Bộ Tài chính đã có góp ý với dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi, trong đó đáng chú ý về đề xuất đối tượng bắt buộc tham gia BHXH.
Trong góp ý, Bộ Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi theo hướng mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh. Cụ thể, Chủ hộ kinh doanh, kể cả hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và hộ kinh doanh không đăng ký, mà có doanh thu từ 20 triệu đồng/tháng hoặc doanh thu từ 60 triệu đồng/quý trở lên, thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025), chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, phải đóng BHXH bắt buộc từ ngày 11/7/2025. Đối với các chủ hộ kinh doanh khác không thuộc quy định nêu trên, phải đóng BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2029.
Bộ Tài chính lý giải rằng, quy định mới tại Nghị định số 68/2026 đã nâng mức miễn thuế VAT, thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng, và điều này khiến cho số chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc dự báo sẽ giảm đáng kể. Do đó, Bộ có kiến nghị như trên nhằm mở rộng đối tượng tham gia, đảm bảo an sinh xã hội.
Phản hồi về đề xuất trên, Bộ Nội vụ (cơ quan soạn thảo Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi) thông tin, không tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính. Theo Bộ Nội vụ, Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn đã quy định chủ hộ có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và cũng có quy định lộ trình thực hiện.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng kiến nghị với cơ quan soạn thảo xem xét, nghiên cứu mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với một số nhóm trong độ tuổi lao động là người có việc làm, hưởng tiền lương, tiền công, thù lao hoặc thu nhập và có kê khai doanh thu hoặc thu nhập để tính, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, không bao gồm người làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp trong các hộ gia đình.
Nhóm thứ nhất là nhóm kê khai thuế theo doanh thu, gồm người có thu nhập từ hoạt động cung ứng dịch vụ, vận chuyển, giao nhận, bán hàng, môi giới, kết nối giao dịch thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ hoặc mô hình việc làm linh hoạt và các hoạt động tương tự. Đối với nhóm này, Bộ Tài chính đề xuất người lao động đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất, đồng thời được lựa chọn đóng vào quỹ ốm đau, thai sản.
Về cách thức đóng, người lao động đồng thời kê khai tham gia BHXH bắt buộc gửi cơ quan BHXH và thực hiện chuyển, đóng tiền vào tài khoản cá nhân do cơ quan BHXH quản lý, tương tự việc đóng BHXH vào quỹ hưu trí bổ sung.
Nhóm thứ hai, kê khai thuế theo tiền lương, tiền công, gồm người có quan hệ lao động với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, làm việc có thời hạn dưới 1 tháng; người làm việc không trọn thời gian, hưởng tiền lương, tiền công theo giờ, ngày hoặc tuần có tiền lương, tiền công trong tháng thấp hơn mức tham chiếu.
Bộ Tài chính đề xuất, nhóm này đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất, đồng thời đóng quỹ ốm đau, thai sản. Mức đóng vào các quỹ do người sử dụng lao động hoặc người quản lý đóng toàn bộ (100%), việc hưởng các chế độ BHXH kế thừa theo quy định hiện hành. Về phương án thực hiện, người sử dụng lao động hoặc người quản lý phối hợp với người lao động kê khai hồ sơ tham gia BHXH gửi cơ quan BHXH. Khi phát sinh tiền lương, tiền công, người sử dụng lao động hoặc người quản lý thực hiện đóng BHXH bắt buộc trước, đồng thời chi trả tiền lương, tiền công cho người lao động.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, các đề xuất trên nhằm bảo đảm đạt mục tiêu có 60% lực lượng lao động tham gia BHXH đến năm 2030, đồng thời mở rộng diện bao phủ BHXH và bảo đảm an sinh xã hội trong tương lai.
Bình Sơn / Vietnamfinance.vn
