Theo Cục Thuế, sẽ không xử lý vi phạm, không hồi tố bất lợi khi chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai.
Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã có công văn số 307 gửi Thuế tỉnh, thành phố, các Ban/đơn vị thuộc Cục Thuế về việc không xử lý vi phạm đối với hộ kinh doanh khi chuyển đổi mô hình quản lý thuế từ khoán sang kê khai.
Cụ thể, để đồng hành, hỗ trợ cá nhân, hộ kinh doanh trong việc tuân thủ pháp luật thuế, tránh các trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính trong quá trình chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang kê khai, Cục Thuế hướng dẫn một số quy định về việc không xử lý vi phạm hành chính với nhóm này.
Tại khoản 4, Điều 9 Nghị định 125 năm 2020 của Chính phủ quy định: “Không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với cá nhân trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân chậm nộp hồ sơ quyết toán thuế mà có phát sinh số tiền thuế được hoàn, hộ, cá nhân kinh doanh đã bị ấn định thuế theo quy định tại Điều 51, Luật Quản lý thuế”.
Bên cạnh đó, tại Khoản 4, Điều 5, Nghị quyết số 198 của Quốc hội có nêu rõ, nguyên tắc xử lý vi phạm và giải quyết vụ việc trong hoạt động kinh doanh là không được áp dụng hồi tố quy định pháp luật để xử lý bất lợi cho doanh nghiệp, cá nhân, hộ kinh doanh.
Căn cứ thêm vào các quy định pháp luật có liên quan khác về thuế, Cục Thuế khẳng định, trường hợp các cá nhân, hộ kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán trong năm 2025 trở về trước (bao gồm cả những hộ, cá nhân kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất, kinh doanh dẫn đến doanh thu theo phương thức khoán thuế thay đổi từ 50% trở lên) và đã được cơ quan thuế thực hiện ấn định doanh thu, xác định mức thuế khoán theo quy định của pháp luật, khi chuyển đổi sang hình thức thuế kê khai từ 1/1/2026, cơ quan thuế sẽ không thực hiện kiểm tra thuế, không sử dụng doanh thu khai thuế của hộ, cá nhân kinh doanh năm 2026 để xử lý hồi tố đối với nghĩa vụ thuế, cụ thể là truy thu, xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Trường hợp, các cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ, cá nhân kinh doanh có hành vi gian lận, che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp thì hộ, cá nhân kinh doanh sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế theo quy định tại Nghị định 125 năm 2020.
Nếu nghiêm trọng hơn, hộ, cá nhân kinh doanh có thể sẽ bị xử lý hình sự về tội trốn thuế theo quy định tại Điều 200, Bộ Luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Trước đó, chia sẻ đến các hộ, cá nhân kinh doanh, lãnh đạo Cục Thuế cũng cam kết, trong giai đoạn đầu hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình quản lý thuế, ngành thuế sẽ tập trung vào hướng dẫn, nhắc nhở thay vì kiểm tra và xử phạt.
Theo đó, khi mới chuyển đổi mô hình, việc sai sót của hộ kinh doanh thường đến từ các nguyên nhân như bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm hoặc do lỗi kỹ thuật, vì vậy giai đoạn đầu ngành thuế không đặt nặng việc kiểm tra, xử phạt.
Về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính, đại diện Cục Thuế nói, hiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính về hoá đơn đối với hộ kinh doanh đã được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng, đặc biệt giảm nhẹ so với trước đây (ví dụ như thay vì phạt từng hành vi thì hiện chỉ phạt một hành vi với tình tiết tăng nặng, mức xử phạt giảm đi nhiều). Đồng thời, phù hợp với mô hình và điều kiện hoạt động của nhóm hộ kinh doanh.
Một điểm nữa, cơ quan thuế cho biết, doanh thu hộ kinh doanh kê khai theo thực tế trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước đây.
“Song song, ngành thuế sẽ ban hành và chuẩn hóa đầy đủ căn cứ, hướng dẫn để người nộp thuế thực hiện thống nhất, dễ làm, làm đúng. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, đồng thời cung cấp miễn phí các dịch vụ thuế, dịch vụ hỗ trợ điện tử để phục vụ hộ kinh doanh. Mục tiêu là giúp hộ kinh doanh thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử thuận tiện hơn, với thao tác thực sự đơn giản, dễ làm, dễ nhớ, giảm tối đa chi phí và giảm áp lực khi thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức mới”, lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh.
Hoàng Minh / Vietnamfinance.vn
