận nhất. Ông Nguyễn Thế Điệp cho rằng đây là điều cần phải cân nhắc kỹ.
“Chủ trương không sai, nhưng thành phố có thể cân nhắc giải pháp tối ưu hơn, lại giữ được ổn định, ví dụ xử phạt, còn phá dỡ thì ở một góc độ nào đó cũng là một sự lãng phí. Đó là chưa nói, trong cái sai của doanh nghiệp cũng có một phần lỗi của cơ quan quản lý nhà nước giai đoạn trước”, ông Điệp nói trong cuộc trao đổi với Đầu tư Tài chính – VietnamFinance.
Bà Phạm Thị Miền lại cho rằng nếu áp dụng biện pháp “phạt cho tồn tại” thì sẽ gây ra hai hệ lụy. Một là các vấn đề về an toàn phòng cháy chữa cháy, quá tải hạ tầng – dịch vụ tiếp tục tồn tại, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của cư dân. Hai là điều này tạo ra tiền lệ xấu cho thị trường.
“Đơn vị tuân thủ pháp luật một cách đầy đủ lại phải cạnh tranh không bình đẳng với đơn vị làm sai nhưng được hợp thức hoá bằng tiền phạt sẽ tạo ra rủi ro lớn trong môi trường đầu tư, kinh doanh. Nếu lợi ích thu được từ việc vi phạm lớn hơn chi phí nộp phạt, doanh nghiệp sẽ có động lực để tiếp tục vi phạm”, bà Miền phân tích.
Tuy nhiên, bà Miền cũng lưu ý rằng việc phá dỡ hạng mục sai phạm phải được tiến hành một cách thận trọng, trên cơ sở rà soát kỹ lưỡng, xem xét tối đa những gì có thể cho khắc phục để tồn tại.
“Mọi quy trình phải được minh bạch một cách kịp thời, để người dân yên tâm, tránh gây tâm lý hoang mang, bởi căn nhà với nhiều người là thành quả cả đời lao động. Khi người dân yên tâm, niềm tin vào quyết định của cơ quan nhà nước mới được củng cố. Đấy sẽ là điều kiện căn bản để thành phố tiếp tục thực hiện các công việc tương tự trong tương lai”.
Nhìn ở góc độ rộng hơn, bà Phạm Thị Miền cho rằng kế hoạch xử lý vi phạm tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh đã bắn đi thông điệp mạnh mẽ, cứng rắn của TP. Hà Nội trong việc tái thiết diện mạo đô thị Thủ đô. “Đây là sự cảnh báo với các doanh nghiệp về việc tuân thủ các quy định pháp luật trong xây dựng, phát triển dự án nhà ở. Sự quản lý của nhà nước sẽ không dừng lại ở giai đoạn ban đầu mà sẽ bao quát toàn bộ vòng đời dự án, phát hiện sai phạm bất kỳ lúc nào thì sẽ tiến hành xử lý lúc đó”.
Theo các chuyên gia, với việc tạo ra tiền lệ từ việc xử lý sai phạm tại các dự án của Tập đoàn Mường Thanh, thị trường bất động sản Thủ đô từ nay sẽ phát triển một cách chỉn chu hơn, chuẩn chỉ hơn. Đây là cơ sở để thị trường vận động theo hướng lành mạnh hơn, bền vững hơn, bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp của người mua – bên thứ ba ngay tình trong các giao dịch nhà ở.
Thời kỳ của sự “dễ dãi” đã kết thúc. Thị trường từ nay trở đi sẽ là cuộc chơi của những doanh nghiệp làm ăn chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật và có đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của cộng đồng.
