NHNN cho biết việc áp dụng thời gian chờ khi chuyển tiền với giá trị theo hạn mức đăng ký là một công cụ để khách hàng tự thiết lập thêm một lớp bảo vệ đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc tiềm ẩn rủi ro.
Theo Công văn số 6190/NHNN-TT về việc cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức và thời gian chờ cho khách hàng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai dịch vụ cho phép khách hàng cá nhân đăng ký hạn mức giao dịch, thời gian chờ trước khi tiền được chuyển tới người nhận.
Trong đó, thời gian chờ là thời gian giao dịch của khách hàng chưa được chuyển đến tài khoản người thụ hưởng, được áp dụng đối với các giao dịch chuyển tiền trong nước trên kênh trực tuyến có giá trị từ hạn mức khách hàng đã đăng ký trở lên và được chuyển đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận khoản tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đó từ chính khách hàng trong vòng 1 năm liền kề trước thời điểm thực hiện giao dịch.
NHNN quy định hạn mức được tính theo từng giao dịch trên từng tài khoản thanh toán riêng biệt của khách hàng. Thời gian chờ được tính từ thời điểm khách hàng thực hiện giao dịch. Khách hàng có thể chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch áp dụng thời gian chờ cũng như thời gian chờ phù hợp, với thời gian tối thiểu là 24 giờ. Trường hợp khách hàng không đăng ký dịch vụ, ngân hàng sẽ chủ động áp dụng hạn mức 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ.
Giải thích rõ hơn về quy định này, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) cho biết điểm khác biệt cốt lõi của quy định này so với cơ chế giao dịch hiện nay là tăng cường tính chủ động của khách hàng cá nhân trong việc phòng ngừa rủi ro lừa đảo đối với các giao dịch chuyển tiền trực tuyến.
Theo đó, thay vì áp dụng một cơ chế chung cho tất cả khách hàng, quy định mới cho phép khách hàng chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch và thời gian chờ phù hợp với nhu cầu sử dụng cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của mình. Đây là một công cụ để khách hàng tự thiết lập thêm một lớp bảo vệ đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc tiềm ẩn rủi ro.
Cụ thể, thời gian chờ tối thiểu 24 giờ được áp dụng đối với các giao dịch chuyển đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 1 năm liền kề trước đó kể từ thời điểm khách hàng thực hiện giao dịch.
Khách hàng được chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch sẽ áp dụng thời gian chờ. Trường hợp khách hàng không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ; sau đó khách hàng vẫn có thể chủ động điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc không đăng ký sử dụng dịch vụ.
Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến xảy ra khi nạn nhân bị các đối tượng thao túng tâm lý, tạo áp lực hoặc hối thúc phải chuyển tiền ngay. Việc có thêm khoảng thời gian chờ sẽ giúp khách hàng đủ thời gian để cắt đứt trạng thái tâm lý bị thao túng của nạn nhân, bình tĩnh cân nhắc lại quyết định giao dịch, kiểm tra lại thông tin, trao đổi với người thân hoặc liên hệ ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường, qua đó giảm nguy cơ bị lừa đảo và tạo điều kiện để ngân hàng hỗ trợ xử lý kịp thời khi cần thiết.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy đây là giải pháp đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm tăng cường phòng, chống lừa đảo trong thanh toán điện tử. Nhiều nước như Ấn Độ, Anh, Úc, Singapore và Đài Loan đã triển khai cơ chế “thời gian chờ” (cooling-off period) hoặc các biện pháp có tác dụng tương tự đối với các giao dịch có rủi ro cao hoặc giao dịch đến người thụ hưởng mới. Mặc dù cách thức triển khai có khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu tạo thêm khoảng thời gian để khách hàng xem xét lại quyết định giao dịch trước khi tiền được chuyển đi, qua đó góp phần hạn chế các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến.
“Quy định này không thay thế các biện pháp bảo đảm an toàn giao dịch hiện hành như xác thực sinh trắc học, xác thực đa yếu tố, OTP, giám sát giao dịch bất thường hay cảnh báo rủi ro của ngân hàng, mà bổ sung thêm một lớp bảo vệ dựa trên sự chủ động của chính khách hàng”, ông Phạm Anh Tuấn cho biết
Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, việc lựa chọn hạn mức giao dịch áp dụng thời gian chờ phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng và mức độ chấp nhận rủi ro của từng khách hàng. NHNN không quy định một mức hạn mức chung phù hợp với tất cả mọi người.
Thu An / Vietnamfinance.vn
