Ủng hộ chỉ thị số 29/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về một số giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã (ĐVHD), và tiếp nối chiến dịch truyền thông của CHANGE và WildAid, hơn 20 nghệ sĩ, blogger du lịch tiên phong đã thực hiện bộ ảnh và video phỏng vấn nhằm lan tỏa thông điệp “Ngưng thịt rừng, ngừng hậu họa”, đặc biệt trong những ngày cuối năm khi hàng loạt đường dây săn bắt, vận chuyển và tiêu thụ ĐVHD hoạt động mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ cho dịp lễ Tết tăng cao tại Việt Nam và các nước châu Á .
Sau hơn 5 tháng kể từ khi chỉ thị 29/CT-TTg được ban hành, tình trạng săn bắt, vận chuyển ĐVHD vẫn đang diễn ra vô cùng phức tạp. Để đáp ứng nhu cầu thịt thú rừng làm món ăn đặc sản trong khu vực đô thị, bên cạnh nguồn cung cấp từ các đường dây vận chuyển trái phép từ nước ngoài vào Việt Nam, thì nguồn cung đến từ chính từ các khu rừng ở Việt Nam. Theo báo cáo “Sự im lặng của những chiếc bẫy dây: Khủng hoảng đặt bẫy dây ở Đông Nam Á” của WWF (*), số lượng bẫy dây hiện có tại các khu rừng, khu bảo tồn ở Việt Nam là 110,7 bẫy/ km², đe dọa nghiêm trọng các loài hoang dã. Những con số này cũng nói một hiện thực là nhu cầu tiêu thụ thịt rừng trong nước vẫn còn rất phổ biến, bất chấp các nguy cơ lan truyền các dịch bệnh nguy hiểm như COVID-19. Nếu tình trạng này còn tiếp diễn, rừng Việt Nam sẽ sớm trở thành những cánh rừng “rỗng”, và đa dạng sinh học của Việt Nam sẽ bị “tụt hạng”.
Để ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng của các loài hoang dã, để không lặp lại câu chuyện cá thể tê giác Java cuối cùng ở Việt Nam, cũng như phòng tránh nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ ĐVHD sang người, hơn 20 nghệ sĩ, người nổi tiếng đã đồng hành cùng CHANGE và WildAid đồng loạt đưa tiếng nói của mình đến cộng đồng. Các nghệ sĩ đã tham gia bộ ảnh thể hiện hình tượng đặt chéo 2 ngón tay gần miệng với từ khóa “Ngưng”, thu hút đông đảo cộng đồng mạng dự đoán ý nghĩa của thông điệp. Một bộ phận lớn những người theo dõi sau đó đã vô cùng bất ngờ và bày tỏ sự thương xót khi thấy bộ ảnh tiết lộ thông điệp “Ngưng thịt rừng, ngừng hậu họa” với khung cảnh hàng loạt các loài ĐVHD bị nhốt trong lồng với ánh mắt kêu cứu, mong cầu sự tự do.
Bên cạnh đó, các nghệ sĩ cũng tham gia một video phỏng vấn, chia sẻ câu chuyện, góc nhìn của riêng mình về vấn nạn tiêu thụ, đặt bẫy thú rừng, và kêu gọi ý thức trách nhiệm bảo vệ ĐVHD khi đi du lịch lẫn trong đời sống hằng ngày. Nhiều câu chuyện lần đầu được kể bởi Hoa hậu Hoàn vũ (HHHV) Khánh Vân, Á hậu HHHV Kim Duyên, Dustin Phúc Nguyễn, Người mẫu Quang Đại, ca sĩ Quân A.P, biên đạo – vũ công Quang Đăng, ca nhạc sĩ SSAY, blogger du lịch Vinh Gấu, blogger du lịch Quỷ Cốc Tử (Ngô Trần Hải An) v.v. đã khiến cho khán giả có thể cảm nhận rõ nét hơn những nỗi đau liên quan đến vấn nạn tiêu thụ thịt rừng tại Việt Nam,
Nhà báo, đồng thời là blogger, nhiếp ảnh gia du lịch Ngô Trần Hải An, thể hiện sự thương cảm với các loài vật: “An thấy tình trạng bẫy bắt ĐVHD ở Việt Nam thật là khủng khiếp. Gần đây An có đọc 1 bài báo nói trên 1km2 rừng ở Việt Nam có hơn 100 cái bẫy với 5 loại bẫy khác nhau. Mỗi loại bẫy sẽ tiêu diệt và làm con thú chết theo 1 cách khác nhau, làm chúng rất đau đớn trước khi chết. Bạn cứ tưởng tượng trên 1km đường mà bạn gặp 100 cái hố và bạn cứ phải rớt xuống những cái hố đó để hình dung được độ thảm khốc mà những con thú phải chịu đựng.”
