Mỹ bắt giữ tàu Iran gần eo biển Hormuz làm leo thang xung đột, đe dọa lệnh ngừng bắn mong manh và gây nguy cơ chiến tranh toàn diện.
Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Mỹ tiến hành bắt giữ một tàu chở hàng treo cờ Iran gần eo biển Hormuz – động thái làm lung lay lệnh ngừng bắn vốn đã rất mong manh giữa các bên liên quan.
Theo cập nhật mới nhất từ Associated Press, phía Mỹ cho biết con tàu bị bắt do cố vượt qua lệnh phong tỏa hải quân do Washington áp đặt đối với các cảng của Iran. Đây là vụ chặn bắt đầu tiên kể từ khi Mỹ triển khai phong tỏa trong tuần trước.
Ngay lập tức, Bộ chỉ huy quân sự Iran tuyên bố sẽ có phản ứng thích đáng, đồng thời cáo buộc hành động của Mỹ là vi phạm lệnh ngừng bắn. Động thái này khiến nguy cơ xung đột tái bùng phát gia tăng chỉ vài ngày trước khi thỏa thuận đình chiến dự kiến hết hiệu lực.
Nguy cơ đàm phán đổ vỡ
Song song với căng thẳng trên thực địa, tiến trình ngoại giao cũng đối mặt nhiều bất ổn. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các nhà đàm phán Mỹ sẽ tới Pakistan để nối lại đối thoại với Iran. Tuy nhiên, phía Tehran chưa xác nhận tham gia.
Theo các nguồn tin quốc tế, Iran cho rằng các yêu cầu của Mỹ mang tính “áp đặt tối đa”, trong khi Washington và Israel yêu cầu Tehran phải từ bỏ hoàn toàn năng lực hạt nhân.
Các vòng đàm phán trước đó đã thất bại do bất đồng sâu sắc, đặc biệt liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran và yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt. Những khác biệt này tiếp tục là rào cản lớn khiến triển vọng đạt được thỏa thuận toàn diện trở nên xa vời.
Eo biển Hormuz – điểm nóng chiến lược
Eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới – tiếp tục là tâm điểm của khủng hoảng. Iran từng nhiều lần đe dọa đóng cửa tuyến đường này hoặc hạn chế lưu thông để đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ.
Trong những ngày gần đây, hoạt động hàng hải tại khu vực bị gián đoạn nghiêm trọng, kéo theo nguy cơ thiếu hụt năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu tăng cao.
Các chuyên gia nhận định, nếu Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, thị trường năng lượng thế giới sẽ chịu cú sốc lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới nhiều nền kinh tế, trong đó có châu Á.
Lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ
Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu từ ngày 8/4, nhưng liên tục bị thử thách bởi các vụ tấn công lẻ tẻ và căng thẳng quân sự.
Hiện thỏa thuận này dự kiến hết hạn trong vài ngày tới, song chưa có dấu hiệu rõ ràng về việc gia hạn. Việc Mỹ bắt giữ tàu Iran được xem là “đòn giáng” mới vào nỗ lực duy trì hòa bình mong manh.
Trong khi đó, Iran công bố số thương vong của cuộc xung đột đã lên tới hơn 3.300 người thiệt mạng, cho thấy mức độ khốc liệt của chiến sự thời gian qua.
Giới quan sát quốc tế cảnh báo, nếu đàm phán thất bại và lệnh ngừng bắn không được gia hạn, Trung Đông có thể bước vào giai đoạn xung đột mới với quy mô lớn hơn.
Các lực lượng đồng minh trong khu vực, bao gồm Hezbollah, cũng đã phát tín hiệu sẵn sàng leo thang nếu chiến sự tái bùng phát, làm gia tăng nguy cơ lan rộng xung đột.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế, bao gồm Liên minh châu Âu và Trung Quốc, kêu gọi các bên kiềm chế và nhanh chóng nối lại đối thoại nhằm tránh một cuộc khủng hoảng toàn diện tại Trung Đông.
