Ngành thuế đang chuyển đổi sang quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu, trong đó tập trung khai thác dữ liệu hoá đơn diện tử, kê khai, hoàn thuế và chia sẻ thông liên ngành để nhận diện rủi ro.
Theo số liệu của cơ quan thuế, tính đến tháng 6/2026, ứng dụng cảnh báo hoá đơn điện tử đã ghi nhận 135.356 người nộp thuế (NNT) thuộc diện cảnh báo sử dụng hoá đơn điện tử.
Sau khi xử lý thông tin, có 62.210 NNT được xác định không rủi ro, 171.362 NNT được tạm dừng cảnh báo theo hệ số K, 202 người nộp thuế được yêu cầu giải trình, đồng thời tăng thu hơn 8,92 tỷ đồng, thay đổi trạng thái hoạt động của 1.921 người và chuyển 140 người nộp thuế sang cơ quan điều tra.
Đây là ứng dụng được ngành thuế triển khai từ tháng 6/2023, kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét trong nhận diện, kiểm soát rủi ro và xử lý vi phạm về hoá đơn điện tử.
Đối với ứng dụng Đối chiếu dữ liệu tờ khai thuế giá trị gia tăng (VAT) với dữ liệu hoá đơn điện tử, trong 6 tháng năm 2026, cơ quan thuế ghi nhận 2.760 tỷ đồng thuế VAT đầu ra thiếu được bổ sung và 2.559 tỷ đồng thuế VAT đầu vào thừa được điều chỉnh.
Qua kiểm tra, đã xác định 3.223 người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, 3.372 người nộp thuế tạm dừng hoạt động, 2.566 NNT đã dừng hoạt động và đang làm thủ tục dừng hoạt động và có 109 trường hợp chuyển hồ sơ sang công an.
Ngoài ra, Cục Thuế triển khai đánh giá người nộp thuế rủi ro hóa đơn trên ứng dụng TPR từ tháng 1/2026. Đến nay, ứng dụng đưa ra 126.245 người nộp thuế rủi ro cao. Trong đó, 225 doanh nghiệp đã bị xử lý, với số tiền xử lý vi phạm 18,6 tỷ đồng, 11.085 người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, 6.577 trường hợp tạm dừng hoạt động, 6.717 người nộp thuế đã dừng hoạt động và đang làm thủ tục dừng hoạt động và 474 trường hợp chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để tiếp tục xác minh, làm rõ.
Trên thực tế, thời gian vừa qua đã xảy ra nhiều vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến hoá đơn, tập trung tại một số ngành nghề đặc thù như vật liệu xây dựng, bất động sản, thương mại điện tử.
Đơn cử, mới đây Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP. HCM phát hiện, triệt phá băng nhóm mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ chuyên nghiệp với số lượng lớn, gồm 12 đối tượng, do Lê Văn Hiền, trú tại phường Tân Sơn Nhì, TP. HCM cầm đầu.
Qua điều tra, cơ quan Công an đã làm rõ trong thời gian từ năm 2022 – 2025, Lê Văn Hiền và các đối tượng có liên quan đã sử dụng 35 pháp nhân của các công ty “ma” để phát hành, mua bán trái phép 16.700 tờ hóa đơn VAT, ghi khống trị giá chưa thuế 2.814 tỷ đồng, thuế GTGT là 356 tỷ đồng, tổng trị giá là 3.171 tỷ đồng.
Công an TP. HCM cho biết, qua đấu tra, Hiền tiếp tục khai nhận sử dụng thêm 326 pháp nhân của các công ty “ma”, sử dụng 28 tài khoản ngân hàng để luân chuyển dòng tiền, hợp thức hóa việc mua bán trái phép hóa đơn với số tiền hơn 3.800 tỷ đồng.
Từ những con số trên, lãnh đạo Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định, toàn ngành chuyển mạnh sang quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu, khai thác dữ liệu hoá đơn điện tử, kê khai, hoàn thuế và phối hợp, chia sẻ thông tin liên ngành để nhận diện người nộp thuế rủi ro cao, đối chiếu, kiểm soát hồ sơ hoàn thuế bất thường, xác minh doanh nghiệp bỏ địa chỉ, doanh nghiệp trung gian, giao dịch không phù hợp với quy mô thực tế. Đồng thời, kịp thời ngừng sử dụng hóa đơn, cưỡng chế hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan công an khi có dấu hiệu tội phạm.
Ngoài ra, tăng cường phối hợp với công an, hải quan, ngân hàng, đăng ký kinh doanh, phân tích chuỗi giao dịch để phát hiện sớm rủi ro, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nâng cao tính răn đe và bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời vào ngân sách nhà nước.
Bình Sơn / Vietnamfinance.vn