Cùng nói về vấn nạn bẫy bắt, HHHV Khánh Vân chia sẻ một nỗi niềm khác: “Khi nghe được những con số thống kê này Vân thấy rất đáng báo động. Vân thấy nó nguy hiểm không chỉ cho các loài động vật quý hiếm mà cả con người. Bởi nếu có ai đó đi du lịch, vào rừng chơi mà lỡ mắc vào các cọng dây bẫy đó thì tính mạng của họ sẽ gặp nguy hiểm như thế nào.”
Khi được hỏi về việc chứng kiến hay được mời ăn thịt rừng chưa? Những nghệ sĩ cũng không ngần ngại chia sẻ trải nghiệm thực tế của mình. Người mẫu Quang Đại kể: “Đại may mắn khi sinh ra và trưởng thành trong 1 môi trường mọi người xung quanh ý thức về việc không sử dụng thịt rừng. Đại chỉ chứng kiến vấn nạn này khi mình đi du lịch, và nhìn thấy thịt rừng được phục vụ trong những nhà hàng, quán ăn, quán dã chiến bên cạnh rừng”.
Dù Quân AP chưa từng ăn thịt rừng nhưng cũng tiết lộ thẳng thắn: “Mình đã từng đi đến nhiều tỉnh miền núi, vùng cao, và tới những vùng đó thì những người bạn làm chung chương trình lại rủ đi ăn thịt rừng, vì ở khu vực đó người dân xem đó là đặc sản.”
Cũng như Quân AP, Quang Đăng thổ lộ: “Nhiều lần Quang Đăng được nghe kể lại có một số anh chị nghệ sĩ làm trong nghề có ăn thịt con này con kia. Quang Đăng có nghe tới những món ăn với những cái tên như tê tê, ba ba, thậm chí có cả món tim rắn”.
“Quan trọng hơn hết là chúng ta vừa trải qua 1 cái đại dịch COVID-19 rất kinh hoàng không chỉ riêng Việt Nam mà toàn cầu. Khi muốn tiêu thụ ĐVHD, mọi người hãy nghĩ đến những hậu quả khủng khiếp của nó”, Á hậu Kim Duyên bày tỏ. “Khi mọi người biết đến chương trình thì có thể dùng tiếng nói và sức ảnh hưởng của mình, dù là hành động nhỏ từ mỗi cá nhân nhưng có thể góp phần bảo vệ ĐVHD. Duyên hy vọng sẽ thấy được hình ảnh chúng ta đi du lịch vào những cánh rừng nguyên sinh được bảo tồn thì chỉ để lại những dấu chân và những bức ảnh mang về.”
Từ một góc nhìn khác, HHHV H’Hen Niê là người lớn lên với núi rừng Tây Nguyên chia sẻ: “H’Hen nghĩ nhu cầu thịt rừng có thể xuất phát từ những người ở vùng khác đến. Từ đó mới dẫn đến “cung” từ cộng đồng chính nơi H’Hen sinh sống. Có thể vì người tiêu thụ nghĩ rằng thịt rừng ngon, có vị lạ, nguồn gốc từ tự nhiên”. “H’Hen hy vọng những người yêu thương H’Hen, những người đang nghe những điều chia sẻ này sẽ tìm hiểu nhiều hơn và yêu thương những loài vật quanh mình, để bảo vệ ĐVHD của đất nước mình.”
Kết lại video phỏng vấn, Dustin Phúc Nguyễn khẳng định mạnh mẽ: “Hãy nghiêm túc nghĩ đến việc bỏ ra khỏi thực đơn của mình những món ăn có liên quan tới ĐVHD, thịt thú rừng. Đó là một điều chúng ta hoàn toàn có thể làm được!”
Cũng qua bộ ảnh, biểu tượng toàn cầu mới “Nguy hiểm, không ăn được” (Hazardous) do CHANGE và WildAid giới thiệu (có hình tam giác màu đỏ, tượng trưng cho sự nguy hiểm, với bên trong là muỗng, đũa, nĩa xếp đặt cạnh nhau khéo léo tạo thành hình đầu lâu) nhằm thể hiện thông điệp “việc tiêu thụ các loài hoang dã tiềm ẩn các mối nguy hiểm tới sức khoẻ, thậm chí tính mạng con người” được cộng đồng tiếp nhận tích cực. Biểu tượng Hazardous sẽ tiếp tục được truyền tải trên toàn thế giới, đặc biệt là các quốc gia vẫn đang phổ biến với vấn nạn tiêu thụ thịt rừng.
Hoạt động thuộc chiến dịch “Ngưng Thịt Rừng” hân hạnh nhận được sự hỗ trợ của Pangolin Crisis Fund, Dragon Capital, GalaxyME và sự đồng hành của đối tác Truyền thông Chiến lược Chicilon Media, Đài Truyền hình Việt Nam, đối tác truyền thông thân thiết Target Media, Movad, WE Media.
Quế Châu / Thị Trường Giao Dịch
