Để giải quyết áp lực thiếu hụt vốn và đáp ứng nhu cầu tín dụng, các ngân hàng đang đẩy mạnh phát hành trái phiếu với mức lãi suất hấp dẫn lên tới 9%/năm, bỏ xa mặt bằng lãi suất tiết kiệm.
Ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu lãi suất cao
Sau giai đoạn trầm lắng hồi đầu năm, thị trường trái phiếu ngân hàng đang sôi động trở lại cả về quy mô phát hành lẫn mặt bằng lãi suất.
Số liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) cho thấy, trong 5 tháng đầu năm, các ngân hàng đã chào bán hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu. Riêng trong tháng 5, giá trị phát hành đạt khoảng 33.000 tỷ đồng với hơn 30 lô phát hành thành công, chiếm hơn một nửa tổng lượng phát hành từ đầu năm đến nay.
Còn theo báo cáo từ Công ty CP Chứng khoán MBS (MBS), trong tháng 5, nhóm ngân hàng đã chính thức vượt qua bất động sản để dẫn dắt thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Theo MBS, trong tổng số 52.900 tỷ đồng trái phiếu phát hành toàn thị trường trong tháng 5 thì khối ngân hàng chiếm tới 32.800 tỷ đồng (chiếm 62% thị phần), tăng 70% so với tháng trước. Trong khi nhóm bất động sản ghi nhận giá trị phát hành trong tháng 5 giảm gần 50%, dù lãi suất huy động bị đẩy lên rất cao, trung bình khoảng 12,5%/năm.
Đáng chú ý, nhiều ngân hàng liên tiếp tung ra các đợt phát hành mới với lãi suất cao, thiết lập mốc lãi suất mới. Nếu như trước đây mức lãi suất trên 8%/năm thường chỉ xuất hiện ở các kỳ hạn dài (7-10 năm) thì hiện đã thành mức phổ biến.
Dữ liệu từ FiinRatings và ACBS cho thấy lãi suất trái phiếu ngân hàng hiện tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm ngoái.
VietABank đang dẫn đầu về mức lãi suất khi phát hành thành công lô trái phiếu trị giá 100 tỷ đồng với lợi suất 9%/năm. Mức này vượt xa lãi suất tiền gửi được niêm yết cùng thời điểm (6,1%/năm cho kỳ hạn 36 tháng).
MBBank cũng vừa phát hành 10 lô trái phiếu, huy động gần 6.000 tỷ đồng trong vòng 1 tháng với lãi suất 8,3-8,4%/năm.
Đầu tháng này, VPBank phát hành thành công lô trái phiếu trị giá 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 3 năm, lãi suất cố định 8,6%/năm.
HDBank mới thực hiện 4 đợt phát hành, còn OCB triển khai 3 đợt để huy động khoảng 3.000 tỷ đồng với mức lãi suất cao nhất lên tới 8,6%/năm.
Không chỉ nhóm ngân hàng tư nhân, ngay cả các ngân hàng thuộc nhóm dẫn đầu thị trường cũng tham gia cuộc đua nâng lãi suất trái phiếu.
Vietcombank vừa phát hành lô trái phiếu với lãi suất cố định 7,9%/năm, cao hơn khoảng 3 điểm % so với đợt phát hành cuối năm trước. BIDV cũng liên tiếp chào bán các lô trái phiếu có lãi suất trên 8,1%/năm.
Lãi suất trái phiếu ngân hàng cuối năm sẽ duy trì ở mức cao
Theo giới phân tích, nguyên nhân chính khiến các ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu là do sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn.
Trong quý I/2026, tín dụng toàn hệ thống tăng khoảng 2,1% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 0,4% so với cuối năm 2025.
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết, có tới gần một nửa ngân hàng sụt giảm huy động vốn. BIDV ghi nhận số dư tiền gửi giảm hơn 82.000 tỷ đồng so với cuối năm trước. Nhiều ngân hàng khác như MBBank, Sacombank, Techcombank, ACB hay TPBank cũng giảm hàng chục nghìn tỷ đồng tiền gửi trong 3 tháng đầu năm.
Trong bối cảnh huy động tiền gửi dân cư gặp khó, nhiều ngân hàng đang tăng tốc phát hành trái phiếu để bổ sung thanh khoản, tăng vốn cấp 2 và đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Các chuyên gia của FiinRatings đánh giá nếu đợt phát hành cuối năm 2025 chủ yếu nhằm chủ động cơ cấu nguồn vốn cho kế hoạch tăng trưởng thì làn sóng phát hành hiện nay phản ánh áp lực vốn rõ nét hơn. Trong bối cảnh huy động dân cư tăng chậm và khả năng tiếp cận nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng có giới hạn, trái phiếu trở thành kênh bổ sung vốn quan trọng cho các tổ chức tín dụng.
TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh – Giảng viên Trường ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội – cho rằng, việc mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng lên trên 8,3%/năm là tín hiệu cho thấy hệ thống ngân hàng đang chuyển hướng mạnh sang huy động nguồn vốn trung và dài hạn.
Ông Cao Việt Hùng, Giám đốc Phân tích ngành tài chính – ngân hàng tại ACBS, cho rằng nhu cầu cân đối nguồn vốn và đáp ứng tăng trưởng tín dụng buộc nhiều ngân hàng phải chấp nhận chi phí huy động cao hơn để thu hút vốn trong lúc NHNN giám sát chặt lãi tiền gửi.
Các chuyên gia nhận định, khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn chưa sớm thu hẹp, cùng với nhu cầu bổ sung vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ an toàn, mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm.
Mặt trái của xu hướng này là chi phí vốn trung và dài hạn của nền kinh tế đang được định giá ở mức cao hơn trước. Khi ngân hàng phải huy động vốn với lãi suất 8-9%/năm, rất khó để lãi suất cho vay trung và dài hạn quay trở lại vùng thấp như giai đoạn tiền rẻ trước đây.
Với mức lãi suất phát hành trái phiếu ngân hàng hiện nay đã tiệm cận mức lãi suất cho vay, đồng nghĩa biên lợi nhuận giữa đầu vào và đầu ra của ngân hàng bị thu hẹp đáng kể. Nếu ngân hàng huy động trái phiếu với mức lãi gần 9%/năm nhưng cho vay chỉ quanh 10%/năm, dư địa lợi nhuận sau khi trừ chi phí vận hành, dự phòng rủi ro và chi phí vốn gần như không còn nhiều.
Dù lãi suất tăng cao tạo áp lực lên chi phí vốn của ngân hàng nhưng lại mở ra cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư.
Theo FiinRatings, ngoài mức lãi suất cao hơn tiền gửi, trái phiếu ngân hàng đang là lựa chọn ưu tiên của các quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm nhờ mức độ tín nhiệm cao và sự giám sát chặt chẽ của NHNN.
Hơn nữa, trái phiếu ngân hàng còn đóng vai trò là “bộ đệm thanh khoản”. Với tính thanh khoản cao, chúng dễ dàng được giao dịch hoặc dùng làm tài sản bảo đảm trong các nghiệp vụ tài chính khác.
Mnh DŨng / Vietnamfinance.vn
