Cuộc đàm phán hòa bình Mỹ – Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào khi các phái đoàn rời Pakistan. Iran cho rằng Mỹ đã thất bại trong việc giành được lòng tin của Tehran. Trong khi Mỹ đã nêu rõ “giới hạn đỏ” của mình trong các cuộc đàm phán ở Islamabad.
Reuters đưa tin, Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh bất chấp các cuộc đàm phán kéo dài kết thúc vào 12/4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh.
Mỗi bên đều đổ lỗi cho bên kia về sự thất bại của cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ nhằm chấm dứt giao tranh đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, gây chấn động nền kinh tế toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt kể từ khi bắt đầu hơn sáu tuần trước.
“Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận, và tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là tin xấu đối với Mỹ. Vì vậy, chúng tôi quay trở lại Mỹ mà không đạt được thỏa thuận nào. Chúng tôi đã làm rõ những giới hạn đỏ của mình”, Phó Tổng thống J.D. Vance, người đứng đầu phái đoàn Mỹ, cho biết.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người dẫn đầu phái đoàn của nước này cùng với Ngoại trưởng Abbas Araqchi, đã đổ lỗi cho Mỹ vì không giành được lòng tin của Iran mặc dù nhóm của ông đã đưa ra “những sáng kiến hướng tới tương lai”.
“Mỹ đã hiểu logic và nguyên tắc của Iran và đã đến lúc họ phải quyết định xem liệu họ có thể giành được lòng tin của chúng tôi hay không,” ông Qalibaf nói trên mạng xã hội X.
Theo nguồn tin từ Pakistan, cả phái đoàn Mỹ và Iran hiện đã rời Islamabad để trở về nước. Cuộc đàm phán, diễn ra sau lệnh ngừng bắn hồi đầu tuần, là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran trong hơn một thập kỷ và là cuộc thảo luận cấp cao nhất kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Ông Vance cho biết Iran đã chọn không chấp nhận các điều khoản của Mỹ, bao gồm cả việc không chế tạo vũ khí hạt nhân.
“Chúng ta cần thấy một cam kết rõ ràng rằng họ sẽ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và họ sẽ không tìm kiếm các công cụ cho phép họ nhanh chóng sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là mục tiêu cốt lõi của tổng thống Mỹ, và đó là điều chúng tôi đã cố gắng đạt được thông qua các cuộc đàm phán này”, ông nói.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết những yêu cầu “quá đáng” của Mỹ đã cản trở việc đạt được thỏa thuận. Các phương tiện truyền thông khác của Iran cho biết đã đạt được thỏa thuận về một số vấn đề, nhưng eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran là những điểm bất đồng chính.
Theo đài truyền hình nhà nước Iran và các quan chức, Tehran đang yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz, thanh toán tiền bồi thường chiến tranh và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực, bao gồm cả Lebanon, cũng như việc thả các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài của nước này. Tehran cũng muốn thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz.
Bất chấp những bất đồng ở Islamabad, ba siêu tàu chở đầy dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào 11/4, theo dữ liệu vận chuyển cho thấy, đây dường như là những tàu đầu tiên rời khỏi vùng Vịnh kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được ký kết.
Hàng trăm tàu chở dầu vẫn đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư, chờ được rời đi trong thời gian ngừng bắn hai tuần. Các mục tiêu đã nêu của Tổng thống Trump có thể đã thay đổi, nhưng tối thiểu ông muốn đảm bảo quyền tự do đi lại cho tàu thuyền toàn cầu qua eo biển và làm tê liệt chương trình làm giàu uranium của Iran để đảm bảo nước này không thể sản xuất bom nguyên tử.
Trong khi đó, Tehran từ lâu đã phủ nhận việc tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân.
Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết việc duy trì thỏa thuận ngừng bắn hai tuần đạt được vào 7/4 là “vô cùng cần thiết” khi các bên nỗ lực chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran.
Bộ trưởng an ninh Israel Zeev Elkin nói với Đài phát thanh Quân đội rằng các cuộc đàm phán tiếp theo vẫn là một lựa chọn, nhưng ông nói thêm: “Người Iran đang đùa với lửa.”
Trong cuộc họp báo ngắn gọn, ông Vance không đề cập đến việc mở lại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng đối với khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu mà Iran đã phong tỏa kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Ông Vance cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Trump tới cả chục lần trong suốt các cuộc đàm phán. Nhưng ngay cả khi các cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn, ông Trump hôm 11/4 tuyên bố rằng một thỏa thuận không hoàn toàn cần thiết. “Chúng tôi đang đàm phán. Việc có đạt được thỏa thuận hay không không quan trọng với tôi, vì chúng tôi đã thắng rồi,” ông nói với các phóng viên.
Iran dự kiến sẽ khôi phục hầu hết các cơ sở lọc dầu và phân phối bị hư hại lên 70-80% công suất trước khi bị tấn công trong vòng một đến hai tháng, một quan chức cấp cao trong ngành dầu mỏ cho biết, khi chính quyền đang nỗ lực phục hồi sau làn sóng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Thứ trưởng Bộ Dầu mỏ Mohammad Sadeq Azimifar cho biết với Mạng Tin tức Sinh viên rằng công việc sửa chữa đã bắt đầu và một phần của nhà máy lọc dầu Lavan dự kiến sẽ hoạt động trở lại trong khoảng 10 ngày, các đơn vị khác sẽ hoạt động trở lại dần dần.
Thiên Ân / Vietnamfinance.vn
