Các đoạn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ được mở rộng và sắp xếp thứ tự ưu tiên theo nguyên tắc nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực, góp phần hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội.
Thi công mở rộng cao tốc Cam Lộ – La Sơn – Ảnh: Báo Xây dựng
Liên quan đến việc triển khai đầu tư mở rộng các đoạn tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết: Tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông là trục giao thông huyết mạch, có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của quốc gia.
Thời gian qua, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông đã từng bước được đầu tư, hoàn thành nối thông toàn tuyến, tuy nhiên, nhiều đoạn tuyến hiện mới được đầu tư theo quy mô phân kỳ, đầu tư 4 làn xe hạn chế.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với yêu cầu tăng trưởng cao, tổ chức lại không gian phát triển, điều chỉnh địa giới hành chính, đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics và bảo đảm quốc phòng, an ninh, người đứng đầu Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc nghiên cứu đầu tư mở rộng, hoàn thiện tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông là rất cần thiết góp phần hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng đa phương thức theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các kết luận của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội, nhằm bảo đảm an toàn, đáp ứng nhu cầu vận tải, đi lại ngày càng tăng của nhân dân.
Đánh giá tổng thể toàn tuyến cao tốc Bắc-Nam chia theo 3 phân đoạn
Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn rà soát, đánh giá tổng thể hiện trạng toàn bộ tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau; đánh giá phân chia theo 3 phân đoạn (Cao Bằng – Hà Nội, Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh – Đất Mũi).
Đối với từng đoạn tuyến/dự án thành phần, đề nghị mô tả, đánh giá hiện trạng (về lưu lượng giao thông, quy mô, tiêu chuẩn kỹ thuật…) từ đó làm cơ sở đề xuất phạm vi đầu tư dự án.
Bộ Xây dựng thống nhất phương án nghiên cứu đầu tư mở rộng tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông có quy mô 4 làn hạn chế lên quy mô 6 làn xe theo quy hoạch (riêng đoạn Phan Thiết – Dầu Giây được mở rộng để tránh thắt hẹp quy mô), bảo đảm đồng bộ, lâu dài, hạn chế việc phải tiếp tục mở rộng nhiều lần, gây lãng phí thời gian, nguồn lực và ảnh hưởng đến quá trình khai thác toàn tuyến.
Bộ Xây dựng yêu cầu ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, bổ sung và làm rõ cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý, cơ sở thực tiễn trong hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để luận chứng đầy đủ hơn về sự cần thiết đầu tư mở rộng tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông trong giai đoạn hiện nay.
Trong đó, nội dung báo cáo cần đánh giá cụ thể hiệu quả đầu tư dự án theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW, ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương, chú trọng hạch toán hiệu quả kinh tế – xã hội trong phân bổ, quản lý và sử dụng mọi nguồn lực, đánh giá tác động của hoạt động xây dựng, tạo việc làm, đóng góp tăng trưởng kinh tế… để đưa ra các kết quả chỉ tiêu đánh giá định lượng làm cơ sở xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định phân bổ vốn cho dự án.
Sắp xếp ưu tiên mở rộng các đoạn tuyến
Đối với danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Bộ Xây dựng thống nhất ưu tiên bố trí vốn cho các dự án thuộc Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương và các tuyến cao tốc khởi công mới nhằm thực hiện mục tiêu hoàn thành 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030.
Theo đó, việc mở rộng các đoạn tuyến cao tốc được sắp xếp theo nhu cầu vận tải và khả năng cân đối nguồn lực. Trước mắt, ưu tiên mở rộng các đoạn có lưu lượng lớn thuộc tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, phấn đấu khởi công năm 2027; các đoạn còn lại dự kiến khởi công năm 2028, hướng tới hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2030.
Đối với ba dự án PPP hiện hữu gồm Diễn Châu – Bãi Vọt, Nha Trang – Cam Lâm và Cam Lâm – Vĩnh Hảo, Bộ giao Cục Đường bộ Việt Nam làm việc với các nhà đầu tư BOT để thống nhất phương án mở rộng và cập nhật vào báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Với các dự án đã đầu tư công trước đây, Bộ yêu cầu đánh giá tính khả thi của phương án sử dụng vốn ngân sách, so sánh với hình thức PPP và nghiên cứu cơ chế thu phí hoàn vốn Nhà nước sau khi hoàn thành.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát nhu cầu vận tải, tận dụng tối đa hạ tầng hiện có, đánh giá các cơ chế đặc thù đã áp dụng, nhận diện khó khăn, vướng mắc để đề xuất chính sách phù hợp. Đồng thời, các đơn vị chức năng rà soát năng lực ban quản lý dự án và kết quả thực hiện của các nhà thầu làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Phan Trang / Báo Chính Phủ
