Toyota – khi gã bảo thủ bỗng dưng lột xác

Toyota đang thay đổi, từ mẫu xe thể thao concept FT-1 cho đến crossover cỡ nhỏ C-HR, hay thậm chí là Camry 2018 được khen ngợi bằng chữ “sexy”.

Một Toyota đổi mới về hình ảnh bắt nguồn từ nhà thiết kế người Mỹ. Ông đủ khả năng chiều lòng những tham vọng của Akio Toyoda, vị CEO muốn “những chiếc xe Toyota sẽ không còn nhàm chán”.

Ian Cartabiano – người mang đến thiết kế cảm xúc cho Toyota.

Nhà thiết kế người Mỹ có tên Ian Cartabiano. Ông làm việc cùng đồng nghiệp tại trung tâm thiết kế Calty của Toyota ở Newport Beach, California.

Một Toyota nhạt nhẽo đã là quá khứ

Cartabiano 43 tuổi, một người đàn ông có ngoại hình bảnh bao và đôi mắt xanh. Bắt đầu làm việc cho Toyota vào 1997, ông đã tác động mạnh mẽ tới thiết kế của Toyota, bao gồm cả siêu phẩm Lexus LC Coupe từng nhận nhiều khen ngợi từ phía chuyên gia.

Nhưng khi được hỏi về thành công, nhà thiết kế 20 năm làm việc ở Toyota khiêm tốn bày tỏ, thiết kế cảm xúc của Toyota đến từ 2 yếu tố, Giám đốc điều hành Akio Toyoda và nền tảng mô đun mới.

Toyoda không ép buộc các nhà thiết kế đi vào khuôn phép, họ được tự do sáng tạo. Và thứ 2 là nền tảng toàn cầu của Toyota, là cơ sở cho phép xe của Toyota thấp hơn, rộng hơn, gọn gàng hơn và trung tính hơn.

“Thời đại Toyota nhàm chán, nhạt nhẽo và thiếu ấn tượng đã đi qua”, Cartabiano nói tại trụ sở chính của hãng xe Nhật Bản.

“Gần như không thể bỏ qua sản phẩm của Toyota nữa”, John Manoogian, giáo sư về thiết kế phương tiện giao thông tại trường Cao đẳng Nghiên cứu Sáng tạo ở Detroit và là cựu thiết kế của General Motors, nói.

“Thật khó để thuyết phục một công ty lớn về tầm quan trọng của thiết kế như một công cụ chiến lược và một sự khác biệt về sản phẩm. Ông Toyoda hiểu rõ điều đó và đã giải phóng bộ phận thiết kế thoát ra những giới hạn”.

Nhưng từng đó là chưa đủ, sự thay đổi còn đến từ cách Toyota sử dụng tiền bạc.

Từ bảo thủ đến sexy

Việc theo đổi phát triển cấu trúc mô đun cho phép nhiều mẫu xe sử dụng chung nhiều bộ phận, đẩy chi phí sản xuất thấp xuống. Những người đứng đầu Toyota hứa rằng khoản tiền tiết kiệm từ cấu trúc mới sẽ tái đầu tư để tạo ra những chiếc xe tốt hơn, thiết kế gợi cảm hơn và tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến hơn.

Các nhà quản ký ngân sách đang làm đúng như những gì đã hứa. Đối với riêng C-HR, ngân sách thiết kế tăng 25%, Cartabiano cho biết.

“Cấu trúc mô đun làm giảm chi phí sản xuất ở một số vùng quốc gia, từ đó chuyển sang đầu tư cho bộ phận thiết kế”, Cartabiano nói. “Điều này chưa từng xuất hiện ở cách làm việc cũ”.

Cartabiano lướt tay theo những đường cong Toyota C-HR. Ông tự hào nó là chiếc xe ấn tượng và sâu sắc nhất trong dải sản phẩm của Toyota. Đường gân hông xe lượn từ vòm bánh trước, trùng xuống kéo tới vòm bánh sau và kết nối với đuôi xe, tạo nên một tổng thể đồng nhất.

