Một tòa án Thái Lan đã chính thức phế truất Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra vào ngày 29/8, với lý do bà vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực đạo đức trong một cuộc điện thoại gây tranh cãi với cựu lãnh đạo Campuchia. Động thái này đã đẩy vương quốc rơi vào vòng xoáy bất ổn chính trị mới.
Ba Paetongtarn, con gái của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, từng gây chú ý khi trở thành nữ thủ tướng trẻ tuổi nhất của Thái Lan vào tháng 8/2024, nhưng chỉ giữ cương vị được một năm.
Cuộc gọi bị rò rỉ diễn ra ngày 15/6, trong bối cảnh căng thẳng biên giới Thái Lan – Campuchia leo thang. Trong đoạn ghi âm, bà Paetongtarn gọi cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen là “chú” và dường như chỉ trích quân đội Thái Lan về các hành động trong đụng độ biên giới khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng. Bà còn nói thêm rằng: “Nếu chú muốn điều gì, cứ nói với cháu, cháu sẽ lo liệu” – phát biểu sau đó trở thành tâm điểm trong vụ kiện chống lại bà.
Những bình luận này, được cả Bangkok và Phnom Penh xác nhận là xác thực, đã gây chấn động dư luận Thái Lan. Trong khi tinh thần dân tộc chủ nghĩa đang dâng cao vì tranh chấp lãnh thổ, phe đối lập cáo buộc bà Paetongtarn làm tổn hại đến lợi ích quốc gia.
Chỉ vài tuần sau đó, hai nước nổ ra xung đột kéo dài 5 ngày, khiến ít nhất 38 người thiệt mạng và buộc hàng trăm nghìn người phải sơ tán.
Trước làn sóng chỉ trích, bà Paetongtarn đã công khai xin lỗi, nói rằng bà “lấy làm tiếc nếu người dân Thái Lan cảm thấy bất an hoặc khó chịu về vấn đề này”. Bà cũng khẳng định phát biểu của mình là một chiến thuật đàm phán nhằm xoa dịu căng thẳng chứ không mang ý nghĩa nhượng bộ.
Ngày 1/7, Tòa án Hiến pháp đã đình chỉ chức vụ thủ tướng của Paetongtarn, song bà vẫn tiếp tục nắm giữ ghế Bộ trưởng Văn hóa sau một cuộc cải tổ nội các.
Phán quyết phế truất ngày 29/8 được xem như một cú sốc mới trong bức tranh chính trị đầy biến động của Thái Lan.
Diễn biến này cũng làm dấy lên sự chú ý tới gia tộc Shinawatra. Chỉ một tuần trước đó, cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, cha của bà Paetongtarn, đã thoát khỏi một vụ kiện khi quân có thể khiến ông phải đối mặt với bản án lên tới 15 năm tù.
