Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng châu Âu “có lẽ chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 6 tuần nữa”.
Theo báo cáo công bố trong tuần này, lượng dự trữ có thể chạm ngưỡng tới hạn vào tháng 6 nếu châu Âu không thể thay thế ít nhất một nửa lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển nhiên liệu máy bay quan, đã bị Iran đóng cửa hơn 6 tuần qua nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Diễn biến này khiến giá nhiên liệu tăng vọt, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol, cho biết việc hủy chuyến bay có thể sớm xảy ra nếu tình trạng tắc nghẽn nguồn cung tiếp diễn.
Trong báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng, cơ quan tư vấn cho 32 quốc gia thành viên về an ninh và nguồn cung năng lượng nhấn mạnh rằng xuất khẩu từ khu vực vùng Vịnh hiện là nguồn cung nhiên liệu máy bay lớn nhất trên thị trường toàn cầu.
Các nhà máy lọc dầu tại những quốc gia xuất khẩu lớn khác như Hàn Quốc, Ấn Độ và Trung Quốc cũng phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông. Vì vậy, cuộc khủng hoảng hiện nay “đã gây ra sự xáo trộn nghiêm trọng trong hoạt động nội tại của thị trường nhiên liệu hàng không”.
Theo IEA, trước đây châu Âu phụ thuộc tới khoảng 75% vào nguồn cung nhiên liệu máy bay từ Trung Đông. Hiện tại, các quốc gia trong khu vực đang gấp rút tìm kiếm nguồn thay thế từ các thị trường khác.
IEA ghi nhận xuất khẩu nhiên liệu máy bay từ Mỹ đã tăng tốc nhanh chóng trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, ngay cả khi toàn bộ các lô hàng này được chuyển tới châu Âu, chúng cũng chỉ có thể bù đắp được hơn một nửa lượng nguồn cung đã mất.
Phân tích các kịch bản khác nhau, báo cáo cho thấy nếu châu Âu không thể thay thế quá 50% lượng nhập khẩu từ Trung Đông, “tình trạng thiếu hụt vật lý có thể xuất hiện tại một số sân bay, dẫn đến việc hủy chuyến bay và làm suy giảm nhu cầu”.
Ngay cả trong trường hợp thay thế được tới ba phần tư nguồn cung, tình huống tương tự vẫn có thể xảy ra, nhưng thời điểm có thể bị lùi tới tháng 8.
“Do đó, ở thời điểm hiện tại, có thể thấy các thị trường châu Âu sẽ cần nỗ lực nhiều hơn nữa để thu hút thêm các lô hàng thay thế từ các khu vực khác, nếu muốn duy trì mức tồn kho đủ cho mùa cao điểm hè”, báo cáo nhấn mạnh.
Trên thực tế, nhiều hãng hàng không trên thế giới đã phải triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm ứng phó với chi phí nhiên liệu leo thang, vốn thường chiếm từ 20% đến 40% tổng chi phí vận hành.
Giá nhiên liệu máy bay tiêu chuẩn tại châu Âu đã tăng lên mức kỷ lục 1.838 USD mỗi tấn vào đầu tháng 4, so với mức 831 USD trước khi xung đột bùng phát.
Đầu tuần này, Ủy ban châu Âu cho biết “chưa có bằng chứng về tình trạng thiếu nhiên liệu” trong Liên minh châu Âu, song cũng thừa nhận khả năng gián đoạn nguồn cung “trong tương lai gần”.
Người phát ngôn của cơ quan này cho biết tại một cuộc họp báo rằng nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong EU hiện vẫn “ổn định và chưa cần thiết phải giải phóng thêm dự trữ”.
Ủy ban châu Âu cũng cho biết các nhóm điều phối dầu khí đang họp hàng tuần, và các biện pháp năng lượng mới sẽ được Chủ tịch Ủy ban công bố trong tuần tới.
Trước đó, Hiệp hội Sân bay Quốc tế (ACI) đã gửi thư tới Ủy ban châu Âu cảnh báo rằng châu lục này có thể đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay nếu Eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại trong vòng 3 tuần.
Trong bản cập nhật tình hình kinh doanh công bố ngày 16/4, EasyJet cho biết hãng đã phải gánh thêm 25 triệu bảng chi phí nhiên liệu trong tháng 3 do tác động từ xung đột Trung Đông.
Điều này xảy ra bất chấp việc hãng đã “khóa giá” hơn ba phần tư nhu cầu nhiên liệu trước khi chi phí tăng vọt – một chiến lược phòng ngừa rủi ro phổ biến trong ngành hàng không.
Theo hãng, cuộc xung đột hiện nay đang tạo ra “sự bất định trong ngắn hạn đối với chi phí nhiên liệu cũng như nhu cầu của hành khách”.