“C-HR có thiết kế thực sự điên rồ”, Cartabiano nói. “Tôi nghĩ rằng C-HR xứng đáng được in ra và treo trên tường như một tác phẩm nghệ thuật”.

Không chỉ có C-HR, Camry 2018 cũng là ví dụ tuyệt vời về sự lột xác thiết kế của Toyota, đặc biệt nhất là tính khí động học của cột C. Nó được thiết kế cho phép kính chắn gió phía sau cong một chút sang 2 bên. Nếu tùy chọn thêm trần xe màu đen, Camry 2018 chẳng khác nào một chiếc sedan thể thao chuẩn mực.

“Khi vừa hoàn thành thiết kế, trông chiếc xe thật tuyệt, nhưng tôi nghĩ Toyota chẳng bao giờ chấp nhận những đường nét như vậy”, Cartabiano nhớ lại. “Thật may, các quản lý và bộ phận kỹ thuật tỏ ra rất hào hứng, và đến giờ chiếc xe đã trở thành hiện thực”.

Toyota tăng nguồn chi phí cho mọi thứ trên Camry 2018, từ đèn hậu đến tay nắm cửa. Cartabiano cho biết ông phác thảo sơ bộ chiếc Camry 2018 lần đầu trên tờ lịch bằng hình vẽ kích thước 2 inch, và cần đến 4 tháng để thiết kế xong tay nắm cửa.

Cartabiano xuất thân từ một gia đình giàu truyền thống. Mẹ của ông là một họa sĩ và cha ông là một nhà thiết kế đồ chơi cho hãng Hasbro. Thời thơ ấu của Cartabiano không giống bao đứa trẻ khác, bởi ông đam mê xe hơi hơn tất cả những niềm vui thông thường.

Trong khi những đứa trẻ khác thu thập thẻ cầu thủ bóng chày, Cartabiano ngồi vẽ về những chiếc ôtô mà ông yêu thích, và điền thông số vào mặt còn lại của tờ giấy.

Cartabiano vẽ tranh về ôtô từ năm 10 tuổi.

Năm nay là năm thứ 21 Cartabiano làm việc tại Toyota. Cartabiano có triết lý sống tương đồng với CEO Toyoda và Giám đốc thiết kế toàn cầu Tokuo Fukuichi.

“Tôi tôn trọng một thứ gì đó mới mẻ nhưng không hoàn hảo”, ông nói. “Tôi muốn làm việc với nhiều thách thức hơn là thoải mái, và tôi thích tạo ra những sản phẩm gây tranh cãi có nhiều luồng ý kiến khác nhau”.

Vẫn cần thận trọng

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, đối với một thương hiệu đại chúng như Toyota, quá tiên phong có thể làm mất đi những khách hàng cần một chiếc xe tin cậy. Thiết kế của Prius trong tương lai đang góc cạnh hóa, đôi khi không phù hợp với một chiếc xe hybrid vốn dĩ thiên về đơn giản.

“Rất nhiều người nhận định Toyota đã thay đổi quá nhiều”, Manoogian nhận định. “Tôi tin tưởng và đánh giá cao việc thay đổi để tránh những thiết kế nhạt nhẽo và nhàm chán, nhưng Toyota cần thận trọng theo đuổi hướng đi mới. Dẫu vậy, hãy để doanh số bán hàng trả lời tất cả”.

Cartabiano lại cho rằng, sự phục hưng trong thiết kế của Toyota sẽ kích thích khách hàng.

“Trong quá khứ, Toyota có bản sắc thương hiệu, và chúng tôi cứ thế áp dụng lại trên mỗi thế hệ”, Cartabiano nói. “Còn bây giờ, chúng tôi không chỉ giữ lại những gì tốt đẹp, mà còn nâng nó lên một tầm cao mới”.